N’đhơ coh zr’lụ pa bhlâng zr’năh k’đhap cơnh chr’val Đam Rông 4, điện thoại choom moot mạng nâu câi âi ă bâc ngai đươi. Anoo Liêng Hót Ha Ngát, vêêl Mê Ka, chr’val Đam Rông xay moon:

“Điện thoại choom moot mạng âi năc râu bh’rợ căh dzợ u chrih nâu câi. Bh’rợ âng pr’châc p’niên bơơn đươi dua năc đơơh bhlâng. C’bhuh công nghệ số vêêl bhươl zooi đoọng đha nuôr cài đặt VneID, xang năc câl zâp râu căh đươi zên măt lâng đươi dua dịch vụ công trực tuyến”.

Đoọng bhrợ k’rơ bh’rợ đươi dua công nghệ, Lâm Đồng âi k’đươi k’ha riêng cha năc bâc ngai chăp moot ooy apêê Tổ Công nghệ số vêêl bhươl. N’đhơ t’cooh đhur, apêê đoo công lươt bhrợ l’lăm. T’cooh Ntơ ha Krong, 72 c’moo, ma nưih bâc ngai chăp vêêl Đạ Nhinh, chr’val Đam Rông 4 moon:

“Acu lêy xa nay, acubơơn năl đhr’năng coh bha lang k’tiêc. Râu 2 coh điện thoại apêê xay moon vêy đhị vaih phân bón. Năc acu câl lêy. Khoa học kỹ thuật, đươi tơơm n’nâu, tơơm n’tôh ting pa choom lêy. Buôn bhlâng ănc vêy điện thoại. râu đâu năc giảng viên coh đong. Acu chơơc t’bơơn năl đhị đâu, đhị tôh. Xa nay coh đâu liêm crêê căh, n’đoo crêê năc acu đươi”.

Công nghệ số công xooc tr’xăl looih bh’rợ câl bhlêy. Đhị vêêl Đam Pao, chr’val Phú Sơn Lâm Hà, bâc  pr’loọng ma nưih K’ho c’bhuh Cil âi choom đươi dua mạng xã hội đoọng xay pa căh xa nâp lâng câl bhlêy coh mạng. anoo Hoàng La Nhất Duy, muy cha năc buôn đơơng pa đơp hàng đhị đâu xay moon:

“Zâp t’ngay acu công pa đơp hàng coh vêêl Đam Pao n’nâu. Nâu câi đha nuôr pay câl hàng bâc năc coh Tiktok, Facebook. Đha nuôr nâu câi năc apêê đoo câl đhị tiệm, ha dợ xa nâp năc zêng câl coh mạng, căh lâh luh câl ooy lơơng”.

Chuyển đổi số zr’lụ đha nuôr acoon coh pa bhlâng kiêng đợ apêê bơơn đha nuôr chăp đươi đoọng pa choom đoọng đha nuôr. Pr’căn Lê Thị Hồng Nhung, Phó trưởng Phòng Văn hóa Xã hội chr’val Đơn Dương moon ghit:

“Bâc xa nay âng nhà nước xay moon, bâc ngai chr’năp apêê đoo vêy muy loom xơợng dươi, năc đha nuôr coh đêêc buôn chăp xơợng. Chr’val bhrợ t’vaih đợ c’bhuh công nghệ số vêêl bhươl đoọng xay truih pa too pa choom ha đha nuôr. Công đươi p’rá âng apêê bâc ngai chăp coh đha nuôr năc đha nuôr vêêl đong bơơn năl ghit lâh c’lâng xa nay âng Đảng đươi dua công nghệ”.

Mr’cơnh xa nay n’nâu, đhị chr’val Sơn Điền – đhị vêy 96% ma nưih năc đha nuôr acoon coh, t’cooh Vũ Đức Nhuần, Chủ tịch UBND chr’val Sơn Điền moon ghit:

“Ha dang kiêng chuyển đổi số coh đha nuôr năc k’đươi apêê bâc ngai chăp năc ma nưih coh c’bhuh công nghệ số vêêl bhươl. Bêl xay moon apêê cr’noọ xa nay chơơih pay apêê bâc ngai chăp năc azi xay moon cr’noọ xa nay l’lăm năc choom năl ghit ooy công nghệ thông tin lâng vêy t’bhlâng đươi dua công nghệ thông tin. Năc apêê đoo choom đươi dua điện thoại vêy mạng, đoọng bhrợ têng l’lăm, pa choom đoọng ha đha nuôr n’lơơng. Pay chr’năp âng apêê đoo đoọng p’too moon đha nuôr xơợng đươi chuyển đổi số”.

Cơnh lâng râu t’bhlâng pa choom lâng bhrợ têng l’lăm, apêê bâc ngai chăp đhị Lâm Đồng xooc bhrợ pa đăn cr’chăl số, đơơng âng công nghệ moot tươc pr’ăt t’rmôngz âp t’ngay lâng bhrợ t’vaih pr’đơợ pa dưr tr’mông tr’meh t’mêê ha đha nuôr da ding ca coong./.

