K’ha riêng đhanuôr xoọc đơơh loon tơơi tươc ooy zr’lụ liêm crêê, xay bhrợ liêm xang l’lăm hân noo boo c’moo đâu

Zr’lụ đhăm ăt mamông t’mêê Long Bốc, chr’val da ding k’coong Nam Trà My, thành phố Đà Nẵng, coh pazêng t’ngay n’nâu xa nul âng máy móc ga hôh ga hăm coh prang da ding k’coong, đh’rưah lâng boóp ta đang âng thợ hồ lâng đhanuôr vel đong. K’tiếc đhâl vêy ta ra li, pazêng z’đâr t’mêê vêy ta bhrợ bêl p’răng puyh pa bhlâng coh zr’lụ da ding k’coong, zr’lụ đhanuôr Nam Trà My vêy ta đoọng chô ăt, năc ơy vêy đhr’nong đong câm oih, hân đhơ coh toor đêêc công trình dzợ xoọc ta bhrợ.

Coh pazêng z’đâr t’mêê vêy ta xây liêm xang năc dzợ rau đha hum âng vữa, anoo Hồ Văn Phương, muy coh pazêng cha năc manuyh tr’nơơp chô ăt ooy Zr’lụ ăt mamông t’mêê Long Bốc, xoọc trơ vâng lâng bh’rợ vel đong xang. Xay truih ooy xa nay âng cr’noon ty ahay, anoo pa chô pr’hơơm ngoọ cơnh ơy choom bơơn lơi rau ha lêệng coh a chăc azân:

“Têêm loom pa bhlâng, bơơn chô ăt ooy đâu năc liêm crêê bhlâng. Bêl ahay ăt coh cr’noon ty zr’năh k’đhap bhlâng, căh n’năl xoọc vaih hr’lang hr’câh”.

Anoo Hồ Văn Phương lâng bấc đhanuôr n’lơơng coh cr’noon năc k’rang pa bhlâng đoo bêl tươc ooy hân noo boo, Cr’noon Long Bốc ty ahay năc đhị ăt mamông âng 51 pr’loọng đong đhanuôr, lâh 250 acoon manuyh, đh’rưah lâng muy điểm trường mầm non vêy k’dâng 30 ađhi k’tứi ăt học. Muy c’moo l’lăm ahay, năc xang muy g’luh boo ngân, coh hoọng cr’noon năc dưr n’leh k’tiếc da ding cr’đooh dal tước k’ha riêng mét, tơợ bha đưn da ding pa tươc ooy acoon c’lâng bê tông âng cr’oon, bhrợ cr’đooh mặt c’lâng. Tơợ đêêc, đoo bêl plêệng k’năm boo, prang cr’noon căh pân bếch ăt, blơớc toong ha dum. Amoó Nguyễn Thị Bích Huệ, bêl ahay ăt mamông coh cr’noon Long Bốc ty, xay truih cớ ha dum gluh xó ha tu năc tước nâu cơy dzợ k’pân:

“Coh đâu plêệng boo năc căh pân ắt tớt, năc zêng tơơi ăt ooy trường. K’tiếc da ding ơy cr’đooh, ha dum năc đơơng pr’đươi dưr mứt ooy lơơng”.

Tơợ m’pâng c’xêê 7 c’moo đâu, bấc chiến sĩ Sư đoàn 315, âng Quân khu 5 ơy tước ooy zập pr’loọng đong đhanuôr, zooi đhanuôr n’jâh đong xang, n’jưah zập bêệ n’loong, t’clăh tôn ty chơ đơơng ooy zr’lụ đhăm ăt mamông t’mêê. Apêê chiến đơơng âng pazêng rau pr’đươi, zư đớc pr’đươi doọ ơy hư, đoọng đhanuôr doọ bil bấc zên đoo bêl bhrợ đong ăt t’mêê. Thượng tá Vũ Quốc Toàn, Phó Chủ nhiệm Sư đoàn 315, Quân khu 5 prá xay:

“Zập cán bộ, chiến sĩ zêng t’bhlâng k’rơ pa bhlâng năc zooi đhanuôr đơơh bơơn chô ăt mamông đhị đhăm ăt mamông t’mêê đoọng pa liêm pr’ăt tr’mông, pa dưr kinh tế, nhâm mâng pr’ăt tr’mông đoọng ha đhanuôr coh zr’lụ n’nâu”.

