Đăn đâu, xa nay âng xã hội nắc vêy bấc rau la lay cơnh ooy xa nay bhr’lậ cr’liêng chữ p’rá Việt âng PGS – TS Bùi Hiền, Bêl ahay bhrợ Hiệu Phó Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội.

Ooy xa nay bh’rợ n’nâu, p’cắh mặt Bộ Giáo dục lâng Đào tạo xay moon, boóp p’rá âng PGS – TS Bùi Hiền ooy bh’rợ bhr’lậ cr’niêng chữ Quốc ngữ nắc rau xa nay xay moon đhị muy bh’rợ prá xay khoa học âng ngành Ngôn ngữ học. Bộ GD lâng ĐT chắp hơnh bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy lâng rau xay moon ta níh đha nâng âng apêê bhrợ bh’rợ khoa học. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng đoọng muy xa nay crêê tước ooy xa nay bhr’lậ chữ xrặ âng boóp p’rá k’tiếc k’ruung ooy rau la lua nắc vêy đợ rau ch’mêết lêy âng apêê chuyên gia, boóp p’rá âng pazêng đhanuôr lâng rau ch’mêết lêy, prá xay âng Quốc hội, Chính phủ. Bộ GD lâng ĐT cắh zập thẩm quyền lâng cắh vêy cr’noọ xa nay đươi dua muy bh’rợ hân đoo ooy bh’rợ bhr’lậ chữ xrặ âng k’tiếc k’ruung cóh cr’chăl xoọc đâu. PV Đài P’rá Việt Nam xay truíh:

 Ting cơnh xa nay xay moon bhr’lậ cr’liêng chữ p’rá Việt âng PGS – TS Bùi Hiền, Bêl ahay bhrợ Hiệu Phó Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội, đợ cr’liêng chữ p’rá Việt xoọc vêy 38 phụ âm nắc pa xiêr dzợ mơ 31 phụ âm. Đhị đêếc cậ, bh’rợ xrặ lâng học cơnh t’mêê nắc doọ bhrợ lất chính tả cắh cậ bil g’lêếh c’rơ chêếc lêy cóh từ điển nắc bấc đhr’năng cóh xoọc đâu.

Đhị rau xay moon n’nâu, bấc apêê chuyên gia n’đắh ngôn ngữ học xay moon, bh’rợ xay moon cr’noọ pa chắp ch’mêết lêy xăl p’rá Việt âng PGS – TS Bùi Hiền nắc êếh dzợ rau xa nay t’mêê, cóh l’lăm ahay nắc ơy bấc apêê pa chắp ch’mêết lêy khoa học công vêy đợ bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy xăl t’mêê p’rá đoọng crêê cơnh lấh mơ. PGS Nguyễn Lân Trung, Phó Chủ tịch Hội ngôn ngữ học Việt Nam xay moon, xa nay pa chắp ch’mêết lêy bhr’lậ p’rá Việt âng PGS – TS Bùi Hiền nắc tỵ cr’noọ âng đoo a năm. Apêê bhrợ bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy khoa học ooy boóp p’rá đương xơợng cr’noọ âng PGS – TS Bùi Hiền cóh bh’rợ bhr’lậ chữ xrặ nắc cơnh muy cr’noọ bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy khoa học.

Cr’noọ âng cu nắc chắp đợ apêê bhrợ bh’rợ ngôn ngữ học xay moon công cơnh apêê bhrợ pa chắp ch’mêết lêy n’lơơng xay moon, kiêng chrooi đoọng đợ rau bhr’lậ ha p’rá Quốc ngữ, rau đêếc nắc liêm. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc ng’xay bhrợ nắc mơ a tốh a năm lâng tơợ bh’rợ prá xay khoa học, xang n’nắc nắc ng’bhrợ têng lêy cóh đhanuôr, moon zazum nắc bhrợ bấc cơnh dzợ. Pazêng rau bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy, bêl xay moon nắc vêy đợ bh’rợ ch’mêết lêy prá xay, hân đoo đơ choom, hân đoo cắh ơy choom, đợ rau chr’nắp cóh xa nay tr’xăl cóh xã hội. Acu cắh moon oó váih đợ rau tr’xăl nắc mơ a tốh, hân đhơ cơnh đêếc crêê tước ooy cr’liêng chữ tỵ ơy u váih tơợ đanh đươnh ahay, pa bhlâng nắc ng’xăl cr’liêng chữ tước bơr cr’liêng chữ váih muy cr’liêng. Cóh đâu ahêê lêy nắc vêy cơnh bhrợ đợ rau zr’nắh k’đháp.

