Đoọng pa dưr bh’rợ ch’choh b’băn coh zr’lụ da ding k’coong, tỉnh Quảng Nam ơy bhrợ bấc cơ chế zooi pa dưr kinh tế bhươn, kinh tế ch’choh coh cr’chăl c’moo 2021- 2025. Tơợ pazêng t’nôm zên vặ t’đui đoọng ooy zên lãi, bâc đhanuôr ơy pa dưr kinh tế bhươn, đươi dua khoa học kỹ thuật liêm choom coh bh’rợ pa bhrợ. C’moo 2021, pr’loọng đong t’cooh Võ Kim Xuân coh chr’val Tiên Mỹ, chr’hoong da ding k’coong Tiên Phước năc vặ k’nặ 200 ức đồng đoọng pa liêm bhươn da ding, ra lắp camera đương lêy lâng pr’đươi tưới đác tự động. T’cooh Xuân xay moon, đươi vêy đươi dua pr’đươi liêm choom t’mêê năc bh’rợ choh tơơm măng cụt âng pr’loọng đong đoo năc chặt vaih liêm coh hân noo xơớt gooh, bhr’lậ râu căh liêm choom coh bh’rợ pa bhrợ cơnh ty đanh ahay.“Ha dang ng’tưới đác cơnh ty đanh năc bhươn n’nâu năc acu tưới tươc lâh pêê t’ngay, năc zr’năh k’đhap bhlâng. Pr’đươi tự động n’nâu năc ađay choom ăt coh đong pa bhrợ lâng điện thoại di động năc choom tưới chr’noh, acu lêy liêm choom bhlâng lâng đhanuôr pa bhrợ.”

Tr’nơơp c’xêê 8 bêl đêêc ahay, g’luh tr’nơơp tỉnh Quảng Nam bhrợ g’luh chợ sâm Ngọc Linh coh mạng, nâu đoo năc bh’rợ tr’nơơp coh bh’rợ xăl số đoọng bhrợ k’rơ bh’rợ xay p’căh pr’đươi âng k’tiêc k’ruung sâm Ngọc Linh coh bha lang k’tiêc. La lay cơnh lâng l’lăm ahay, bhiệc bhan coh g’luh n’nâu t’pâh 60 doanh nghiệp ting pâh p’căh hình ảnh, video ooy sâm Ngọc Linh. Manuyh câl đươi năc bơơn lêy n’năl ooy râu la lua pazêng zr’lụ hàng tơợ hình ảnh 2D, 3D; xay p’căh pazêng bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, pa têệt cr’noọ đươi dua- lâng xa nay bhrợ têng. Amoó Trần Thị Ý Phi, chr’val Trà Mai, chr’hoong Nam Trà My vêy lâh 10 c’moo tr’câl tr’bhlêy pazêng râu pr’đươi vêy ta bhrợ tơợ sâm Ngọc Linh xay moon, pr’luh cr’ăy Covid-19 bhrợ tr’tượt bh’rợ tr’câl tr’bhlêy coh cr’chăl đanh đươnh, năc công ơy zooi ha đhanuôr ch’choh b’băn lâng pazêng pr’loọng đong pa câl sâm Ngọc Linh lêy ghít râu chr’năp âng bh’rợ đươi pr’đươi thông tin.“Pa câl hàng coh mạng năc acu lêy bấc râu t’mêê, manuyh pa câl lâng manuyh câl năc prá xay coh mạng. Đợ ta mooi coh ch’ngai căh bơơn tươc ooy phiên chợ năc choom tr’câl tr’bhlêy, prá xay đhị mạng năc râu đâu vaih k’rơ lâng pr’hay, zooi bh’rợ tr’câl tr’bhlêy doọ choom đhêy.”

