PV: Nhăn ta mooh inhi, I nhi xay moon h’cơnh ooy râu bil hư âng đhí a’muốt số 4 bhrợ t’vaih?

T’cooh Nguyễn Hoàng Hiệp: Đhí a’muốt số 4 năc đhí boo ga măc pa bhlâng coh biển, pr’đoọng pa bhlâng, bêl tươc đăn ooy toor k’tiêc năc u xiêr c’rơ đơơh bhlâng, tu cơnh đêêc xiêr bâc pa bhlâng râu bil hư. Tươc cr’chăl n’nâu, râu bil hư bâc bhlâng năc ooy điện, vêy k’nặ 9500 trạm biến áp crêê hư năc ng’bhr’lậ pa liêm. Râu bơr cậ năc tân jâh xr’pợ đong, lâh 500 đhr’nong đong crêê tân jâh xr’pợ, 3 đhr’nong đong dưr ha rập lứch. Muy t’nâl ăng ten đhị thành phố Hội An crêê c’lâm tr’đeh. Ha dợ râu bil hư n’lơơng năc doọ mơ ooy, năc đhiệp muy bơr t’nơơm n’loong crêê tân jộ căh cậ tr’đeh đoong.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp kiểm tra công tác ứng phó với bão số 4 tại Cảng PTSC Khu Kinh tế Dung Quât, tỉnh Quảng Ngãi

PV: Xoọc đâu pazêng vel đong xoọc t’bhlâng bhr’lậ pa liêm, pa crêê râu bil hư âng đhí a’muốt số 4 bhrợ t’vaih h’cơnh ooy ?

T’cooh Nguyễn Hoàng Hiệp: Tr’nơơp, pazêng vel đong năc đơơh pa liêm, pa crêê xang bêl đhí boo đoọng nhâm mâng pazêng pr’đươi chr’năp. Muy năc pr’đươi ooy điện, bơr năc ooy đác, 3 năc c’lâng p’rang, x’rịa năc ooy thông tin liên lạc đoọng nhâm mâng ha đhanuôr. Lâng xang bêl đhí boo năc dzợ ng’đươi ooy đhr’năng t’tun xang âng đhí a’muốt, vêy cơnh choom bhrợ nong tuh coh muy bơr zr’lụ, năc đơơh bhr’lậ đhr’năng đác nong.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp

PV: Cr’noọ âng i nhi h’cơnh ooy lâng bh’rợ zâl g’đéch âng pazêng vel đong ?

T’cooh Nguyễn Hoàng Hiệp: Năc ng’choom moon coh g’luh n’nâu, lâng bh’rợ xay moon k’rơ pa bbhlâng, bêl đhí a’muốt xoọc cóh Philippin k’nặ mọt ooy Biển Đông, ahêê ơy p’too moon k’rơ bhlâng. Thủ tướng Chính phủ năc bhrợ 3 Công điện lâng 2 chu họp lâng pazêng vel đong lâng bhrợ t’vaih Ban k’đhơợng xay bha lâng năc Phó Thủ tướng Lê Văn Thành bhrợ trưởng ban k’đhơợng xay. Ting n’năc pazêng vel đong ting xay bhrợ ghít pa bhlâng. Azi lướt ch’mêệt lêy năc bơơn n’năl pazêng đhanuôr năc zêng n’năl ooy đhí a’muốt n’nâu. Râu p’too moon âng pazêng vel đong tươc ooy pazêng đhanuôr năc liêm choom bhlâng. Năc tu đơơh loon âng pazêng đhanuôr năc râu đơ chr’năp pa bhlâng đoọng pa xiêr râu bil hư tu đhí boo ga măc bhrợ t’vaih.

PV: Bh’rợ ra văng zâl g’đech âng hêê liêm choom bhlâng. Pr’học kinh nghiệm chr’năp bhlâng âng hêê coh bh’rợ zâl, g’đéch đhí a’muốt số 4 năc n’hau?

