A moó Phàng Thị Sinh, ặt đhị chr’val Bả Mù, chr’hoong Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái dzợ cr’pân tợơ bêl crêê 4 cha nắc nắc Thào A Sú n’niên c’moo 1997; Lý A Cu, n’niên c’moo 1988; Thào A Sử n’niên c’moo 1998 lâng Lý A Gìa, n’niên c’moo 1997 zêng ặt đhị chr’val La Pán Tẩn, chr’hông Mù Cang Chải g’lớc pa câl đoọng ha muy cha nắc pân jưih chrih lạ đhị Trung Quốc lâng chr’năp 20 ức đồng đoọng tr’chia. Pr’đoọng, a moó bơơn tông xó mút k’bhuh pa câl ma nuyh nâu, chô ooy vel đong lâng xay moon tu bhiệc lâng cơ quan chức năng.

       Cung mr’cơnh lâng a moó Sinh, a moó Chang Thị Sàng ặt đhị chr’val Dế Xu Phình, chr’hoong Mù Cang Chải crêê Lý A Dì, n’niên c’moo 1997 ặt đhị vel Trống Páo Sang, chr’val La Pán Tẩn, chr’hoong Mù Cang Chải g’lớc pa câl ooy k’tiếc k’ruung lơơng. Dì vêy đhang ma nuyh laliêm, bhoóc, choom pa prá tu cơnh đếêc buôn bơơn pr’zợc lâng chếêc g’lớc apêê pân đil c’mor apêê zr’lụ đăn đếêc, ch đêếc vêy Sàng. Xang đếêc a nhi vaih chr’roonh zr'muông lâng tr’đương, pr’zước lướt ch’ơh coh ch’ngai, xọoc đếêc nắc Dì pa câl Sàng đoọng ha ma nuyh k’tiếc k’ruung lơơng. Pr’đoọng a moó Sàng loon xó đhấu k’kbhuh pa câl ma nuyh nâu. A moó Sàng moon: “Bơơn năl Dì lâng a đoo pa zước cha ơh, a cu ting xợơng. Bêl tước cửa khẩu Lào Cai nắc lưm a nhi díc điêl ma nuyh Trung Quốc. Dì moon acu đương coh đâu đoọng ha đoo lướt vặ zên xang nắc cha ơh cớ, Dì lướt xang nắc mị a nhi nâu moon a cu lâh ta pa câl đoọng ha nhi đoo. Ặt coh đâu muy cr’chăl, pr’đoọng a cu bơơn xó mút nắc xay lâng cơ quan chức năng.”

       A moó Sinh lâng a moó Sàng nắc 2 coh đợ pazêng ma nuyh bơơn xó  mút, ha dợ bấc apêê lơơng căh vêy pr’đoọng cơnh 2 a nhi. Pazêng  tu bhiệc pa câl ma nuyh bơơn lêy đăn đâu nắc zêng vêy rau pa tệêt pa zưm bhlưa apêê coh k’tiếc k’ruung hêê lâng apêê đăh tôh k’noong k’tiếc , rau đếêc bhrợ ha bhiệc zêl, cha groong lâng trôông dấc âng k’bhuh chức năng lưm bấc k’đhap zr’năh.

       Apêê buôn đươi tợơ đhr’năng c’năl bhriêl choom âng đhanuôr zr’lụ da ding ca coong căh lâh, pr’ặt tr’mông dzợ bấc rau ta bhuch zr’năh, nắc apêê bhrợ năl đăh mạng xã hội căh cợ nắc tước đhị ặt ma mông pa đăn lâng đhanuôr, t’vaih rau loom luônh tin đươi; gr’họot moon nắc đơơng ooy Trung Quốc pay k’díc vêy bơơn tr’mông tr’meh k’bhộ ca van doó dzợ bhrợ ha rêê g’leh nhưh cơnh ặt coh đong… Xang đếêc nắc apêê pa tệêt c’lâng pa câl coon manuyh.