Ta luôn coh bấc c’moo lêy vaih hr’lang hr’câh k’tiếc ga măc, đhanuôr coh da ding k’coong Nam Trà My năc tước ooy hân noo boo công k’rang pa bhlâng. Lâng đhr’năng vaih rau căh liêm crêê ha đhanuôr, UBND thành phố Đà Nẵng ơy xay moon đhr’năng đơơh hân lâng bấc zr’lụ ăt mamông t’mêê, đơơh hân bhrợ đhị đhăm ăt mamông t’mêê. Đợ manuyh lính năc ơy đơơh loon tuớc năc đh’rưah cha, đh’rưah tước, đh’rưah ăt, đhr’rưah bhrợ đong zooi đhanuôr coh zr’lụ hr’lang hr’câh. Tước nâu cơy năc ơy vêy k’dâng k’nặ 30 gluh tơợ da ding k’coong ty, chô ăt ooy đhr’nong đong t’mêê. T’cooh Nguyễn Hồng Nhân, Phó Chủ tịch UBND chr’val Nam Trà My prá xay, hân noo boo n’nâu k’nặ tước ặ, k’zệt pr’loọng đong coh zr’lụ ăt mamông t’mêê năc t’bhlâng bhrợ têng coh zập t’ngay đoọng đơơh loon liêm xang.

“Azi ơy t’bhlâng bhrợ têng pêê ca puôn kíp đoọng xay bhrợ liêm xang, nhâm mâng vêy đhăm k’tiếc đoọng choh bhrợ 51 đhr’nong đong liêm xang l’lăm c’xêê 10 c’moo đâu”.

Lâng đhr’năng dưr vaih âng đhí boo tuh bhlong t’ngay k’rơ lâh mơ, thành phố Đà Nẵng xoọc ch’mêệt lêy, đớc đoọng c’rơ bhrợ têng pazêng zr’lụ đhăm ăt mamông t’mêê, bhrợ pợ g’đéch boo tuh, t’đui đoọng ha zr’lụ buôn vaih hr’lang hr’câh, tuh pr’hậc.

Tơợ bấc lang n’nâu, chính quyền lâng đhanuôr da ding k’coong Đà Nẵng ng’moon la lay, đhanuôr da ding k’coong coh miền Trung ng’moon zazum ơy xay moon ghít xa nay ăt mamông đh’rưah lâng đhí boo, tuh bhlong./.

ĐÀ NẴNG: NAM TRÀ MY GẤP RÚT DỰNG LÀNG MỚI, ĐƯA DÂN KHỎI VÙNG SẠT LỞ TRƯỚC MÙA MƯA

Xã vùng cao Nam Trà My, thành phố Đà Nẵng từng trải qua nhiều đợt sạt lở núi kinh hoàng, hiện nay nhiều ngôi làng đang đối mặt nguy cơ sạt lở. Hàng trăm người dân đang gấp rút di dời đến nơi an toàn, hoàn thành trước mùa mưa năm nay

Khu tái định cư Long Bốc, xã vùng cao Nam Trà My, thành phố Đà Nẵng, những ngày này tiếng máy móc ầm ầm vọng khắp sườn đồi, xen lẫn tiếng gọi nhau í ới của thợ hồ và người dân địa phương. Đất đá được san gạt, những bức tường mới mọc lên giữa nắng gắt vùng cao, nơi người dân miền núi Nam Trà My đang được bố trí về ở, đã có mái nhà đỏ lửa, dù xung quanh, công trình còn ngổn ngang.