Đhị tỉnh Quảng Nam, xoọc pazêng pr’loọng đong đơơh đươi pr’đươi t’mêê coh bh’rợ ch’choh b’băn căh ơy bấc. Hân đhơ cơnh đêêc, bấc apêê hợp tác xã, doanh nghiệp k’rong bhrợ ooy bh’rợ ch’choh b’băn t’bhlâng pa têệt bhrợ têng, xay moon đhơ nơc zr’lụ choh, zư lêy tơơm chr’noh, bh’năn băn đươi ooy bh’rợ xăl số. T’cooh Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc bhươl cr’noon tỉnh Quảng Nam xay moon, vel đong xoọc ting t’ngay bhrợ pa dưr pr’đươi dữ liệu số, chêêc n’năl đhị zr’lụ bhrợ têng âng chr’noh chr’bêệt, bhrợ pa dưr bh’rợ tr’câl tr’bhlêy điện tử nông nghiệp lâng xay bhrợ liêm choom lâh bh’rợ pay đơơng hàng tươc ooy pazêng vel đong, doanh nghiệp, hợp tác xã lâng pr’loọng đong đhanuôr choh bhrợ.“Bêl pazêng pr’đươi vêy ta đơơng ooy bh’rợ tr’câl tr’bhlêy điện tử năc bhrợ t’bhưa thị trường câl đươi, râu chr’năp âng pr’đươi ting t’ngay liêm choom lâh mơ. Nâu đoo năc râu liêm choom bhlâng bêl xăl số coh bh’rợ ch’choh b’băn xoọc xay bhrợ. Xoọc đâu, k’nặ 100% bh’rợ zazum coh bh’rợ ch’choh b’băn năc ơy ta pa dzoóc tươc ooy mức độ 4 lâng k’nặ 50% xay bhrợ trực tuyến coh mức độ 4.”

Tỉnh Quảng Nam coh tr’nơơp ơy choom bhrợ t’vaih môi trường, pr’đươi số, pa dưr bh’rợ ch’choh b’băn đươi pr’đươi liêm choom ting c’lâng bh’rợ t’bhlâng xay bhrợ bh’rợ ch’choh b’băn ta béch, pa dzoóc đợ zên âng ch’choh b’băn pr’đươi số coh pazêng c’moo ha y. Xoọc đâu, tỉnh n’nâu vêy 517 hợp tác xã lâng 1 liên hiệp hợp tác xã (HTX) pa bhrợ, pazêng bh’rợ năc zêng ooy ch’choh b’băn. T’cooh Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam xay moon, bh’rợ âng pazêng hợp tác xã năc dzợ bâc râu căh ơy liêm choom. Tu cơnh đêêc, xăl số năc bh’rợ đoọng bhr’lậ râu zr’năh k’đhap, pa dưr râu dưr vaih.“Coh đhr’năng prang k’tiêc k’ruung xoọc xay bhrợ xa nay bh’rợ pa dưr kinh tế số, xã hội số năc bh’rợ xăl số âng pazêng HTX vêy chr’năp pa bhlâng. Râu đâu n’jưah bhrợ bơơn tươc ooy thị trường, đươi dua khoa học công nghệ lâng xa nay pa têệt đh’rưah lâng pazêng c’bhuh kinh tế la lay âng hợp tác xã, năc bhrợ t’vaih râu liêm choom dưr vaih bâc lâh mơ ha pazêng HTX coh ha y chroo. Ting n’năc, công năc râu zr’năh k’đhap lâng năc bêl liêm choom âng pazêng HTX năc ahêê lêy ghít đoọng ting pâh muy cơnh đơơh loon lâng liêm choom lâh mơ bêl xăl số./.”

Quảng Nam: Phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với chuyển đổi số

                       Long Phi/ VOV miền Trung

        Giai đoạn 2021-2025, tỉnh Quảng Nam đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất để tăng năng suất, tạo sản phẩm chất lượng cao, thân thiện môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế. Tỉnh này đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp chuyển dần sang phát triển kinh tế nông nghiệp công nghệ cao.

        Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp khu vực trung du, miền núi, tỉnh Quảng Nam đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại trên địa bàn giai đoạn 2021-2025. Từ các gói hỗ trợ vay vốn lãi suất ưu đãi, nhiều nông dân đã khôi phục và phát triển các mô hình kinh tế vườn, ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất. Năm 2021, gia đình ông Võ Kim Xuân ở xã Tiên Mỹ, huyện miền núi Tiên Phước mạnh dạn vay gần 200 triệu đồng để đầu tư cải tạo vườn đồi, lắp đặt camera giám sát và hệ thống tưới nước tự động. Ông Xuân cho biết, nhờ ứng dụng công nghệ mới mà mô hình trồng cây măng cụt của gia đình ông vẫn phát triển tốt trong mùa khô hạn, khắc phục bất cập trong phương pháp sản xuất truyền thống.“Nếu tưới thủ công thì vườn này tôi phải tưới hơn ba ngày, rất là khổ. Hệ thống tự động này mình có thể ngồi tại nhà điều khiển qua điện thoại di động là có thể tưới được, tôi thấy rất tốt và phù hợp với người dân sản xuất.”

        Đầu tháng 8 vừa qua, lần đầu tiên tỉnh Quảng Nam tổ chức Phiên chợ sâm Ngọc Linh trên không gian mạng, đây là bước khởi đầu trên lộ trình chuyển đổi số nhằm đẩy mạnh hoạt động truyền thông, quảng bá thương hiệu quốc gia sâm Ngọc Linh trên thế giới. Khác với trước đây, lễ hội lần này thu hút 60 doanh nghiệp tham gia triển lãm hình ảnh, video về sâm Ngọc Linh. Khách hàng được trải nghiệm thực tế các gian hàng qua hình ảnh 2D, 3D; giới thiệu các hoạt động giao thương, kết nối cung- cầu. Chị Trần Thị Ý Phi, xã Trà Mai, huyện Nam Trà My có hơn 10 năm kinh doanh các mặt hàng có nguồn gốc sâm Ngọc Linh cho biết, dịch Covid-19 làm đứt gãy hoạt động giao dịch, mua bán trong một thời gian dài, nhưng đã giúp nông dân và các hộ kinh doanh sâm Ngọc Linh thấy rõ vai trò của việc ứng dụng công nghệ thông tin.“Bán hàng qua không gian mạng thì em thấy hết sức mới mẻ, người bán và người mua sẽ dần trao đổi qua không gian mạng. Những khách phương xa không thể đến phiên chợ thì có thể mua bán, trao đổi qua mạng thì điều này rất thông dụng và hay, giúp việc mua bán không bị gián đoạn.”

        Tại tỉnh Quảng Nam, hiện các hộ dân chủ động tiếp cận công nghệ trong sản xuất nông nghiệp chưa nhiều. Tuy nhiên, không ít hợp tác xã, doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp nỗ lực liên kết sản xuất, định danh vùng trồng, quản lý cây trồng, con vật nuôi thông qua hình thức số hóa. Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thông tỉnh Quảng Nam cho biết, địa phương đang từng bước xây dựng nền tảng dữ liệu số, truy xuất nguồn gốc nông sản, xây dựng sàn thương mại điện tử nông nghiệp và tối ưu hóa chuỗi cung ứng cho các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân.“Khi các sản phẩm được được lên sàn giao dịch điện tử thì sẽ mở rộng được thị trường tiêu thụ, thương hiệu của sản phẩm dần dần được khẳng định. Đây là một tín hiệu tốt mà trong quá trình chuyển đổi số trong ngành nông nghiệp sở đang thực hiện. Hiện nay, gần như 100% dịch vụ công trên lĩnh vực nông nghiệp đã được đưa lên mức độ 4 và gần 50% thực hiện trực tuyến mức độ 4.”

        Tỉnh Quảng Nam đang bước đầu tạo dựng môi trường, hệ sinh thái số, phát triển nông nghiệp công nghệ cao theo hướng chú trọng nông nghiệp thông minh, tăng tỷ trọng của nông nghiệp công nghệ số trong những năm đến. Hiện nay, tỉnh này có 517 hợp tác xã và 1 liên hiệp hợp tác xã (HTX) hoạt động, hầu hết là lĩnh vực nông nghiệp. Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, hoạt động của các hợp tác xã vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Vì vậy, chuyển đối số sẽ là giải pháp để tháo gỡ các lực cản, kích thích sự phát triển.“Trong bối cảnh cả nước đang thực hiện chiến lược phát triển kinh tế số, xã hội số thì việc chuyển đổi số của các HTX đóng vai trò rất quan trọng. Điều này vừa đem lại sự tiếp cận thị trường, tiếp cận khoa học công nghệ và tính liên kết với các thành phần kinh tế khác của hợp tác xã, sẽ mở ra cơ hội phát triển lớn cho các HTX trong tương lai. Bên cạnh đó cũng là thách thức và thời cơ của các HTX mà chúng ta phải nhận diện để tham gia một cách chủ động và tích cực trong quá trình chuyển đổi số./.”