Chr’val Phước Lộc, chr’hoong da ding k’coong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam coh cr’chăl ahay vaih bâc pa bhlâng g’luh tuh pr’hậc, hr’lang hr’câh da ding k’coong bâc. Đhr’năng đêệng c’lâng bhrợ k’đoong ta luôn dưr vaih xang muy g’luh boo ngân bhlâng. Zr’lụ n’nâu năc zr’lụ xay moon buôn vaih râu căh liêm crêê coh bản đồ đhí boo, tuh bhlong âng tỉnh Quảng Nam. T’cooh Hồ Văn Cáo, ăt coh cr’noon 2, chr’val Phước Lộc, chr’hoong Phước Sơn xay moon, coh 2 hân noo boo đhí ga măc đăn đâu, k’r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr crêê k’đoong đanh bhlâng, pr’loọng đong t’cooh Cáo năc ha âu đơc k’nặ 1 tạ ch’neh lâng bâc chr’na đha năh n’lơơng: “Bêl vaih đhí boo, tuh bhlong năc zr’năh k’đhap pa bhlâng, c’lâng năc căh choom lướt chô, ha dzợ zung p’rang lứch tuh p’loong. Tu cơnh đêêc, c’moo đâu pr’loọng đong cu câl đơc chr’na đha năh, ch’neh, mỳ tôm đoọng vêy râu ng’đươi coh đong bêl cr’chăl vaih đhí boo, tuh bhlong.”

Xoọc đâu, bâc c’lâng bhlâng tươc ooy pazêng chr’val da ding k’coong dal âng chr’hoong Phước Sơn crêê hư bâc pa bhlâng tơợ hân noo boo l’lăm ahay năc công căh ơy ta bhr’lậ liêm xang. Bh’rợ đơơng âng hàng hoá, chr’na đha năh tươc ooy pazêng chr’val da ding k’coong xoọc lum zr’năh k’đhap pa bhlâng. Chính quyền pazêng chr’val da ding k’coong âng chr’hoong Phước Sơn ơy ch’mêệt lêy đhr’năng ha roo ch’neh coh đhanuôr, đhr’năng pa câl âng pazêng đong pa câl hàng, tạp hoá đhị zr’lụ đoọng vêy bh’rợ ha âu đơc chr’neh ch’na, ra văng zâl cha groong lâng đhr’năng crêê ta k’đoong đanh đươnh. T’cooh Nguyễn Văn Nhân, c’la đong pa câl hàng tạp hoá đhị chr’val Phước Lộc, chr’hoong Phước Sơn xay moon: “C’moo hân đoo công hr’lang hr’câh, tơợ 5 tươc 10 t’ngay, ch’neh, bhooh, mắm, mì tô… năc đợ pr’đươi chr’năp âng pr’loọng đong cu ha âu đơc zập liêm coh zập c’moo bêl tươc ooy hân noo boo.”

Đơơh loon ha âu đơc ch’neh ch’na đhị đêêc năc bh’rợ đơơh hân lâng pazêng chr’hoong da ding k’coong tỉnh Quảng Nam coh bh’rợ zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong. Zập c’moo, chr’hoong da ding k’coong Phước Sơn ơy pay đoọng k’dâng 200 ức đồng câl ch’neh, pr’đươi chr’năp đơợng đoọng ooy pazêng chr’val da ding k’coong, nhâm mâng doọ vêy pr’loọng đong hân noo ha ul cha coh pazêng t’ngay boo tuh, đêệng c’lâng. T’cooh Lê Quang Trung, Chủ tịch UBND chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam xay moon, pa chô kinh nghiệm tơợ pazêng c’moo l’lăm ahay, vel đong đơơh xay bhrợ đợ cr’noọ bh’rợ zâl cha groong lâng đhr’năng đhí boo, tuh bhlong dưr vaih: “Azi công ơy bhrợ bhiệc lâng apêê đông thầu, ta đang moon ra văng ooy pr’đươi đoọng đoo bêl vaih râu căh liêm crêê năc đh’rưah lâng pazêng lực lượng âng chr’hoong, đương pa liêm c’lâng p’rang, bhrợ t’vaih râu liêm crêê đoọng ha đhanuôr lướt chô.”