T’cooh Nguyễn Hoàng Hiệp: Pr’học chr’năp bhlâng năc râu đơơh loon âng đhanuôr. Ha dang choom ng’bhrợ pa dưr bhươl cr’noon liêm mâng, ha dzợ coh bhươl cr’noon liêm mâng n’năc, zập cha năc đhanuôr vêy cr’noọ bh’rợ liêm choom năc đhơ đhơ cơnh năc choom pa xiêr râu bil hư, ting n’năc xang đhí boo ga măc ahêê đơơh bơơn bhr’lậ râu bil hư, ha dang vêy. Râu bơr cậ năc xa nay xay moon đơc đơơh. Ha dang đơơh ng’xay moon, crêê xa nay bh’rợ, đơơh ng’xay moon mơ ooy năc bh’rợ ra văng công đơơh loon mơ đêêc. Đh’rưah lâng xa nay xay moon pa rơợt n’năc năc đợ râu k’đhơợng xay k’rơ tơợ Trung ương tươc ooy pazêng vel đong. Pr’học râu ting xay bhrợ âng prang hệ thống chính trị năc pr’học bha lâng bêl g’đech lâng đhí a’muốt Noru coh g’luh n’nâu.

PV: Ting cơnh i nhi bh’rợ xay moon đớc đhr’năng âng đhí a’muốt số 4 năc h’cơnh ooy?

T’cooh Nguyễn Hoàng Hiệp: Ting cơnh azi bh’rợ xay moon đơc coh g’luh n’nâu bêl xay moon đơc coh biển năc đơơh bhlâng, xay moon đơơh, xay moon l’lăm. Xay moon đhí a’muốt coh biển crêê bhlâng. Bêl đhí a’muốt căh ơy tươc ooy Philippin năc cơ quan khí tượng thuỷ văn ơy vêy bh’rợ xay moon pa rơợt. Ban K’đhơợng xay k’tiêc k’ruung ooy bh’rợ zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong ơy xay moon pa rơợt ooy pazêng vel đong, đoọng pazêng vel đong xay moon ooy pazêng bhuông xoọc lướt chô, pa bhrợ coh biển n’năl. Tu nâu đoo năc đhí a’muốt lướt đơơh bhlâng lâng đợ đơơh coh biển tơợ 20- 25 km/h. Bêl đhí a’muốt z’lâh Philippin tước ooy Biển Đông năc cơ quan khí tượng thuỷ văn ơy xay moon xa nay pa rơợt. Pazêng xa nay pa rơợt n’nâu n’nâu năc ooy c’lâng u lướt, ooy đợ k’rơ năc zêng ghít lâng râu la lua. Chr’năp bhlâng, pazêng đài bha lang k’tiêc coh g’luh n’nâu năc zêng mr’cơnh ooy xa nay xay moon. Tu cơnh đêêc, ting cơnh acu, bh’rợ xay moon coh biển năc crêê pa bhlâng. Bêl đhí a’muốt tươc ooy toor năc đhí u xiêr c’rơ đơơh bhlâng. Râu đâu năc azi công ơy n’năl l’lăm. Hân đhơ cơnh đêêc, crêê năc bh’rợ xay moon đơc coh xoọc đâu lâng chr’năp bhlâng năc bh’rợ p’too moon k’đhơợng xay zâl cha groong năc công căh n’năl đhí a’muốt u xiêr tươc ấp hân đoo. Tu cơnh đêêc năc ng’đươi ooy cấp k’rơ bhlâng bêl đhí a’muốt coh biển đoọng p’too moon. Ha dang ahêê xay moon năc c’rơ u đhur m’bứi, ha dợ c’rơ âng đhí a’muốt căh u đhur đơơh cơnh đêêc, căh cậ năc c’rơ âng đhí a’muốt căh u đhur ha dợ dưr k’rơ lâh n’năc năc đợ râu bil hư bâc pa bhlâng.

PV: Bh’rợ đươi công nghệ số ooy bh’rợ xay moon đơc đhr’năng âng đhí a’muốt coh g’luh n’nâu, ting cơnh I nhi vêy chr’năp cơnh ooy lâng bh’rợ zâl, g’đech đhí boo ga măc?

