Tu cơnh đêêc, a hêê năc pa đâh lêy bhrợ ma maach zập xa nay khoa học công nghệ; pa zay lơi đoo dự án căh liêm choom, bh’nơơn ếp, k’rong zập c’rơ đoọng ha bh’rợ chr’năp ga mắc lang xăl k’rơ lâh mơ tơợ k’đhơợng lêy ting bh’nơơn bơơn lêy. Nâu năc c’lâng lướt bhrợ đoọng Việt Nam ha dưr lâh mơ coh kỷ nguyên t’mêê – kỷ nguyên ha dưr âng k’tiếc k’ruung:

Tơợ k’nặ 40 c’moo xăl bhrơ cơnh t’mêê, cr’noọ bh’rợ pa dưr k’tiếc k’ruung ơy r’dợ bơơn dưr vaih, pa xoọng lâng pa xang tơợ zập cr’chăl, pa căh xa nay liêm choom coh zập văn kiện âng Đảng; tr’haanh tơợ pr’đơợ kinh tế căh ơy ha dưr, Việt Nam năc ơy ha dưr vaih muy coh pazêng pr’đơợ kinh tế đa đâh âng zr’lụ lâng bha lang k’tiếc. Pa bhlầng, jưah lâng ha dưr âng pr’đơợ kinh tế - xã hội coh k’tiếc k’ruung hêê, Đảng hêê ta luôn k’rang tước xăl bhrợ cơnh liêm t’mêê, pa dưr c’rơ quốc sách lâng pr’đơợ âng KH, CN coh bh’rợ công nghiệp hóa, hiện đại hóa k’tiếc k’ruung. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm moon ghit:

“Khoa học công nghệ lalua vêy chr’năp bêl t’vaih chr’năp t’mêê đoọng ha xã hội, zập bh’rợ pa chăp cha mêệt lêy zêng t’hước tước pr’đươi thương mại hóa lâng pa dưr dal c’rơ tr’zệêng âng nền kinh tế, âng prang xã hội. Zập bộ, ngành, vel đong zêng nắc vaih muy trung tâm xăl bhrợ cơnh liêm t’mêê đăh bh’rợ âng đay. Ahêê nắc lêy pa zưm muy xã hội  học tập, xã hội bhrợ cơnh liêm t’mêê, xang nắc muy nền văn hóa xăl t’mêê bơơn clan bhưah coh prang xã hội”.

Cơnh lâng Việt Nam, bêl ahêê pa căh bh’rợ pa dưr lêy tơợ  khoa học, công nghệ, xăl bhrợ cơnh liêm t’mêê lâng chuyển đổi số, nắc k’rong đoọng ha khoa học căh muy năc k’rong đoọng ha c’rơ bhriêl choom năc dzợ k’rong bhrợ đoọng ha c’rơ tr’zệêng đanh đươnh âng k’tiếc k’ruung. Đhơ cơnh đêêc nắc ting Thứ trưởng Bộ Khoa học lâng Công nghệ Lê Xuân Định, đoọng dưr vaih c’bhuh pa chăp cha mêệt lêy trình độ dal, t’vaih apêê cr’nọo t’mêê, bhrợ t’vaih c’lâng công nghệ t’mêê lâng pa dưr dal c’rơ đươi dua, bhrợ c’la công nghệ liêm t’mêê âng bha lang k’tiếc, lêy pa dưr pa mâng xa nay khoa học, công nghệ lâng xăl bhrợ cơnh liêm t’mêê k’tiếc k’ruung đoọng bhlêh lơi pazêng k’đhap k’ra lâng bhrợ liêm cơnh đhr’năng t’mêê k’đươi pa căh.

“Bh’rợ pa liêm pa mâng nắc xăl tơợ k’đhơợng lêy bấc xa nay bh’rợ lalay dzang chô k’đhơợng lêy muy đăh ting c’lâng liên thông lâng đăng lêy bh’nơơn crêê tước, k’rong zập pr’đơợ đoọng ha bh’rợ bha lầng lâng công nghệ bha lầng, ra pặ ghit trách nhiệm, tệêm ngăn liên thông cha mêệt lêy, đươi dua, thương mại hóa, k’đhơợng lêy ting bh’nơơn, đươi cơnh pa liêm căh cợ pa đhêy bh’rợ căh liêm cơnh k’đươi, pa dưr c’rơ chr’năp doanh nghiệp”.

