Lâng rau chr’năp âng đay, ađoo ơy dưr vaih manuyh pa têệt chr’năp pa bhlâng bhlưa chính quyền lâng đhanuôr acoon coh lâng năc vêy ta bi năc manuyh xay bhrợ đoọng ha apêê n’lơơng.

Hân đhơ cơnh t’cooh ta ha, t’cooh Mang Mu, Bí thư Chi bộ cr’noon Đồng Me, chr’val Tánh Linh, tỉnh Lâm Đồng dzợ t’bhlâng lươt ooy zập pr’loọng đong đoọng p’too pa choom đhanuôr xay bhrợ cơnh c’lâng xa nay, chính sách âng Đảng lâng Nhà nước. Đoọng xay bhrợ liêm choom bh’rợ tr’nêng vêy ta pazao đoọng, t’cooh Mang Mu t’bhlâng pa chăp ch’mêệt lêy pazêng rau bha ar bha tơ, k’rong, ta mooh kinh nghiệm tơợ pazêng apêê đồng chí Bí thư Chi bộ n’lơơng lâng tơợ sách báo, truyền thông… Ađoo công ta béch g’lăng đh’rưah xay truih coh pazêng cr’chăl bhiệc bhan, sinh hoạt cộng đồng, đoọng zập ngai n’jưah n’năl, n’jưah mr’cơnh cr’noọ xa nay xay bhrợ đh’rưah.

T’cooh Mang Mu prá xay, kiêng đhanuôr tin đươi năc c’la đoo l’lăm xay bhrợ coh pazêng bh’rợ, l’lăm lướt, l’lăm bhrợ têng. Lâng đhanuôr bhươl cr’noon năc ađay lứch loom, n’hau ng’năl năc xay truih, p’too pa choom, hân đoo căh ơy crêê năc lâng kinh nghiệm, c’năl âng đay năc prá xay, chroi đoọng ha zập ngai n’năl, đh’rưah bhrợ t’vaih rau liêm pr’hay bhrợ pa dưr bhươl cr’noon:“Trách nhiệm âng cu năc đăn lâng đhanuôr. Tr’nơơp, n’năl prá xay lâng đhanuôr đoọng bhrợ cha lâng pa dưr pr’ăt tr’mông nhâm mâng, t’bil ha ul pa xiêr đharựt. Tr’nơơp, coh đêêc Xa nay bh’rợ cr’noọ cr’niêng âng k’tiêc k’ruung ooy bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê, năc acu xay truih, ta đang moon đhanuôr t’bhlâng xay bhrợ xa nay bh’rợ n’năc. Rau bơr cậ năc đoọng đhanuôr n’năl ghít lâng t’bhlâng bhrợ cha đoọng pa dưr pr’ăt tr’mông, văn hoá, xã hội đhị vel đong”.

Căh muy t’bhlâng xay truih đươi tơợ pazêng bh’rợ sinh hoạt bhươl cr’noon, tơợ loa truyền thanh, t’cooh Mang Mu dzợ p’too moon pazêng đoàn thể coh bhươl cr’noon bhrợ kế hoạch, k’dua manuyh, pác c’bhuh t’bhlâng tươc ooy pazêng pr’loọng đong xay truih ting cơnh xa nay xay truih ta luôn năc apêê đoo công xơợng đươi. Ađoo năc dzợ bhrợ t’vaih pazêng c’bhuh coh mạng xã hội pazêng vêy pazêng pr’loọng đong coh cr’noon; c’bhuh pazêng đảng viên đoọng xay truih pazêng xa nay, ting xay moon kinh nghiệm, bh’rợ liêm pr’hay.

Lâng bh’rợ n’nâu, zập bh’rợ tr’nêng âng cr’noon zêng vêy ta xay p’căh, la lua ta nih, bhrợ t’vaih rau ăt đh’rưah nhâm mâng, đoàn kết bhlưa pazêng pr’loọng đong. Tơợ đêêc, đhanuôr Rai coh cr’noon Đồng Me, chr’val Tánh Linh ta luôn ting xay bhrợ pazêng bh’rợ tr’nêng âng vel đong ta moon. Công đươi ađoo, bâc pr’loọng đong coh cr’noon Đồng Me ơy tr’xăl ooy cr’noọ bh’rợ, t’bhlâng xay bhrợ đợ bh’rợ pa dưr kinh tế t’mêê đoọng t’bil lơi đharựt.

