Tơợ t’ngay bơơn xay moon năc chr’val bhrợ xang vel bhươl t’mêê moọt c’moo 2016, pr’ặt tr’mông âng vel bhươl chr’val N’Thol Hạ, chr’hoong Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng ơy xăl t’mêê. Coh đêêc, vel Sre Đăng, đhị vêy bấc đhanuôr Kho ặt ma mông, bơơn lêy năc zr’lụ đhanuôr ặt kiểu mẫu lâng rau xăl liêm zập đăh. Ting cơnh anoo Liêng Hót Hao Thao, ma nuyh K’ho ặt đhị vel Sre Đăng, đươi vêy xăl cơnh bhrợ têng tơợ bhrợ cơnh ty đanh xăl bhrợ têng cơnh công nghệ dal, bh’nơơn pa chô đoọng ha đhanuôr ơy ha dưr bơơn lêy. Căh muy đong ặt bơơn ta bhrợ têng nhâm mâng, bhưah bhai l’thai, c’lâng p’rang tang c’riing zêng liêm sạch, j’niêng cr’bưn căh ta nih liêm ơy k’chụt lơi r’dợ, đhanuôr pa zay k’rong c’rơ bhrợ têng vel bhươl t’mêê ting c’lâng đô thị văn minh. Anoo Liêng Hót Ha Thao moon, bh’nơơn nâu năc đươi vêy Đảng, Nhà nước ơy k’rang k’rong bhrợ têng zập đăh: “Chính sách âng Đảng, Nhà nước ơy tước k’tor đha nuôr bơơn xơợng bhrợ năc cơnh bh’rợ pa xiêr đha rựt, bhrợ têng vel bhươl t’mêê, zr’lụ đhanuôr ặt kiểu mẫu… đhanuôr coh đâu ơy năl lâng pa zay ting pâh bhrợ zập bh’rợ âng vel đong k’dua. Tơợ đêêc vel bhươl ơy xăl liêm, đhanuôr pa zay đươi dua cơnh liêm choom âng khoa học kỹ thuật đhị bhrợ têng công nghệ dal, pa dưr dal thu nhập. Pr’ặt tr’mông âng đhanuôr ơy ha dưr lâh lalăm a hay coh zập đăh.”

C’leh pa căh đoọng lêy đhr’năng ha dưr nâu năc đợ pr’loọng đong đha rựt coh vel Sre Đăng xiêr bấc, xoọc đâu năc dzợ mơ 1%; 2/3 đhăm chr’noh bơơn bhrợ têng cơnh công nghệ dal, 100% p’nien coh ruh c’moo tước trường zên ơy tước lớp. Ting cơnh t’cooh K’Hai ặt đhị vel Sre Đăng, pr’ặt tr’mông ơy z’zăng tu cơnh đêêc bhiệc xay moon, t’pâh đhanuôr bhrợ têng cơnh c’lâng xa nay âng Đảng lâng pháp luật âng Nhà nước cung buôn lâh mơ. Zập ngai ơy năl lâng pa dưr dal trách nhiệm lâng đhanuôr. Đươi cơnh đêêc, bhiệc bhrợ têng vel bhươl kiểu mẫu xay bhrợ liêm buôn lâng crêê cơnh pa căh âng vel đong: “Acu năc ma nuyh t’cooh t’ha coh vel năc pa zay xay moon đoọng ha coon ch’châu pa zay bhrợ têng cha, căh muy têệm ngăn pr’ặt tr’mông pr’loọng đong năc dzợ pa dưr dal thu nhập vêy zên prặ đoọng ca coon cha học. Kiêng đoọng đhanuôr lơơng ting xơợng đay, lalăm năc đay t’pâh p’too moon ma nuyh đong, acoon, cha châu đay lêy bhrợ lalăm. Xọoc đâu, bấc acoon, cha châu cu xoọc học đại học, zập pr’loọng zêng ha dưr z’zăng, câl cha năm coh đong xang, tang c’riing ơy liêm mâng. Đươi vêy cơnh đêêc năc bhiệc bhrợ têng vel bhươl t’mêê, pa dưr zr’lụ đhanuôr ặt kiểu mẫu bơơn bh’nơơn dal, vel bhươl ơy ha dưr lâh mơ.”