Giữa những bức tường vừa xây xong còn thơm mùi vữa, anh Hồ Văn Phương, một trong những người đầu tiên dọn về Khu tái định cư Long Bốc, đang tất bật sắp xếp lại chỗ ở. Nhắc lại chuyện làng cũ, anh thở phào như vừa trút được gánh nặng.

“Rất là an tâm, được lên ở trên đây cũng rất là an toàn. Ngày xưa ở cái làng cũ rất là nguy hiểm, không biết sạt lở khi nào”.

Anh Hồ Văn Phương và nhiều người dân trong làng từng nơm nớp lo sợ mỗi khi bước vào mùa mưa. Làng Long Bốc cũ là nơi chở che cho 51 hộ dân, hơn 250 con người, cùng một điểm trường mầm non gần 30 em nhỏ. Một năm trước đây, chỉ sau một trận mưa lớn, phía sau làng bỗng xuất hiện vết nứt dài cả trăm mét, chạy dài từ đỉnh đồi xuống tận con đường bê tông liên thôn, xé toạc mặt đường. Từ đó, hễ trời sầm sập đổ nước, cả làng lại thức trắng, không ai dám chợp mắt. Chị Nguyễn Thị Bích Huệ, từng sống ở làng Long Bốc cũ, nhắc lại những đêm chạy lũ vẫn chưa hết bàng hoàng.

“Ở đây hồi trời mưa thì không dám ở, toàn chạy lên chỗ trường ở không à. Nó bị nứt, bị đứt đồ, ban tối đồ đêm là dẫn con đồ chạy hết trơn”.

Từ giữa tháng 7 năm nay, nhiều chiến sĩ Sư đoàn 315, thuộc Quân khu 5 đã có mặt ở từng nhà dân, phụ bà con tháo dỡ, khiêng từng cột gỗ, tấm tôn cũ chở lên khu tái định cư. Các chiến sĩ bưng bê từng vật dụng, giữ lại vật liệu không hư hỏng, để bà con đỡ tốn nhiều kinh phí khi dựng lại nhà mới. Thượng tá Vũ Quốc Toàn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 315, Quân khu 5 chia sẻ:

“Mỗi cán bộ, chiến sĩ với quyết tâm cao nhất là giúp bà con nhanh chóng về nơi tái định cư để ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, bảo đảm đời sống cho bà con nhân dân ở khu vực này”.

Nhiều năm liền hứng chịu những trận sạt lở kinh hoàng, người dân vùng cao Nam Trà My bước vào mùa mưa cùng nỗi lo canh cánh. Trước nguy cơ không bảo đảm an toàn cho hàng trăm hộ dân, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban bố tình trạng khẩn cấp đối với nhiều khu dân cư, gấp rút xây dựng khu tái định cư mới. Những người lính đã kịp thời có mặt, cùng ăn, cùng ở, cùng dựng nhà giúp người dân vùng sạt lở núi. Đến thời điểm này, đã có gần 30 hộ dân rời núi cũ, về ở trong nhà mới. Ông Nguyễn Hồng Nhân, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Trà My cho biết, mùa mưa đã cận kề, hàng chục ngôi nhà nhà trong khu tái định cư vẫn phải chạy đua từng ngày mới kịp hoàn thành

“Chúng tôi đang gấp rút thi công ba ca bốn kíp để mà triển khai đồng bộ, đảm bảo cái mặt bằng để bố trí 51 cái nhà này hoàn thành trước tháng 10 năm 2026 năm nay”.

Trước diễn biến thiên tai ngày càng khốc liệt, thành phố Đà Nẵng đang xem xét, bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng các khu tái định cư, xây cả chòi tránh trú bão lụt, ưu tiên vùng sạt lở, vùng nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét.

Từ bao đời nay, chính quyền và người dân miền núi Đà Nẵng nói riêng, đồng bào miền Trung nói chung đã xác định rõ chuyện sống chung với thiên tai./.