P’căn Lê Thị Ba, ăt coh cr’noon Đồng Me, chr’val Tánh Linh, tỉnh Lâm Đồng prá xay, cr’noon n’nâu bâc bhlâng năc đhanuôr Rai. Muy coh pazêng rau chroi đoọng ga măc bhlâng âng t’cooh Mang Mu năc zooi đhanuôr t’bil lơi j’niêng cr’bưn căh liêm crêê coh bh’rợ bhiệc bhan pay k’diic k’điêl, lơi abhuy lâng bhiệc bhan n’lơơng. Tơợ bh’rợ lơi abhuy, bhiệc bhan bơơn k’diic k’điêl đươi bấc zên prặ, cr’van cr’bhộ năc tươc ooy bh’rợ k’tứi, m’bứi, crêê cơnh lâh mơ lâng đhr’năng âng kinh tế lâng pr’ăt tr’mông xoọc đâu.“T’cooh Bí thư Chi bộ n’nâu ta luôn xiêr ooy đâu p’too pa choom đhanuôr. Ta đang moon đhanuôr xăl ooy bh’rợ bhrợ cha. Ngai ta bhúch n’hau năc ađoo zooi rau đêêc. Ađoo bhrợ bấc bh’rợ tr’nêng chr’năp liêm”.

Đh’rưah lâng n’năc, t’cooh Mang Mu dzợ t’bhlâng xay bhrợ bh’rợ zư lêy lâng pa dưr rau chr’năp pr’hay văn hoá ty đanh âng đhanuôr Rai. Năc đươi tơợ rau lứch loom lâng đợ bh’rợ tr’nêng la lua ta nih âng đoo, đhanuôr Rai coh cr’mnoon Đồng Me đoàn kết n’jưah vêy pr’ăt tr’mông liêm pr’hay cơnh t’mêê liêm, n’jưah zư đớc rau chr’năp pr’hay văn hoá âng acoon coh đay:“Ađay t’bhlâng l’lăm xay bhrợ ta nih đha nâng đoọng đhanuôr ting xay bhrợ. Tu cơnh đêêc c’la đay năc t’bhlâng pa dưr kinh tế rau bha lâng năc b’băn, rau bơr năc cha bêệt ha roo, xang n’năc t’bhlâng bhrợ cha đoọng đhanuôr ting lêy bhrợ”.

Lâng rau k’rang lêy ghít bhlâng ooy văn hoá acoon coh đay lâng rau chăp hơnh âng đhanuôr, t’cooh Mang Mu năc vêy đhanuôr rai coh cr’noon Đồng Me xay moon năc Manuyh vêy uy tín lâng vêy chính quyền vel đong hơnh deh. Ađoo năc dưr vaih “xr’loóc têy dal bhlâng” âng Đảng lâng chính quyền, zooi xay truih chính sách liêm choom bhlâng tước ooy zập bhươl cr’noon, zập pr’loọng đong./.

NGƯỜI “VÁC TÙ VÀ HÀNG TỔNG” Ở VÙNG ĐỒNG BÀO DÂN TỘC RAI

Tại xã Tánh Linh, tỉnh Lâm Đồng (huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận cũ), ông Mang Mu, Bí thư Chi bộ thôn Đồng Me luôn được bà con quý mến. Bằng ảnh hưởng của mình, ông đã trở thành cầu nối quan trọng giữa chính quyền và đồng bào dân tộc thiểu số và được ví là người “vác tù và hàng tổng”.

