Đắh toor hội thảo “70 c’moo chiến thắng Đồn Nhất-Hải Vân Quan (25/9/1952-25/9/2022)-c’léh bh’rợ lịch sử, kinh nghiệm đắh bhrợ pa dưr thế trận chiến tranh đhanuôr”, hi bu t’ngay 23/9, Thành uỷ Đà Nẵng, Viện Lịch sử Quân sự, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 pazưm bhrợ pa lứih k’cir Chiến thắng đồn Lệ Sơn, bhiệc pa lứih k’cir Chiến thắng Đồn Nhất-Hải vân quan. T’coóh Nguyễn Hoà Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Toà án Nhân dân Tối cao pấh lâng cắt băng pa lứih.

Xa nay bh’rợ k’cir Chiến thắng Lệ Sơn, chr’val Hoà Tiến, chr’hoong Hoà Vang bơơn bhrợ pa dưr g’lúh tr’nơợp c’moo 2001, p’cắh c’léh chiến công zêl lêệng đồn Lệ Sơn t’ngay 19/9/1952 âng Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803, Liên khu 5. T’ngay 1/5/2001, UBND thành phố Đà Nẵng pa glúh quyết định moon Bia k’cir Chiến thắng Lệ Sơn nắc k’cir cấp thành phố. Ooy cr’chăl hanua, xa nay bh’rợ Bia k’cir ty nắc ơy hư zớch, bơơn râu pazưm têy âng pr’loọng đông đhí noo bhúh xoọng zâp cán bộ, chiên sĩ Tiểu đoàn 59 lâng zâp tổ chức, cha nặc manứih, UBND chr’hoong Hoà Vang ơy bhrợ c’lâng bh’rợ k’rong xa nay bh’rợ k’cir chiến thắng Lệ Sơn lâng pa zêng k’tiếc lấh 1000 mét vuông. Xa nay bh’rợ pa zêng zâp bh’rợ xây t’mêê đông bia, t’bhứah tang nền, bhrợ t’mêê zêng cóh tang, chóh n’loong.

Đhị bêl zêl penh lâng a’rập Pháp, Lệ Sơn nắc đhị ặt bhrợ nhâm mâng, âng mưy đại đội pazưm Pháp ặt bhrợ, bơơn ra văng đợc bấc râu chr’nắp k’rơ lâng pay đoọng manứih moót zêl cóh Vĩnh Điện, Đà Nẵng, Ái Nghĩa. Cứ điểm Lệ Sơn vêy pr’đợc đội Tước k’rơ bhkâng, bhrợ bấc râu k’ay zr’nắh ha đhanuôr cóh zâp zr’lụ. Hi dưm t’ngay 19/9/1952, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803 nắc ơy moót zêl đồn Lệ Sơn. Xang mưy giờ zêl penh, apêê a’rập ting moon zươi, ahêê coọp ma mung 15 cha nặc, pay pa chô zêng p’nenh cha rắh, pr’đươi pr’dua zâp râu. Chiến thắng Lệ Sơn vêy chr’nắp lâng g’lúh zêl penh a’rập Pháp đhị chiến trường Khu 5.

G’lúh nâu, t’coóh Nguyễn Hoà Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Toà án nhân dân Tối cao pấh pa lứih k’cir chiến thắng Đồn Nhất-Hải Vân quan. Đồn Nhất ặt bhrợ đhị da ding Hải Vân, nắc mưy đhị chr’nắp âng bha nụ bh’rợ kiến trúc Hải Vân quan, pháo đài quân sự vêy đhị ặt bhrợ chr’nắp, bơơn bhua Minh Mạng đoọng bhrợ pa dưr moót c’moo Minh Mạng g’lúh 7, c’moo 1826 đoọng cha groong lêy p’loọng moót ooy Nam âng Kinh thành Huế./.

Ông Nguyễn Hòa Bình dự lễ khánh thành Di tích Chiến thắng Đồn Nhất- Hải Vân quan và Di tích đồn Lệ Sơn

Bên lề Hội thảo “70 năm chiến thắng Đồn Nhất - Hải Vân Quan (25/9/1952 – 25/9/2022)- Dấu ấn lịch sử, kinh nghiệm về xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân”, chiều ngày 23/9, Thành ủy Đà Nẵng, Viện Lịch sử Quân sự, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 phối hợp tổ chức lễ khánh thành Di tích Chiến thắng đồn Lệ Sơn; Lễ khánh thành Di tích Chiến thắng Đồn Nhất- Hải Vân quan. Ông Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao dự và cắt băng khánh thành.

Công trình Di tích Chiến thắng Lệ Sơn, xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang được xây dựng lần đầu năm 2001, ghi dấu chiến công tiêu diệt đồn Lệ Sơn ngày 19/9/1952 của Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803, Liên khu 5. Ngày 01/5/2001, UBND thành phố Đà Nẵng ra quyết định công nhận Bia di tích Chiến thắng Lệ Sơn là di tích cấp thành phố. Qua thời gian, công trình Bia di tích cũ đã xuống cấp, được sự chung tay đóng góp của gia đình thân nhân các cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 59 và các tổ chức, cá nhân, UBND huyện Hòa Vang đã làm chủ đầu tư nâng cấp Công trình Di tích chiến thắng Lệ Sơn với tổng diện tích hơn 1000 m2. Công trình gồm các hạng mục xây mới nhà bia, mở rộng sân nền, làm mới cảnh quan, cây xanh.

Trong kháng chiến chống Pháp, Lệ Sơn là cứ điểm khá kiên cố, do một đại đội hỗn hợp Pháp-bảo an chiếm đóng, được trang bị hỏa lực mạnh và được chi viện của các trận địa pháo binh ở Vĩnh Điện, Đà Nẵng và Ái Nghĩa. Cứ điểm Lệ Sơn có tên đội Tước khét tiếng gian ác, đã gây nhiều đau thương tang tóc cho bà con khắp vùng. Đêm 19/9/1952, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803 đã đồng loạt tấn công đồn Lệ Sơn. Sau một giờ chiến đấu, từng tốp lính địch giơ tay đầu hàng, ta bắt sống tại chỗ 15 tên, thu toàn bộ vũ khí, trang bị và nhiều quân trang, quân dụng. Chiến thắng Lệ Sơn có ý nghĩa quan trọng đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại chiến trường Khu 5.

Dịp này, ông Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao dự lễ khánh thành Di tích chiến thắng Đồn Nhất- Hải Vân Quan. Đồn Nhất án ngữ trên đỉnh đèo Hải Vân, là một bộ phận quan trọng của cụm công trình kiến trúc Hải Vân Quan - pháo đài quân sự có vị trí chiến lược cực kỳ quan trọng, được vua Minh Mạng cho xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 7 (1826) để phòng thủ cửa ngõ phía Nam của Kinh thành Huế./.