T’cooh Nguyễn Hoàng Hiệp: Xoọc đâu Tổng cục Khí tượng thuỷ văn vêy Chính phủ k’rong bhrợ bấc pa bhlâng pr’đươi. Chr’năp bhlâng xang bêl vêy Chỉ thị âng Bộ Chính trị ooy bh’rợ khí tượng thuỷ văn, acu lêy bh’rợ khí tượng thuỷ văn xoọc đâu năc vêy ta k’rong bhrợ liêm choom bhlâng. Pa châng lâng muy bơr k’tiêc k’ruung ga măc lâng pazêng k’tiêc k’ruung toor hêê năc ahêê dzợ bấc râu ta bhúch, năc công liêm choom lâh mơ lâng l’lăm ahay. Azi căh k’đhơợng xay ooy bh’rợ n’nâu, hân đhơ cơnh đêêc azi ta luôn đương lêy, lâng lêy apêê khí tượng thuỷ văn xoọc đâu đươi dua pr’đươi công nghệ bâc bhlâng, ting n’năc công chêêc lêy n’năl tơợ bha lang k’tiếc, lâng ting n’năc pr’đươi phần mềm ch’mêệt lêy vêy bấc cơnh bh’rợ xay moon. Hân đhơ cơnh đêêc, ng’đươi n’hau, xăl n’hau coh x’rịa công năc acoon manuyh xay moon. Nắc ng’xay moon pazêng đhr’năng n’năc, lâng coh x’rịa năc xay moon đhr’năng coh Việt Nam năc h’cơnh ooy./.

PV: Chăp hơnh Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp ơy tộ ơơi pa chô xa nay azi ta mooh.

Phỏng vấn Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Nguyễn Hoàng Hiệp về kinh nghiệm đối phó với bão số 4

Thanh Hà- VOV miền Trung

Đến trưa ngày 28/9, bão số 4 đã vượt qua biên giới Việt Lào. Hoàn lưu của bão số 4 có thể gây mưa to. Hiện đã ghi nhận những thiệt hại do bão số 4 gây ra. Nhờ làm tốt công tác ứng phó nên đã hạn chế tối đa công tác ứng phó với bão. Phóng viên Thanh Hà phỏng vấn ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai về công tác dự báo cũng như kinh nghiệm ứng phó với bão.

PV: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào thiệt hại do cơn bão số 4 gây ra

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp: Bão số 4 là cơn bão rất mạnh trên biển, rất may mắn là khi vào gần bờ thì giảm cấp khá nhanh, chính vì vậy giảm thiểu tối đa thiệt hại. Đến thời điểm hiện nay, thiệt hại nhiều nhất là về điện, có gần 9500 trạm biến áp bị hư hỏng phải sửa chữa. Thứ hai nữa nhà tốc mái, hơn 500 ngôi nhà bị tốc mái, 3 ngôi nhà bị sập hoàn toàn. Một trụ ăng ten tại thành phố Hội An bị đổ gãy. Còn những thiệt hại khác không đáng kể, chỉ một số cây xanh bị bật gốc hoặc gãy cành.

PV: Hiện các địa phương tập trung công tác khắc phục hậu quả bão số 4 ra sao

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp: Trước hết, các địa phương phải bắt tay ngay vào việc dọn dẹp sau bão để đảm bảo một số hạ tầng thiết yếu. Một là hạ tầng về điện, hai là về nước, 3 là về giao thông, cuối cùng là về thông tin liên lạc để đảm bảo cho bà con. Và ngay sau bão còn phục thuộc vào diễn biến tiếp theo của hoàn lưu bão, có thể gây ngập lụt một số nơi, phải khắc phục tình trạng ngập lụt.

PV: Ông đánh giá như thế nào công tác ứng phó của các địa phương?