Dù tuổi đã cao, ông Mang Mu, Bí thư Chi bộ thôn Đồng Me, xã Tánh Linh, tỉnh Lâm Đồng vẫn miệt mài đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà để vận động bà con thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, ông Mang Mu dành thời gian nghiên cứu các văn bản, tích lũy, học hỏi kinh nghiệm từ các đồng chí Bí thư Chi bộ khác và qua sách báo, truyền thông... Ông cũng khéo léo lồng ghép tuyên truyền trong các lễ hội, sinh hoạt cộng đồng, để mọi người vừa hiểu, vừa đồng lòng thực hiện.  

Ông Mang Mu cho biết, muốn dân tin thì bản thân phải làm gương trong các hoạt động, tiên phong đi trước, làm trước. Với bà con hàng xóm mình phải chân thành, cái gì biết thì tuyên truyền, chia sẻ, cái nào thấy chưa đúng thì bằng kinh nghiệm và hiểu biết của mình mà phân tích, góp ý cho mọi người hiểu, cùng nhau làm điều có ích xây dựng xóm làng.“Trách nhiệm của mình là phải gần gũi với bà con nhân dân. Trước hết, mình phải bàn bạc với người dân để làm kinh tế và phát triển bền vững, để xóa đói giảm nghèo. Thứ nhất, trong đó Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, mình phải đưa vào để tuyên truyền, vận động bà con tập trung vấn đề đó. Thứ hai nữa là để bà con thấu hiểu và cố gắng lo làm ăn để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội tại địa phương”.

Không chỉ tích cực tuyên truyền thông qua các buổi sinh hoạt thôn, qua loa truyền thanh, ông Mang Mu còn chỉ đạo các đoàn thể trong thôn lập kế hoạch, tổ chức phân công, chia theo tổ, nhóm kiên trì đến từng gia đình tuyên truyền theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”. Ông còn tạo lập các nhóm trên mạng xã hội gồm các hộ trong thôn; nhóm các đảng viên để cập nhật thông tin, chia sẻ những kinh nghiệm, cách làm hay.

Với cách làm này, mọi việc của thôn đều được công khai, minh bạch, góp phần tạo sự gắn bó, đoàn kết giữa các hộ. Từ đó, bà con dân tộc Rai trong thôn Đồng Me, xã Tánh Linh luôn tích cực tham gia thực hiện các phong trào khi địa phương phát động. Cũng nhờ ông, nhiều gia đình trong thôn Đồng Me đã thay đổi tư duy, mạnh dạn áp dụng các mô hình phát triển kinh tế mới để thoát nghèo.

Bà Lê Thị Ba, trú thôn Đồng Me, xã Tánh Linh, tỉnh Lâm Đồng chia sẻ, thôn này đa phần là bà con dân tộc Rai. Một trong những đóng góp lớn của ông Mang Mu là giúp bà con loại bỏ những hủ tục trong cưới hỏi, ma chay và lễ hội. Từ việc tổ chức tang lễ, cưới hỏi tốn kém sang cách thức gọn nhẹ, phù hợp hơn với điều kiện kinh tế và nếp sống hiện đại.“Ông Bí thư chi bộ này thường xuống đây vận động bà con. Nói bà con chuyển đổi cách làm ăn. Ai thiếu thốn gì thì ông giúp nấy. Ổng làm nhiều việc lắm.”

Cùng với đó, ông Mang Mu quan tâm việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Rai. Chính nhờ sự tâm huyết cùng với những việc làm thiết thực của ông, mà bà con Rai ở thôn Đồng Me đoàn kết vừa có cuộc sống văn minh hiện đại, vừa bảo tồn được giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình.“Mình phải đi đầu làm gương cho bà con noi theo, làm theo mình. Cho nên bản thân mình phải phát triển kinh tế thứ nhất là chăn nuôi, thứ hai làm lúa, rồi mình lo làm ăn để bà con noi theo”.

Với sự am hiểu sâu sắc về văn hóa dân tộc mình và lòng kính trọng từ người dân, ông Mang Mu được bà con Rai ở thôn Đồng Me bình chọn là Người có uy tín và được chính quyền địa phương công nhận. Ông đã trở thành “cánh tay nối dài” của Đảng và chính quyền, giúp truyền tải chính sách một cách hiệu quả nhất đến từng thôn, bản, từng gia đình./.