Mr’cơnh cr’noọ xa nay lâng PGS Nguyễn Lân Trung, t’coóh Phạm Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm pa dưr đhr’năng boóp p’rá, Viện ngôn ngữ học công cắh mr’cơnh cr’noọ lâng rau cr’noọ xay moon bhr’lậ chữ Quốc ngữ ting cơnh xa nay xay moon âng PGS – TS Bùi Hiền. Tu nắc xa nay bh’rợ cắh ơy ta xay bhrợ ghít, nắc đhiệp xay bhrợ cóh phụ âm, nắc dzợ bấc rau xa nay cóh cr’liêng chữ xrặ công cơnh rau mr’cơnh, rau la lay âng chữ xrặ công cắh ơy xay bhrợ ghít:

Ba bi cơnh xay moon âng PGS Bùi Hiền đươi chữ Q cóh cr’liêng chữ xrặ la tinh xăl đoọng ha chữ Ng cắh Ngh. Cơnh xa nay xay moon n’nắc nắc cắh crêê cơnh lâng boóp p’rá đươi dua cr’liêng chữ La tinh n’lơơng. Rau bơr cậ rau xay moon âng PGS Bùi Hiền cắh ơy xơợng đươi cơnh xa nay xay bhrợ cr’liêng chữ xrặ lâng bh’rợ bhr’lậ chữ xrặ zazum cơnh đợ cr’niêng chữ xrặ nắc bhrợ c’rơ cắh cậ buôn ng’prá xay, buôn ng’học, buôn ng’xăl lâng buôn dưr váih k’rơ. Đợ cr’liêng chữ xrặ liêm choom bhlâng, vêy zập ngai tộ xơợng đươi nắc crêê cơnh lâng đhr’năng, xay moon ooy xa nul âng boóp p’rá crêê tước muy cơnh crêê bhlâng, buộn học, buôn đoọng ha bh’rợ in ấn.

Bâc apêê chuyên gia giáo dục xay moon, chữ xrặ p’rá Việt xoọc đâu nắc u váih cóh k’r’bhâu c’moo lâng tr’xăl. Ha dang xăl chữ Quốc ngữ ting cơnh xay moon nắc bhrợ bấc rau cắh liêm crêê, bhrợ bil bal ooy t’ngay c’xêê lâng zên cr’van âng k’tiếc k’ruung. Pazêng đhanuôr nắc ng’pa choom cớ, học cớ. Ting cơnh PGS. TS Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội khuyến học Việt Nam, chữ xrặ p’rá Việt nắc ơy u lướt mót ooy pr’ắt tr’mông tinh thần, rau n’loóih âng đhanuôr. Ha dang bhr’lậ nắc bhrợ rau mốp loom cóh xã hội:

Ting cơnh acu, cắh dzợ vêy rau ng’choom bhr’lậ, cắh vêy pr’đơợ xa nay lý luận hân đoo nắc đhiệp xay moon muy ng’ka miáh. Ooy kinh tế rau bil hư ha mơ ooy nắc cắh mặ ng’xay. Pazêng rau bha ar bha tơ, pazêng rau acoon dấu nắc ng’xăl lứch nắc k’bhan tỷ công cắh u xang. Sách cóh thư viện, đhơ nớc manuýh, chứng minh thư nắc ng’xăl lứch, xang n’nắ sách giáo khoa ng’xrặ lứch. Cr’noọ âng t’coóh Bùi Hiền nắc cắh crêê, oó k’noọ nắc bhrợ tr’bứi, nắc ng’bhrợ bấc cơnh, ba bi cơnh p’rá Anh, p’rá Trung dưr váih bấc cơnh. Apêê đoo ha mơ vêy chêếc bhr’lậ chữ ơy u váih cóh k’bhan c’moo n’nâu.