       Cơnh lâng đhr’năng nắc đoo, Công an tỉnh Yên Bái lâng chr’hoong Mù Cang Chải ơy t’bhlầng năl ghit đhr’năng lalua, pa ghit apêê hêch lêy bhrợ têng bh’rợ huông lêt, t’bhlầng k’đhợơng lêy, cọop zư pazêng apêê crêê tước tu bhiệc pa câl ma nuyh đhị vel đong. Dáp lêy coh 2 c’moo hay, cơnh lâng Công an chr’hoong Mù Cang Chải ơy coọp zư lâng khởi tổ 9 tu bhiệc, 19 cha nắc, coh đếêc 5 tu bhiệc, 10 cha nắc pa câl p’niên k’tứi. Thiếu tá Phạm Anh Tuấn, Đội phó Đội Cảnh sát Hình sự-Kinh Tế- Ma tuý, Công an chr’hoong Mù Cang Chải đoọng năl: “Coh cr’chăl ha y, a zi năc ơy cha groong, tr’zêl lâng apêê pa câl ma nuyh nắc đoo bh’rợ bha lầng. Pa ghit xây bhrợ apêê bh’rợ cơ bản cơnh: Pa ghit xay moon đoọng ha bh’cộ đơn vị, pa zưm lâng chính quyền vel đong tước zập vel bhươl đoọng xay moon tước zập cha nắc đha nuôr, k’đhợơng lêy đăh coon ma nuyh. Rau bơr nắc bhrợ têng liêm bhiệc pa câl coon ma nuyh, xang nắc bh’rợ đăh zêl cha groong xã hội cơnh lâng apêê huông lết coh vel đong.”

       Đhơ cơnh đếêc, m’jưah lâng rau pa zay âng k’bhuh công an, apêê ngành chức năng lâng chính quyền vel đong cung t’bhlầng lâh mơ dzợ bhiệc xay moon pa dưr dal c’năl âng đhanuôr cơnh lâng bh’rợ t’mêê, mái bhlầng âng apêê huông lết đoọng zư lêy pr’loọng đong lâng zư lêy c’la đay. M’jưah lâng đếêc nắc pa dưr dal tr’mông tr’meh âng đhanuôr zr’lụ da ding ca coong đoọng oó t’vaih pr’đợơ ha pêê huông lết pa câl ma nuyh g’lớc ch’chơơr. Tợơ đếêc, r’dợ t’bhlầng đhr’năng bh’rợ huông lết xó tợơ pr’ặt tr’mông âng đhanuôr zr’lụ da ding ca coong nâu./.

Vùng cao vẫn nhức nhối tội phạm buôn bán người

                                 Thừa Xuân

         Yên Bái là tỉnh miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Do cuộc sống khó khăn, nhận thức còn hạn chế, nên không ít người, nhất là  phụ nữ và trẻ em đã trở thành nạn nhân của các đối tượng buôn bán người. Một số vụ án đưa ra xét xử gần đây ở huyện vùng cao Mù Cang Chải là minh chứng cho thấy, tội phạm buôn bán người ở vùng cao Yên Bái còn nhiều nhức nhối.

        Chị Phàng Thị Sinh, ở xã Bản Mù, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái vẫn chưa hết bàng hoàng sau khi bị 4 đối tượng là Thào A Sú, sinh năm 1997; Lý A Cu, sinh năm 1988;  Thào A Sử, sinh năm 1998 và Lý A Già, sinh năm 1997 đều trú tại xã La Pán Tẩn, huyện Mù Cang Chải lừa bán cho một người đàn ông lạ mặt ở Trung Quốc với giá 20 triệu đồng để chia nhau. May mắn, chị đã trốn thoát khỏi nanh vuốt của những kẻ buôn người, trở về địa phương và tố cáo hành vi của chúng với cơ quan chức năng.