Ta luôn coh bơr c’moo ăt lâng đhr’năng đhí boo tuh bhlong pa hư, pazêng đhăm ha roo ruộng âng đhanuôr da ding dal zêng ta ga lấp lâng ta lơi căh dzợ choom ng’bhrợ. Căh vêy ruộng, đhanuôr căh choom ma bhrợ t’vaih ha roo ch’neh đhị đêêc. Lâng đhr’năng n’nâu, tỉnh Quảng Nam ơy t’bâc ch’neh ha âu đơc đoọng pay đoọng ha đhanuôr lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap. Tước cr’chăl n’nâu, bâc ch’neh ơy ta đơơng tươc ooy zơng âng pazêng bhươl cr’noon lâng trường học đhị pazêng chr’val da ding k’coong chr’hoong Phước Sơn. Ting cơnh t’cooh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, l’lăm hân noo boo tuh, tỉnh bhrợ pazêng g’luh ch’mêệt lêy đhr’năng ha âu đơc ch’neh ch’na đhị pazêng zr’lụ buôn vaih tuh bhlong, hr’lang hr’câh k’tiêc đhị da ding: “Pazêng vel đong zr’lụ da ding dal âng tỉnh Quảng Nam năc ch’neh ch’na năc vêy ng’ha âu đớc tơợ l’lăm, năc tơợ cr’chăl t’ngay 20 tươc t’ngay 25 c’xêê 8 năc a tôh lâng bhrợ xang coh t’ngay 15 c’xêê 9.”

Tỉnh Quảng Nam ơy bhrợ pazêng cơnh cr’noọ bh’rợ zazum ooy bh’rợ zâl cha groong đhí boo tuh bhlong đhị zr’lụ da ding k’coong. Xoọc đâu, pazêng zr’lụ đhị đhăm ăt mamông t’mêê tơơi tơợ zr’lụ buôn hr’lang hr’câh ơy vêy ta bhrợ liêm xang, đhanuôr da ding k’coong năc chô ăt coh pazêng đhr’nong đong t’mêê liêm mâng l’lăm hân noo đhí boo. L’lăm hân noo đhí boo c’moo đâu, đhanuôr zr’lụ da ding k’coong tỉnh Quảng Nam đơơh loon lâh mơ coh bh’rợ zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong./.

Các địa phương miền núi tỉnh Quảng Nam

dự trữ lương thực trước mùa mưa bão

Long Phi/ VOV miền Trung

Thiên tai trong năm 2022 được dự báo sẽ diễn biến khó lường, đến thời điểm này, các địa phương ở miền Trung đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó. Tại các huyện miền núi cao tỉnh Quảng Nam, những năm gần đây liên tiếp hứng chịu các đợt lũ quét, sạt lở núi. Vì vậy, ngoài kho dự trữ lương thực chung của từng địa phương, người dân chủ động tích trữ gạo, thực phẩm thiết yếu có thể dùng cho cả tháng.

Xã Phước Lộc, huyện miền núi Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam thời gian qua hứng chịu nhiều cơn lũ quét, sạt lở nghiêm trọng. Tình trạng tắc đường gây cô lập thường xuyên xảy ra chỉ sau một đợt mưa lớn. Nơi đây là điểm cảnh báo nguy hiểm trên bản đồ thiên tai của tỉnh Quảng Nam. Ông Hồ Văn Cáo, ở thôn 2, xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn cho biết, trong 2 mùa mưa bão gần đây, cả ngàn hộ dân bị cô lập dài ngày. Để không rơi vào cảnh thiếu lương thực, trước mùa mưa bão năm nay, gia đình ông Cáo lo tích trữ gần 1 tạ gạo và nhiều thực phẩm khác: “Khi mưa lũ xảy ra thì rất khó khăn, đường thì tắt mà cầu cống thì trôi hết. Cho nên năm nay gia đình tôi mua thức ăn, gạo, mỳ tôm để phòng sẵn trong nhà.”