Boóp p’rá Việt nắc ơy u ắt lâng rau dưr váih âng lịch sử, văn hoá lâng rau dưr váih âng kinh tế, xã hội. Boóp p’rá nắc rau ơy u loóih, j’niêng âng đhanuôr tơợ bấc lang manuýh n’nâu ơy, vêy cơnh cậ ơy loóih tước mơ đoo bêl vêy manuýh hân đoo kiêng xăl hân đhơ k’tứi bhlâng công nắc prá xay, ch’mêết lêy ghít bêl k’nặ đơơng p’cắh đoọng prá xay. Tu cơnh đêếc, chữ xrặ âng k’tiếc k’ruung cắh vêy ngai, vêy cơnh cậ nắc apêê bhrợ bh’rợ khoa học pa chắp ch’mêết lêy ooy ngôn ngữ học công cắh choom ma chêếc xay moon bh’rợ xăl t’mêê boóp p’rá lâng chữ xrặ, bêl cắh ơy pa chắp ch’mêết lêy đợ rau xa nay chr’nắp âng p’rá lâng truyền thống cr’noọ cr’niêng âng đhanuôr c’la boóp p’rá./.

# Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Bộ Giáo dục lâng Đào tạo t’mêê prá xay ooy xa nay xay moon bhr’lậ chữ xrặ p’rá Việt âng Phó giáo sư – Tiến sỹ Bùi Hiền xoọc bhrợ bấc ngai cắh yêm loom cóh cr’chăl ahay. Ting n’nắc, Bộ Giáo dục lâng Đào tạo cắh zập thẩm quyền lâng cắh vêy cr’noọ xa nay đươi dua bh’rợ hân đoo ooy bh’rợ bhr’lậ chữ xrặ âng k’tiếc k’ruung cóh cr’chăl xoọc đâu.

P’cắh mặt Bộ Giáo dục lâng Đào tạo xay moon boóp p’rá âng PGS – TS Bùi Hiền ooy bh’rợ bhr’lậ chữ Quốc ngữ nắc đhiệp xa nay xay moon cóh muy bh’rợ prá xay khoa học âng ngành Ngôn ngữ học. Bộ Giáo dục lâng Đào tạo chắp pazêng rau bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy lâng rau xay moon ta níh đha nâng âng apêê bhrợ bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy khoa học.

Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng đoọng muy xa nay crêê tước ooy xa nay bhr’lậ chữ xrặ âng boóp p’rá k’tiếc k’ruung ooy rau la lua nắc vêy đợ rau ch’mêết lêy âng apêê chuyên gia, boóp p’rá âng pazêng đhanuôr lâng rau ch’mêết lêy, prá xay âng Quốc hội, Chính phủ. Bộ GD lâng ĐT cắh zập thẩm quyền lâng cắh vêy cr’noọ xa nay đươi dua muy bh’rợ hân đoo ooy bh’rợ bhr’lậ chữ xrặ âng k’tiếc k’ruung cóh cr’chăl xoọc đâu./.

ĐỀ XUẤT CẢI TIẾN TIẾNG VIỆT

ĐỪNG GÂY BỨC XÚC TRONG DƯ LUÂN

          Gần đây, dư luận xã hội đã có sự phản ứng khác nhau trước đề xuất cải tiến bảng chữ cái Tiếng Việt của PGS.TS Bùi Hiền, Nguyên Hiệu Phó Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội.  