Cũng giống chị Sinh, chị Chang Thị Sàng ở xã Dế Xu Phình, huyện Mù Cang Chải bị đối tượng Lý A Dì, sinh năm 1997, trú tại bản Trống Páo Sang, xã La Pán Tẩn cũng thuộc Mù Cang Chải lừa bán ra nước ngoài. Vốn có vẻ ngoài trắng trẻo, thư sinh, lại khéo ăn nói, nên Dì dễ dàng làm quen và kết bạn với những cô gái ở các vùng lân cận, trong đó có Sàng. Sau đó hứa hẹn yêu đương, rủ đi chơi xa, Dì đã bán Sàng cho người nước ngoài. May mắn, chị Sàng đã trốn thoát khỏi đường dây mua bán người của đối tượng Lý A Dì. Chị Sàng nói: “Được Dì làm quen và rủ đi chơi, tôi đã đồng ý. Khi đi qua cửa khẩu Lào Cai thì gặp 2 vợ chồng người Trung Quốc, Dì bảo tôi chờ ở đây để đi vay tiền đi chơi tiếp, sau khi Dì đi rồi 2 người này mới nói rằng tôi đã bị bán cho họ. Ở đây được một thời gian tôi may mắn trốn thoát được nên đã tố cáo đến cơ quan chức năng.”

Chị Sinh và chị Sàng chỉ là 2 trong số những nạn nhân trốn thoát, nhưng còn nhiều nạn nhân không có được sự may mắn như 2 chị. Những vụ buôn bán người được phát giác gần đây cho thấy, hầu hết đều có sự câu kết giữa các đối tượng trong nước và những đối tượng bên kia biên giới, điều đó đã khiến cho công tác phòng chống và giải cứu của lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn.

Các đối tượng thường lợi dụng trình độ của bà con vùng cao còn nhiều hạn chế, đời sống vật chất và tinh thần còn nhiều khó khăn, rồi sử dụng chiêu thức, thủ đoạn là làm quen, kết bạn qua mạng xã hội, hay trực tiếp đến nơi để tiếp cận nạn nhân, tạo sự tin tưởng; hứa hẹn đưa sang bên Trung Quốc lấy chồng sẽ có cuộc sống khấm khá hơn so với ở nhà làm nương…Sau đó chúng thiết lập đường buôn người.

Trước thực trạng trên, Công an tỉnh Yên Bái và huyện Mù Cang Chải đã tăng cường bám nắm địa bàn, sàng lọc các đối tượng nghi vấn, cương quyết ngăn chặn, triệt phá các đường dây, bắt giữ những đối tượng, vụ việc liên quan đến mua bán người trên địa bàn. Thống kê trong hơn 2 năm qua, riêng Công an huyện Mù Cang Chải đã bắt và khởi tố 9 vụ, 19 đối tượng, trong đó có 5 vụ, 10 đối tượng phạm tội mua bán trẻ em. Thiếu tá Phạm Anh Tuấn, Đội phó Đội cảnh sát Hình sự - Kinh tế - Ma túy, Công an huyện Mù Cang Chải cho biết: “Trong thời gian tới, chúng tôi xác định đấu tranh phòng chống với tội phạm mua bán người là một trong những công tác trọng tâm. Chủ động triển khai các biện pháp cơ bản như: Chủ động tham mưu cho lãnh đạo đơn vị, phối hợp với các chính quyền địa phương đến từng thôn bản tuyên truyền đến từng người dân, quản lý về mặt con người. Thứ hai là làm tốt về mặt nghiệp vụ cơ bản trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm mua bán người, rồi là nghiệp vụ phòng ngừa xã hội đối với các loại tội phạm trên địa bàn.”

Tuy nhiên, cùng với sự quyết liệt của lực lượng công an, các ngành chức năng và chính quyền địa phương cũng cần tăng cường hơn nữa việc tuyên truyền nâng cao hiểu biết của người dân trước những chiêu thức của các đối tượng xấu để bảo vệ gia đình và bảo vệ chính mình. Song song với đó là nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân vùng cao để không có kẽ hở cho những kẻ buôn người lợi dụng. Từ đó, dần đẩy lùi loại tội phạm này ra khỏi đời sống xã hội của người dân vùng cao./.