        T’cooh Lê Bá Dương, Phó Chủ tịch UBND chr’val N’Thol Hạ, chr’hoong Đức trọng đoọng năl, lâh mơ vel Sre Đăng bơơn UBMTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng xay moon năc zr’lụ đha nuôr ặt kiểu mẫu, vel đong xoọc pa zay xay bhrợ cr’noọ bh’rợ nâu đhị 5 vel  mơ dzợ âng chr’val. Lâng c’rơ pazưm bhrợ têng âng đhanuôr coh bhrợ têng bh’rợ “Đhanuôr thi đua bhrợ cha bhriêl choom”, “Đoàn kết tr’zooi bhrợ pa dưr ca van lâng pa xiêr đha rựt đanh mâng”, “Lang p’niên pa zưm têy  bhrợ têng vel bhươl t’mêê”, chr’năp bhlầng năc bh’rợ ‘Pazêng đhanuôr bhrợ têng vel bhươl t’mêê, đô thị văn minh”, chr’val N’Thol Hạ năc mặ bơơn liêm xang cr’noọ bh’rợ chr’val vel bhươl t’mêê chr’năp dal lâh mơ c’moo 2023: “Bhrợ têng vel bhươl t’mêê ơy chroi k’rong pa dưr pr’ặt bh’rợ âng vel đong cung cơnh pr’ặt t’rmông âng đhanuôr đhị chr’val. Coh ha y, chr’val N’Thol Hạ năc lêy bhrợ cớ apêê vel mơ dzợ đoọng bhrợ pa dưr kiểu mẫu, bhrợ têng liêm zập pr’đơợ âng vel bhươl t’mêê chr’năp dal lâh mơ.”

        Tơợp muy chr’val đha rựt bhlầng, đhanuôr acoon coh ặt ma mông bấc, ha dợ  đươi vêy rau tr’xăl liêm choom tơợ cr’noọ pr’chăp, cơnh bhrợ têng, apêê vel bhươl âng chr’val N’Thol Hạ, chr’hoong Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng căh muy z’lâh đha rựt ha ul, bhrợ pa dưr pr’ặt tr’mông k’bhộ ngăn, năc dzợ tr’xin bhrợ pa dưr đô thị văn minh./.

Nông thôn mới mang lại cuộc sống ấm no ở vùng dân tộc thiểu số

PV Quang Sáng

Xã N’Thol Hạ, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng có hơn 80% người dân là đồng bào dân tộc K’ho. Từ ngày hưởng ứng tích cực phong trào chung tay xây dựng nông thôn mới, mạnh dạn thay đổi nhận thức trong canh tác, cộng với sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước về mọi mặt, đời sống của người dân nơi đây đã đổi mới từng ngày. Không dừng lại ở việc duy trì các tiêu chí nông thôn mới, người dân các buôn làng nơi đây còn ra sức xây dựng mô hình khu dân cư kiểu mẫu, khu dân cư tiêu biểu, sớm hoàn thành xã đạt nông thôn mới nâng cao.