  Trước sự việc này, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết ý kiến của Phó Giáo sư- Tiến sỹ Bùi Hiền về cải tiến chữ Quốc ngữ là đề xuất trong một hội thảo khoa học của ngành Ngôn ngữ học. Bộ Giáo dục và Đào tạo trân trọng tất cả các công trình nghiên cứu và đề xuất nghiêm túc của các nhà khoa học.Tuy nhiên, để đưa một đề xuất liên quan đến vấn đề cải tiến chữ viết của ngôn ngữ quốc gia vào thực tế cần có sự thẩm định của các chuyên gia, ý kiến của các tầng lớp nhân dân và sự xem xét, quyết định của Quốc hội, Chính phủ. Bộ Giáo dục và Đào tạo không đủ thẩm quyền và không có dự kiến áp dụng bất cứ một phương án nào về cải tiến chữ viết quốc gia trong giai đoạn hiện nay

Phóng viên Đài TNVN phân tích:

          Theo đề xuất cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt của PGS.TS Bùi Hiền, Nguyên Hiệu Phó Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội,  bộ chữ cái Tiếng Việt hiện có 38 phụ âm sẽ rút xuống còn lại 31 phụ âm. Bên cạnh đó, cách viết và học mới sẽ không gây ra sai chính tả hay mất công tra từ điển như nhiều trường hợp hiện nay.

          Trước đề xuất này, nhiều chuyên gia ngôn ngữ học cho rằng, việc đưa ra ý tưởng nghiên cứu thay đổi Tiếng Việt của PGS. Tiến Sĩ Bùi Hiền không phải là mới, trước đó đã có nhiều nhà nghiên cứu khoa học cũng có những đề tài nghiên cứu đổi mới ngôn ngữ cho phù hợp hơn. PGS Nguyễn Lân Trung, Phó Chủ tịch Hội ngôn ngữ học Việt Nam cho biết, đề tài nghiên cứu cải tiến Tiếng Việt của PGS-TS Bùi Hiền chỉ là ý tưởng nghiên cứu cá nhân. Các nhà nghiên cứu khoa học ngôn ngữ đón nhận quan điểm của PGS-TS Bùi Hiền trong việc cải tiến chữ viết như một ý tưởng nghiên cứu khoa học.

Quan điểm của tôi là trân trọng những cái nhà ngôn ngữ học đưa ra cũng như các nhà nghiên cứu khác đưa ra mong đóng góp cho những cải tiến cho tiếng Quốc ngữ cái đó là tốt. Tuy nhiên, cần  đưa ra chừng mực và thông qua những hội thảo khoa học, sau đó rồi đến thử nghiệm ở trong người dân vv. Những nghiên cứu khi đưa ra phải có những phân tích, cái được, cái chưa được, những dấu ấn đối với sự thay đổi trong xã hội. Tôi không phản đối phải có những thay đổi nhất định nhưng chạm đến con chữ đã hình thành từ lâu nay, đặc biệt là thay con chữ mà thay hai con chữ là một. Ở đây ta phải xem có thể gây ra những phiền nhiễu nhất định.

          Đồng tình với PGS Nguyễn Lân Trung, ông Phạm Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm phục hồi chức năng ngôn ngữ, Viện ngôn ngữ học cũng không tán thành với đề xuất cải cách chữ Quốc ngữ theo hướng đề xuất của PGS-TS Bùi Hiền. Lý do là Đề tài chưa tính đến hệ thống một cách triệt để, mới chỉ tính đến các phụ âm còn có nhiều vấn đề trong bản thân chữ viết cũng như mối tương quan của chữ viết cũng chưa được làm rõ:

 Chẳng hạn như đề xuất của PGS Bùi Hiền dùng chữ Q trong bảng hệ thống chữ cái la tinh thay cho chữ ng hoặc ngh. Đề xuất đấy không theo tương quan của các ngôn ngữ dùng hệ thống chữ La tinh khác. Thứ hai là đề xuất của PGS Bùi Hiển chưa tuân thủ các nguyên tắc xây dựng chữ viết và cải cách chữ viết nói chung như là hệ thống chữ viết phải tạo động lực hay là dễ trình bày dễ học, dễ chuyển đổi và có tính sản sinh cao. Hệ thống chữ viết lý tưởng để có thể được chấp nhận phải đáp ứng được các điều kiện, phản ánh các âm thanh của ngôn ngữ liên quan một cách chính xác nhất, dễ học, dễ dàng cho việc in ấn.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, chữ viết Tiếng Việt hiện nay đã trải qua hàng ngàn năm hình thành và biến đổi. Nếu thay đổi chữ Quốc ngữ theo đề xuất sẽ kéo theo rất nhiều hệ lụy, gây tốn kém thời gian và tiền của của đất nước. Tất cả người dân đều phải đào tạo học lại. Theo PGS.TS Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội khuyến học Việt Nam, chữ viết Tiếng Việt đã đi vào đời sống tinh thần, thói quen của người dân. Nếu phải sửa đổi thì sẽ gây bức xúc trong xã hội:

Theo tôi, không có gì phải cải tiến cả, không có cơ sở lý luận nào mà chỉ nói là để tiết kiệm. Về kinh tế thiệt hại bao nhiêu thì không tính được. Toàn bộ các văn bản, các con dấu phải thay hết đến một vài vạn tỷ cũng không xong. Sách trong thư viện, tên người, chứng minh thư phải đổi hết, rồi sách giáo viết lại hết. Mục tiêu của ông Bùi Hiền là không đúng, đừng nghĩ rút gọn, phải đa dạng hóa ví dụ như Tiếng Anh, Tiếng Trung phát triển đa dạng. Họ có bao giờ cải tiến bỏ chữ có hàng vạn năm nay đâu.

          Ngôn ngữ Tiếng Việt đã có sự gắn bó với bề dày lịch sử, văn hóa và sự phát triển kinh tế, xã hội. Ngôn ngữ là thói quen, tập quán của người dân từ bao đời nay, thậm chí quen thuộc tới mức mỗi khi có một thay đổi dù là rất nhỏ thôi cũng cần phải cân nhắc, bàn bạc kỹ trước khi đưa ra thảo luận. Do vậy, chữ viết quốc ngữ của quốc gia không ai, thậm chí kể cả các nhà khoa học nghiên cứu ngôn ngữ học cũng không thể tự ý muốn đưa ra đề xuất cải cách đổi mới thay đổi tiếng nói và chữ viết mà chưa nghiên cứu kỹ những quy luật khách quan của ngôn ngữ và truyền thống nhu cầu của người bản ngữ ./.

(Nhạc cắt)

Thưa bà con và các bạn!

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có phản hồi về đề xuất tải tiến chữ viết tiếng Việt của Phó Giáo sư- Tiến sỹ Bùi Hiền đang gây tranh luận trong dư luận xã hội vừa qua. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo không đủ thẩm quyền và không có dự kiến áp dụng bất cứ một phương án nào về cải tiến chữ viết quốc gia trong giai đoạn hiện nay.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết ý kiến của Phó Giáo sư- Tiến sỹ Bùi Hiền về cải tiến chữ Quốc ngữ chỉ là đề xuất trong một hội thảo khoa học của ngành Ngôn ngữ học. Bộ Giáo dục và Đào tạo trân trọng tất cả các công trình nghiên cứu và đề xuất nghiêm túc của các nhà khoa học.

Tuy nhiên, để đưa một đề xuất liên quan đến vấn đề cải tiến chữ viết của ngôn ngữ quốc gia vào thực tế cần có sự thẩm định của các chuyên gia, ý kiến của các tầng lớp nhân dân và sự xem xét, quyết định của Quốc hội, Chính phủ. Bộ Giáo dục và Đào tạo không đủ thẩm quyền và không có dự kiến áp dụng bất cứ một phương án nào về cải tiến chữ viết quốc gia trong giai đoạn hiện nay./.