Ting cơnh Trung tâm xay moon đớc khí tượng thuỷ văn k’tiêc k’ruung, đhr’năng đhí boo, tuh bhlong, xơợt gooh coh c’moo 2020 dưr vaih k’rơ pa bhlâng. Xay moon đơc năc vêy k’dâng 11 tước 13 chu đhí boo ga măc co mnh biển Đông. Coh đêêc, tơợ 5 tước 6 g’luh crêê tước ooy đhăm k’tiêc đh’rưah lâng xơợt gooh, boo ngân, đác tuh, tuh pr’hơợc, hr’lang hr’câh k’tiêc… T’cooh Hoàng Phúc Lâm, Phó giám đốc Trung tâm Khí tượng thuỷ văn k’tiêc k’ruung xay moon ghít: Tu đhí boo tụh bhlong vêy đhr’năng dưr vaih bâc lâh mơ, k’rơ lâh mơ, đhr’năng crêê tước công bhưah lâh mơ, tu cơnh đêêc zập cấp chính quyền vel đong năc ch’mêệt lêy, xay moon lâng bhr’lậ bh’rợ zâl cha groong đoọng đơơh loon zâl cha groong, đơơh loon bhr’lậ rau bil hư: “Hân noo ch’noọng lâh p’răng puyh pa bhlâng năc dzợ haan noo đhí boo coh miền Bắc lâng miền Trung, đh’rưah lâng đhr’năng dưr vaih boo ngân, tuh pr’hơợc lâng hr’lang hr’câh k’tiêc. Nâu đoo năc đợ đhí boo k’tứi năc choom bhrợ t’vaih râu bil hư ngân pa bhlâng ooy manuyh, ha dzợ đợ t’ngay xay moon g’đech năc căh vêy bấc. Tu cơnh đêêc, năc tơợ nâu cơy chính quyền pazêng vel đong lâng đhanuôr ch’mêệt lêy pazêng zr’lụ bha lâng, zr’lụ ta luôn dưr vaih tuh k’rơ lâng hr’lang hr’câh k’tiêc đoọng bhrợ têng bh’rợ zâl cha groong coh hân noo ch’noọng c’moo 2020.”

Coh bh’rợ zâl cha groong đhí boo tuh bhlong năc apêê xung kích năc bha lâng âng hêê năc đợ apêê lực lượng vũ trang, công an lâng quân đội, hân đhơ cơnh đêếc lực lượng n’nâu căh vêy zập bêl công vêy mặt đhị đêêc lâng buôn năc đhiệp vêy ta k’dua bêl vaih đhí boo tuh bhlong ga măc pa bhlâng. Tu cơnh đêêc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc bhươl cr’noon Nguyễn Hoàng Hiệp xay moon: đoọng zâl cha groong đhí boo tuh bhlong moon la lay lâng pazêng bh’rợ râu lơơng đhị vel đong moon zazum năc đơơh loon lâng liêm choom lâh mơ, ahêê năc dzợ vêy lực lượng xung kích đhị đêêc đoọng đhơ đhơ bêl công vêy bh’rợ zup zooi đơơh loon ha đhanuôr bêl vêy đợ bh’rợ pr’hơợc u vaih: “Lực lượng đhị đêêc nâu cơy dzợ m’bưi, bha lâng năc pân đil, manuyh t’cooh ta ha. Nâu đoo năc đhr’năng zazum. Azi công ơy ting tr’pác rau zr’năh k’đhap lâng pazêng vel đong ooy râu đâu. Xoọc đâu apêê xung kích đhị đêêc coh Luật ơy xay moon. Lâng xa nay c’moo đâu năc zâl cha groong dhí boo tuh bhlong, đơơh loon liêm choom tơợ apêê xung kích vel đong, azi rơơm kiêng pazêng vel đong, t’bhlâng bâc lâh mơ dzợ đoọng bhrợ pa dưr apêê xung kích zâl cha groong đhí boo tuh bhlong đhị vel đong liêm choom lâh mơ.”

Ting n’năc, ting cơnh t’cooh Trần Quang Hoài- Tổng Cục trưởng tổng cục zâl cha groong đhí boo tuh bhlong – Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc bhươl cr’noon: bh’rợ pazêng vel đong zâl cha groong cơnh ooy lâng đhí boo tuh bhlong năc xay p’căh coh bh’rợ xay bhrợ âng manuyh t’cooh xa nay bha lâng. Zr’lụ hân đoo t’cooh xa nay vel đong xay bhrợ k’rơ, ghit liêm coh bh’rợ p’too pa choom năc coh zr’lụ n’năc râu bil hư xiêr bâc pa bhlâng: “Coh pazêng c’moo ahay azi đh’rưah lâng pazêng vel đong bhrợ têng xa nay bh’rợ âng pazêng manuỵh t’cooh xa nay coh zập cấp chính quyền, tu ghít bhlâng manuyh t’cooh xa nay căh xay bhrợ k’rơ năc căh choom xay bhrợ liêm xang bh’rợ n’nâu. Bêl hân noo đhí boo tước ha dang căh lêy xay bhrợ zâl g’đéch crêê cơnh năc bhrợ bil hư ngân pa bhlâng ooy pr’ăt tr’mông âng đhanuôr./.”

Phòng chống thiên tai chủ động,

hiệu quả từ lực lượng xung kích cơ sở

                                    PV Đình Trung

Năm 2019 thiệt hại về thiên tai tuy đã giảm so với những năm trước đó, song  vẫn làm 133 người chết và mất tích, tổng thiệt hại về kinh tế ước tính trên 7000 tỷ đồng. Năm nay, mới bắt đầu mùa mưa bão nhưng cũng đã liên tục xuất hiện những bất thường về thiên tai. Điều đó cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực “phòng ngừa, ứng phó thiên tai ngay từ cấp cơ sở”, tiến tới xây dựng thôn, xã an toàn trước thiên tai.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, tình hình thiên tai trong năm 2020 diễn biến khá phức tạp. Dự kiến sẽ có khoảng 11 đến 13 cơn bão trên biển Đông. Trong đó, 5 đến 6 cơn trực tiếp ảnh hưởng đến đất liền cùng với hạn hán, mưa lớn, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất…Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó giám đốc Trung tâm Khí tượng thuỷ văn quốc gia nhấn mạnh: “Do thiên tai có xu hướng gia tăng về tần suất, cường độ, phạm vi ảnh hưởng nên các cấp chính quyền địa phương cần rà soát, đánh giá và điều chỉnh phương án để chủ động phòng ngừa, kịp thời ứng phó, nhanh chóng khắc phục hậu quả. “Mùa hè ngoài nắng nóng còn là mùa mưa bão ở miền Bắc và miền Trung, kèm theo nguy cơ xảy ra mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất. Đây là những thiên tai có quy mô nhỏ nhưng có khả năng gây ra thiệt hại lớn về người trong khi thời gian cảnh báo thì rất ngắn. Do đó, ngay từ bây giờ chính quyền các địa phương và người dân cần rà soát các khu vực trọng yếu, thường xuyên xảy ra lũ quét và sạt lở đất để lên phương án chủ động ứng phó cho mùa hè năm 2020.”

Trong phòng, chống thiên tai thì lực lượng xung kích chủ lực của chúng ta là lực lượng vũ trang, công an và quân đội, thế nhưng lực lượng này không phải lúc nào cũng có mặt tại chỗ và thường chỉ được huy động khi có thiên tai lớn. Do đó, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng: “để phòng, chống thiên tai nói riêng và các hoạt động khác ở địa phương nói chung chủ động và hiệu quả hơn, chúng ta vẫn phải có lực lượng xung kích tại chỗ để bất cứ lúc nào cũng có thể hỗ trợ kịp thời cho người dân khi có những tình huống thiên tai bất ngờ ập đến. “Lực lượng tại chỗ bây giờ còn rất ít chủ yếu là phụ nữ người già. Đây là tình trạng chung. Chúng tôi cũng rất chia sẻ khó khăn với các địa phương điều này. Hiện nay lực lượng xung kích tại chỗ trong Luật đã quy định. Với chủ đề năm nay là phòng, chống thiên tai, chủ động hiệu quả từ lực lượng xung kích cơ sở, chúng tôi mong muốn các địa phương, tập trung nhiều hơn cho xây dựng lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở một cách hiệu quả”.

Bên cạnh đó, theo ông Trần Quang Hoài – Tổng Cục trưởng tổng cục phòng chống thiên tai – Bộ NN&PTNT: việc các địa phương ứng phó ra sao với thiên tai thể hiện ở sự vào cuộc của người đứng đầu. Nơi nào lãnh đạo địa phương quyết liệt, sâu sát trong chỉ đạo thì nơi đó thiệt hại do thiên tai gây ra sẽ giảm rất nhiều.“Trong những năm vừa qua chúng tôi cũng cùng với các địa phương xây dựng qui chế của những người đứng đầu ở các cấp chính quyền bởi rõ ràng người đứng đầu không ra tay không thể giải quyết được công việc này. Khi mùa mưa bão đến nếu không kiểm soát được tình hình này sẽ gây nguy hại rất lớn đến đời sống của người dân”./.