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp: Có thể nói lần này, với cấp độ cảnh báo rất cao, khi bão ở Philippin chuẩn bị vào Biển Đông, chúng ta đã chỉ đạo rất quyết liệt. Thủ tướng Chính phủ trực tiếp ra 3 Công điện và trực tiếp 2 lần họp với các địa phương và thành lập Ban Chỉ đạo tiền phương do Phó Thủ tướng Lê Văn Thành làm trưởng ban chỉ đạo. Đồng thời các địa phương vào cuộc rất sát. Chúng tôi đi kiểm tra thấy từng người dân một đều biết nguy cơ của cơn bão này. Sự chỉ đạo của các địa phương đến được từng người dân. Chính sự chủ động của người dân là nguyên nhân rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại do cơn bão gây ra.

PV: Công tác chuẩn bị của chúng ta rất chu đáo. Theo ông bài học kinh nghiệm lớn nhất khi đối phó với bão số 4 là gì

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp:  Bài học quan trọng nhất là sự chủ động của người dân. Nếu được xây dựng được các cộng đồng an toàn mà trong cộng đồng an toàn đó, mỗi người dân ý thức được thì chắc chắn sẽ giảm thiểu thiệt hại, đồng thời sau bão chúng ta cũng khắc phục rất nhanh nếu có thiệt hại. Vấn đề thứ hai là công tác dự báo sớm. Nếu dự báo sớm nhanh, chính xác, càng dự báo sớm thì sự chuẩn bị càng chủ động. Cùng với dự báo đó là sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương đến địa phương. Bài học sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị là bài học cơ bản khi đối phó với bão Noru lần này.

PV:  Thưa ông! Ông đánh giá như thế nào công tác dự báo bão số 4 ?

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp: Chúng tôi cho rằng công tác dự báo lần này khi dự báo trên biển rất nhanh, rất sớm, dự báo từ sớm từ xa. Dự báo trên biển rất chính xác. Ngay khi bão chưa đổ bộ vào PhiLippin thì cơ quan khí tượng thủy văn đã có những cảnh báo. Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai đã đưa ra những cảnh báo cho các địa phương để thông báo cho tàu thuyền. Bởi đây là cơn bão đi rất nhanh với tốc độ trên biển là 20-25km/h. Ngay sau đó khi bão qua Philipin vào đến Biển Đông thì cơ quan khí tượng thủy văn đưa ra những dự báo. Các dự báo này về đường đi, về cường độ đều rất sát so với thực tế. Đặc biệt, các đài quốc tế lần này đều có dự báo giống nhau. Chính về thế, tôi cho rằng, công tác dự báo trên biển rất chính xác. Khi bão vào gần bờ thì bão giảm cấp rất là nhanh. Cái này cũng đã lường trước là bão giảm cấp. Thế nhưng, đúng là công tác dự báo hiện nay và đặc biệt là công tác chỉ đạo điều hành ứng phó cũng không thể biết được bão giảm cấp đến cấp nào. Chính vì thế vẫn phải lấy cấp cao khi bão trên biển để mà chỉ đạo. Chứ nếu chúng ta dự báo giảm cấp mà bão không giảm nhanh như thế hoặc là bão không giảm mà lại tăng thì thiệt hại là vô cùng lớn.

PV: Việc ứng dụng công nghệ số vào công tác dự báo lần này ông đánh giá như thế nào đối với công tác phòng chống bão?

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp: Hiện nay Tổng cục Khí tượng thủy văn được đầu tư từ Chính phủ. Đặc biệt sau khi có Chỉ thị của Bộ Chính trị về công tác khí tượng thủy văn, tôi thấy công tác khí tượng thủy văn hiện nay đã được đầu tư khá tốt. Đương nhiên là so với một số nước tiên tiến và các nước xung quanh chúng ta còn thiếu rất nhiều nhưng đã tốt hơn trước. Chúng tôi không trực tiếp mảng này nhưng chúng tôi thường xuyên theo dõi thì thấy đội ngũ khí tượng thủy văn hiện nay ứng dụng công nghệ và tham khảo quốc tế và đồng thời các phần mềm tính toán hiện nay, có rất nhiều phương án. Tuy nhiên, ứng dụng gì, chuyển đổi gì thì cuối cùng cũng là con người. Phải đưa ra quyết định các mô hình tính toán đó, cuối cùng đưa ra quyết định ở Việt Nam như thế nào./.

PV: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp!