Hội đồng Khoa học lâng Công nghệ tỉnh Khánh Hoà t’mêê ch’mêệt lêy xay moon bh’nơơn xa nay bh’rợ “pa chăp ch’mêệt lêy choh lêy tơơm sâm Ngọc Linh đhị zr’lụ zư lêy crâng k’coong Hòn Bà”. Nâu đoo năc xa nay bh’rợ cấp tỉnh, năc Ban K’đhơợng zư lêy crâng k’coong Hòn Bà k’đhơợng xay bhrợ têng, pazêng zên bhrợ têng k’nặ 1,4 tỷ đồng tơợ zên ngân sách nhà nước, vêy ta bhrợ têng tơợ c’moo 2019 tươc c’xêê 6 c’moo đâu.

Xa nay bh’rợ “Pa chăp ch’mêệt lêy choh lêy tơơm sâm Ngọc Linh đhị zr’lụ zư lêy crâng k’coong Hòn Bà” ơy xang pazêng xa nay pa chăp ch’mêệt lêy, bhrợ bh’rợ choh lêy, xay moon ooy đhr’năng cruung đác đhị zr’lụ choh lêy, đhr’năng chặt vaih lâng râu liêm choom âng sâm Ngọc Linh đhị Hòn Bà. Ting n’năc đợ đhăm choh lêy k’dâng 1 r’bhâu m2 lâng lâh 800 tơơm, coh đêêc đợ tơơm chặt vaih k’nặ 90% muy k’lung hật vêy c’lơợng tơợ 2,8- 3,6 gram, đợ bấc âng saponin (chất bha lâng âng pazêng râu sâm) bha lâng năc zêng bấc, năc đhiệp m’bứi lâh mơ 1,5- 2% t’piing lâng sâm Ngọc Linh choh đhị Kon Tum lâng Quảng Nam…

Ting cơnh xa nay xay moon âng Hội đồng Khoa học lâng Công nghệ tỉnh Khánh Hoà, bh’rợ tơơm sâm Ngọc Linh choh lêy liêm choom coh zr’lụ zư lêy crâng k’coong Hòn Bà bhrợ t’vaih râu liêm choom đoọng choh t’bhưah tơơm sâm chr’năp n’nâu đhị đâu công cơnh pazêng zr’lụ n’lơơng coh tỉnh vêy cruung đác k’nặ mr’cơnh, zooi vel đong vêy p’xoọng muy râu tơơm chr’noh chr’năp, xăl đợ sâm xoọc coh crâng k’coong k’nặ bil zêng. Liêm choom âng xa nay bh’rợ n’nâu năc dzợ pr’đơợ đoọng pa choom bh’rợ choh bhrợ, bhrợ t’vaih p’xoọng bh’rợ tr’nêng, pa liêm pa crêê pr’ăt tr’mông ha đhanuôr vel đong, k’đơơng ta mooi du lịch tươc lâng zr’lụ zư lêy crâng k’coong Hòn Bà.

Zr’lụ zư lêy crâng k’coong Hòn Bà năc coh 4 chr’hoong Cam Lâm, Diên Khánh, Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hoà, pazêng đhăm choh bhrợ lâh 19.285 héc ta, coh đêêc, zr’lụ zư lêy k’rơ bhlâng năc lâh 9.500 héc ta. Bấc zr’lụ crâng k’coong Hòn Bà dal tơợ 1 r’bhâu tươc 1.500m t’piing lâng đác biển, vêy apêê bhrợ bh’rợ khoa học xay moon năc vêy crâng k’coong, k’tiêc k’bunh… k’nặ mr’cơnh lâng da ding Ngọc Linh- zr’lụ chặt vaih bâc âng tơơm sâm Ngọc Linh. Hòn Bà công năc zr’lụ vêy đợ tơơm zơ nươu coh crâng k’coong pa bhlâng lâng chr’năp công bâc cơnh: tri târ, sa nhân, dó bầu, đhi muônh, cốt toái bổ…/.

Sâm Ngọc Linh sinh trưởng tốt tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà (Khánh Hòa)

Hội đồng Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa vừa đánh giá và nghiệm thu kết quả đề tài “Nghiên cứu trồng thử nghiệm cây sâm Ngọc Linh tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà”. Đây là đề tài cấp tỉnh, do Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà chủ trì thực hiện, tổng kinh phí gần 1,4 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước, được triển khai từ năm 2019 đến tháng 6 năm nay.

Đề tài “Nghiên cứu trồng thử nghiệm cây sâm Ngọc Linh tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà” đã hoàn thành các nội dung nghiên cứu, xây dựng mô hình trồng thử nghiệm, đánh giá về điều kiện sinh thái tại địa điểm trồng thử nghiệm, khả năng sinh trưởng, phát triển và chất lượng của sâm Ngọc Linh tại Hòn Bà. Theo đó, tổng diện tích trồng thử nghiệm khoảng 1.000 m2 với hơn 800 cây, trong đó tỷ lệ cây sống đạt gần 90%, mỗi củ tươi có trọng lượng từ 2,8-3,6 gram, hàm lượng saponin (dưỡng chất chính trong các loại sâm) chính đều tăng, chỉ thấp hơn 1,5-2% so với sâm Ngọc Linh trồng nguyên vị tại Kon Tum và Quảng Nam…

Theo đánh giá của Hội đồng Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa, việc cây sâm Ngọc Linh trồng thử nghiệm thành công ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà tạo ra cơ hội nhân rộng mô hình trồng loại sâm quý này tại đây cũng như những khu vực khác trong tỉnh có điều kiện tương đồng, giúp địa phương có thêm một loại cây trồng đặc sản, thay thế nguồn sâm đang cạn kiệt ngoài tự nhiên. Thành công của đề tài còn là cơ sở để chuyển giao kỹ thuật trồng, tạo thêm việc làm, cải thiện đời sống cho người dân địa phương, thu hút khách du lịch đến với Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà.

Khu Bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà thuộc địa bàn 4 huyện Cam Lâm, Diên Khánh, Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa, tổng diện tích trên 19.285 ha, trong đó, phân khu bảo vệ nghiêm ngặt trên 9.500 ha. Nhiều khu vực của Hòn Bà có độ cao từ 1.000 đến 1.500m so với mực nước biển, được các nhà khoa học xác định có điều kiện sinh thái, thổ nhưỡng, thời tiết khá tương đồng với núi Ngọc Linh - nơi phân bố của loại sâm Ngọc Linh đặc hữu. Hòn Bà cũng là nơi có nguồn dược liệu tự nhiên rất phong phú và giá trị cao như: nấm linh chi, sa nhân, dó bầu, ươi, cốt toái bổ…/.

                                                                                                        (Dantocmiennui.vn)