NGƯỜI CÓ UY TÍN - CẦU NỐI CHUYỂN ĐỔI SỐ Ở VÙNG SÂU LÂM ĐỒNG

Tại các thôn, bon vùng sâu của tỉnh Lâm Đồng, những người có uy tín đang làm "cầu nối" đưa công nghệ số đến với đồng bào dân tộc thiểu số

Dù ở vùng đặc biệt khó khăn như xã Đam RRông 4, điện thoại thông minh nay đã rất phổ biến với mọi lứa tuổi. Anh Liêng Hót Ha Ngát, thôn Mê Ka, xã Đam Rông 4 chia sẻ:

“Điện thoại thông minh đã là một xu hướng hiện nay rồi. Việc mà thế hệ trẻ tiếp cận thì đại đa số tiếp cận rất là nhanh. Tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân cài đặt VneiD, rồi thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng dịch vụ công trực tuyến”.

Để đẩy mạnh số hóa, Lâm Đồng đã đưa hàng trăm người có uy tín vào các Tổ công nghệ số cộng đồng. Dù tuổi cao, họ vẫn đi đầu làm gương. Ông Ntơ Ha Krong, 72 tuổi, người uy tín thôn Đạ Nhinh, xã Đam Rông 4 tâm sự:

“Mình xem thông tin, mình nắm tình hình thế giới. Thứ 2 là trong điện thoại người ta quảng cáo chỗ phân bón. Tháng nào được bón thì mình mua thử. Khoa học kỹ thuật, dùng cây này, cây kia mình tham khảo thử, mình làm. Thuận lợi nhất là cái điện thoại. Cái này giảng viên trong nhà. Mình khám phá chỗ này, đừng khám phá chỗ sai. Thông tin trong này có lợi có hại nhưng mà đường đúng đắn thì mình đi chỗ đó thôi”.

Công nghệ số cũng đang thay đổi thói quen mua bán. Tại thôn Đam Pao, xã Phú Sơn Lâm Hà, nhiều hộ người K’Ho nhánh Cil đã biết dùng mạng xã hội để quảng bá đồ thổ cẩm và mua sắm trực tuyến. Anh Hoàng La Nhất Duy, một người giao hàng tại đây cho biết:

“Ngày nào em cũng giao ở trong thôn Đam Pao này mà. Bây giờ bà con đặt hàng nhiều chủ yếu là đặt ở trên Tiktok, Facebook người ta bán hàng live. Bà con bây giờ đồ ăn thì mua ngoài tiệm chứ mấy đồ mặc thì toàn mua ở trên mạng chứ ít khi nào mà đi ra ngoài mà lựa đồ lắm”.

Chuyển đổi số vùng đồng bào dân tộc rất cần những người được dân tin tưởng để hướng dẫn bà con. Bà Lê Thị Hồng Nhung, Phó trưởng Phòng Văn hoá Xã hội xã Đơn Dương khẳng định:

“Những vấn đề nhà nước đưa ra, những người uy tín họ có một sự đồng tình cao hiệu ứng cá nhân của họ có sự ảnh hưởng ở trong vùng đồng đào dân tộc. Xã thành lập những tổ công nghệ số cộng đồng để truyền tải tới cho bà con nhân dân. Cũng nhờ tiếng nói của những người có uy tín đồng bào dân tộc thiểu số, họ truyền đạt tới con cháu cũng như là người dân trong địa phương thì người ta sẽ hiểu, thực hiện theo đường lối chủ trương của Đảng áp dụng công nghệ”.

Đồng tình với quan điểm này, tại xã Sơn Điền – nơi có 96% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, ông Vũ Đức Nhuần, Chủ tịch UBND xã Sơn Điền nhấn mạnh:

“Nếu muốn chuyển đổi số trong cộng đồng thì bắt buộc người có uy tín phải là người ở trong Tổ công nghệ số cộng đồng. Khi mà đưa ra các tiêu chí lựa chọn người có uy tín thì chúng tôi đưa ra tiêu chí bắt buộc đó là phải am hiểu về công nghệ thông tin và có cố gắng trong việc sử dụng công nghệ thông tin. Tức là những người có uy tín trong cộng đồng thì phải biết sử dụng các thiết bị điện thoại thông minh để làm đầu tầu hướng dẫn cho các con cháu trong gia đình, trong cộng đồng. Lấy uy tín của mình động viên khuyến khích con cháu, cộng đồng thực hiện chuyển đổi số”.

Bằng sự chủ động học hỏi và làm gương, những người có uy tín tại Lâm Đồng đang giúp thu hẹp khoảng cách số, đưa công nghệ vào nếp sống hằng ngày và mở ra cơ hội phát triển kinh tế mới cho bà con vùng sâu, vùng xa./.