Hiện nay, nhiều tuyến huyết mạch lên các xã vùng cao của huyện Phước Sơn bị tàn phá nặng nề từ mùa mưa lũ năm trước vẫn chưa khắc phục xong. Việc vận chuyển hàng hóa, lương thực lên các xã vùng cao đang gặp nhiều khó khăn. Chính quyền các xã vùng cao của huyện Phước Sơn đã tiến hành rà soát tình hình lương thực trong nhân dân, khả năng cung ứng tại các cửa hàng, tạp hóa trên địa bàn để chủ động tích trữ lương thực, thực phẩm, chuẩn bị ứng phó với tình huống bị cô lập dài ngày. Ông Nguyễn Văn Nhân, chủ cửa hàng tạp hóa tại xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn cho biết:“Năm nào cũng sạt lở, từ 5 đến 10 ngày gạo, mắm muối, mỳ tôm… là những mặt hàng thiết yếu mà gia đình tôi cứ hàng năm vào mùa mưa là phải chuẩn bị đầy đủ.”

Chủ động dự trữ lương thực tại chỗ là nhiệm vụ cấp bách đối với các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam trong phòng chống thiên tai, bão lũ. Mỗi năm, huyện miền núi Phước Sơn đã trích kinh phí khoảng 200 triệu đồng để mua gạo, nhu yếu phẩm chuyển đến các xã vùng cao, đảm bảo không để hộ dân nào thiếu ăn trong những ngày mưa lũ, tắc đường. Ông Lê Quang Trung, Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cho biết, rút kinh nghiệm từ những năm trước, địa phương sớm xây dựng kịch bản ứng phó với nhiều tình huống thiên tai xảy ra:“Chúng tôi đã làm việc với các nhà thầu, yêu cầu chuẩn bị sẵn sàng về phương tiện và vật liệu để khi có sự cố xảy ra thì cùng với các lực lượng của huyện, sẵn sàng thông tuyến, tạo điều kiện cho nhân dân đi lại khi có sự cố xảy ra.”

Hai năm liên tiếp hứng chịu nhiều đợt thiên tai, hầu hết diện tích lúa nước của người dân miền núi bị bồi lấp và bỏ hoang. Mất ruộng, bà con không tự chủ được nguồn lương thực tại chỗ. Trước thực tế này, tỉnh Quảng Nam đã tăng nguồn gạo dự phòng để cấp phát cho người dân hoàn cảnh khó khăn. Đến thời điểm này, phần lớn gạo hỗ trợ đã về đến kho gạo của các thôn và trường học tại các xã vùng cao huyện Phước Sơn. Theo ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, trước mùa mưa lũ, tỉnh tổ chức các đợt kiểm tra tình hình tích trữ lương thực tại các khu vực thường xuyên xảy ra lũ quét, sạt lở tại miền núi:“Các địa phương vùng núi cao tủa tỉnh Quảng Nam thì lương thực, thực phẩm phải được dự trữ trước, bắt đầu từ thời điểm 20 đến 25 tháng 8 trở đi và kết thúc là 15 tháng 9.”

Tỉnh Quảng Nam đã xây dựng kịch bản tổng thể về phòng tránh thiên tai trên địa bàn miền núi. Hiện, các khu tái định cư vùng sạt lở đã xây dựng hoàn thành, người dân miền núi dọn về ở trong những ngôi nhà mới khang trang, an toàn trước mùa mưa bão. Trước mùa mưa bão năm nay, người dân vùng cao tỉnh Quảng Nam chủ động hơn trong việc ứng phó với thiên tai./.