Từ ngày được công nhận là xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2016, bộ mặt nông thôn của các buôn làng ở xã N’Thol Hạ, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng đã không ngừng đổi mới. Trong đó, buôn Sre Đăng, nơi có đông đồng bào K’ho sinh sống được xem là khu dân cư kiểu mẫu với sự đổi thay toàn diện cả về đời sống vật chất lẫn tinh thần. Theo anh Liêng Hót Ha Thao, người K’ho ở buôn Sre Đăng, nhờ thay đổi phương thức canh tác từ truyền thống sang sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, thu nhập kinh tế của bà con trong buôn đã cải thiện rõ rệt. Không chỉ nhà cửa được xây dựng khang trang, đường làng sạch đẹp, các hủ tục lạc hậu đã đẩy lùi, bà con còn chung sức xây dựng nông thôn mới theo hướng đô thị văn minh. Anh Liêng Hót Ha Thao cho rằng, kết quả này là nhờ ơn Đảng, Nhà nước đã quan tâm đầu tư về mọi mặt: “Chính sách của Đảng và Nhà nước đã được cụ thể hóa đến người dân như xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, khu dân cư kiểu mẫu... người dân nơi đây ý thức và tham gia tích cực các phong trào do địa phương phát động. Từ đó, bộ mặt buôn làng đã đổi thay, đường sá sạch đẹp, người dân tích cực áp dụng KHKT vào sản xuất theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, nâng cao thu nhập. Đời sống kinh tế đã thay đổi, phát triển rất nhiều so với trước”.

Minh chứng cụ thể cho sự phát triển đi lên này là tỷ lệ hộ nghèo trong buôn Sre Đăng giảm đáng kể, hiện chỉ còn 1%; 2/3 diện tích nông nghiệp được áp dụng theo hướng sản xuất công nghệ cao, 100% trẻ em trong độ tuổi đều được đến trường. Theo già làng K’Hai ở buôn Sre Đăng, đời sống khá lên nên việc tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước cũng dễ dàng hơn. Mọi người đều có ý thức và nêu cao tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Vì vậy, việc xây dựng khu dân cư kiểu mẫu tiến hành suôn sẻ và đúng theo kế hoạch của địa phương: “Mình là già làng, người lớn trong buôn thì phải ra sức vận động con cháu tăng gia sản xuất, không chỉ đảm bảo kinh tế gia đình mà còn có thu nhập cao để cho con cái học hành. Muốn vận động người dân nghe thì trước hết bản thân gia đình, con cháu của mình phải gương mẫu, phải đi đầu trong thực hiện các phong trào. Hiện có nhiều con cháu học đại học, nhà nào cũng có đời sông khá lên, mua sắm đầy đủ các phương tiện máy móc phục vụ sản suất và đời sống. Nhờ đó việc xây dựng nông thôn mới, xây dựng khu dân cư kiểu mẫu cũng mang lại nhiều kết quả, buôn làng đã phát triển lên rất nhiều”.

Ông Lê Bá Dương, Phó chủ tịch UBND xã N’Thol Hạ, huyện Đức Trọng cho biết, ngoài buôn Sre Đăng được UBMTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng công nhận là khu dân cư kiểu mẫu, địa phương đang nỗ lực triển khai mô hình này tại 5 thôn còn lại của xã. Với sự đồng lòng chung sức của người dân trong việc thực hiện các phong trào “Nông dân thi đua sản xuất – kinh doanh giỏi”, “Đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”, “Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới”, đặc biệt là cuộc vận động “Toàn dân xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, chắc chắn xã N’Thol Hạ sẽ đạt tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao vào năm 2023:“Xây dựng nông thôn mới đã góp phần phát triển được bộ mặt của địa phương cũng như đời sống kinh tế của người dân trên địa bàn xã. Trong thời gian tới, địa phương xã N’thol Hạ tiếp tục xây dựng các thôn còn lại thực hiện các thôn kiểu mẫu, thôn tiêu biểu, thực hiện tốt việc đạt tiêu chí nông thôn mới nâng cao”.

Xuất phát điểm là một xã khó khăn, với đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhưng nhờ có sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức, cách nghĩ cách làm, các buôn làng của xã N’Thol Hạ, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng không chỉ thoát nghèo đói, vươn lên xây dựng cuộc sống đầy đủ và sung túc mà còn từng bước xây dựng đô thị văn minh./.