Jưah lâng đêêc, bấc bọop p’rá âng apêê chuyên gia cung moon, c’lâng bh’rợ chr’năp bhlầng năc t’pâh ma nưih bhriêl choom đăh Khoa học, công nghệ lâng môi trường pa bhrợ, pa zưm đh’rưah bhlưa hạ tầng pa chăp cha mêệt lêy liêm buôn, môi trường học thuật t’mêê lâng hệ sinh thái đh’rưah pa chăp bhrợ cơnh liêm t’mêê đoọng cha mêệt lêy, pa bhrợ. T’cooh Nguyễn Thế Trung – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty DTT moon:

“Rau chr’năp quyết định năc k’rong rau chroi c’rơ âng pazêng giáo sư, tiến sỹ, ma nưih pa chăp lêy khoa học, pazêng ma nưih ơy đơc lưch loom tơợ bấc c’moo năc đoo muy c’bhuh pa bhlầng chr’năp ga măc. Đhơ cơnh đêêc, đoọng tr’zệêng lâng bha lang k’tiếc, đoọng choom pa căh pazêng công nghệ liêm t’mêê, chr’năp lalay năc cung lêy đương đhị lang apêê xoọc pa bhrợ xoọc đâu, pa zay vaih pazêng chuyên gia công nghệ”./.

TRIỂN KHAI NQ 57 CỦA BỘ CHÍNH TRỊ: KHOA HỌC CÔNG NGHỆ CHỈ THỰC SỰ CÓ Ý NGHĨA KHI TẠO RA GIÁ TRỊ MỚI CHO XÃ HỘI  

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã và đang là động lực then chốt cho tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh toàn cầu mới, công nghệ chính là yếu tố quyết định vị thế và sự tự chủ của đất nước. Do đó, chúng ta cần khẩn trương tái cấu trúc tinh gọn các chương trình khoa học công nghệ: kiên quyết loại bỏ các dự án kém hiệu quả, tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ trọng điểm và chuyển mạnh sang quản lý theo kết quả đầu ra. Đây là bước đi tất yếu để Việt Nam phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc:

Sau gần 40 năm Đổi mới, mô hình phát triển đất nước đã từng bước được hình thành, bổ sung và hoàn thiện qua các giai đoạn, thể hiện nhất quán trong các văn kiện của Đảng; nổi bật từ một nền kinh tế kém phát triển, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế năng động của khu vực và thế giới. Đặc biệt, cùng với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội trong nước, Đảng ta luôn quan tâm chỉ đạo việc đổi mới tư duy, phát huy vai trò quốc sách hàng đầu và nền tảng, động lực của KH, CN trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định:

“Khoa học công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra giá trị mới cho xã hội, mọi nhiệm vụ nghiên cứu đều phải hướng đến khả năng ứng dụng, thương mại hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, của toàn xã hội. Mỗi Bộ, ngành, địa phương đều phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực của mình. Chúng ta phải xây dựng được một xã hội học tập, xã hội sáng tạo, rồi một nền văn hóa đổi mới sáng tạo được lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. ”

Đối với Việt Nam, khi chúng ta đặt mục tiêu phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thì đầu tư cho khoa học cơ bản không chỉ là đầu tư cho tri thức mà còn là đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn của quốc gia. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định, để hình thành nguồn nhân lực nghiên cứu trình độ cao, tạo ra các ý tưởng mới, mở ra các hướng công nghệ mới và nâng cao năng lực hấp thụ, làm chủ công nghệ tiên tiến của thế giới, cần tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia để giải quyết những bất cập và đáp ứng yêu cầu tình hình mới:

“Mục tiêu của tái cấu trúc chuyển từ quản lý nhiều chương trình độc lập sang quản trị một hệ thống có định hướng có liên thông và đo được kết quả tác động, tập trung nguồn lực cho mục tiêu chiến lược và công nghệ lõi, phân công rõ trách nhiệm, đảm bảo liên thông từ nghiên cứu đến ứng dụng, thương mại hóa, quản lý theo kết quả, chấp nhận điều chỉnh hoặc dừng nhiệm vụ không đạt yêu cầu, phát huy vai trò doanh nghiệp.”

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến của các chuyên gia cũng cho rằng, giải pháp quan trọng nhất là thu hút người tài trong lĩnh vực KH, CN với môi trường làm việc hấp dẫn, kết hợp đồng bộ giữa hạ tầng nghiên cứu thuận lợi, môi trường học thuật tiên tiến và hệ sinh thái đồng sáng tạo đa chức năng phục vụ nghiên cứu, làm việc. Ông Nguyễn Thế Trung - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty DTT cho rằng:

“Yếu tố quyết định là huy động sự cống hiến của những giáo sư, tiến sỹ, nhà nghiên cứu khoa học, những người dồn tâm huyết nhiều năm thì đó là một nhóm nhân lực cực kỳ quý báu. Tuy nhiên, để cạnh tranh được với thế giới, để có thể đưa ra những công nghệ đặc sắc đặc thù, thì cũng còn phải hy vọng ở thế hệ những người đang lao động hiện nay, phấn đấu trở thành những chuyên gia công nghệ.”./.