T’ngay 20/3, đhị thành phố Huế, Trung tâm zư lêy c’kir Cố đô Huế pazum đh’rứah lâng Viện pa chắp ch’mêết lêy Đô thị lâng zr’lụ, Đại học Waseda, Nhật Bản bhrợ têng bh’rợ prá xay quốc tế lâng pr’đớc: K’đhơợng lêy lâng đươi dua nhâm mâng rau chr’nắp pr’hay văn hoá, đợ cruung đác lịch sử đhị pazêng ping xal âng pr’loong đong lang bhua Nguyễn lâng zr’lụ tu âng k’ruung Hương

Zr’lụ ping xal pr’loọng đong lang bhua Nguyễn cơnh: ping xal Gia Long, ping xal Minh Mạng, ping xal Thiệu Trị lâng ping xal Tự Đức pa têết lâng zr’lụ tu k’ruung Hương, vêy chr’nắp ga mắc pa bhlâng ooy bấc rau xa nay. Nâu đoo nắc zr’lụ dzợ zư đớc bấc rau văn hoá vật thể lâng tinh thần. Hân đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu bh’rợ bhrợ têng đợ công trình t’mêê cóh bơr n’đắh k’ruung hương đh’rứah lâng bh’rợ pếch pay chuáh, đhâl lất xa nay, đợ công trình thuỷ điện cóh tu k’ruung… xoọc bhrợ rau cắh liêm crêê tước ooy môi trường cruung đác, pazêng công trình c’kir cóh toor k’ruung. Đhị bh’rợ prá xay, apêê chuyên gia, c’bhúh k’đhơợng xay, c’bhúh pa chắp ch’mêết lêy nắc lứch vêy cr’noọ xa nay zazum nắc zư lêy zr’lụ toor âng cruung đác văn hoá đoọng zư lêy rau zập zêng, pa dưr nhâm mâng pazêng rau chr’nắp văn hoá – lịch sử, cruung đác, môi trường âng pazêng ping xal âng pr’loọng đong lang bhua Nguyễn pa têết lâng zr’lụ cóh tu k’ruung Hương. Cóh l’lăm ahay, đhị pr’họp g’lúh 28 âng Uỷ ban c’kir bha lang k’tiếc đhị Tô Châu, Trung Quốc, UNESCO công ta đang moon Việt Nam bhrợ bha ar đoỌng xay moon k’ruung Hương lâng pazêng rau pr’đươi cóh toor k’ruung mót ooy xa nay c’kir văn hoá bha lang k’tiếc. T’coóh Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng c’kir văn hoá Việt Nam xay moon: Đô thị Huế vêy đợ rau la lay nắc bấc zr’lụ n’lơơng cắh vêy, rau đêếc nắc đô thị c’kir lâng đô thị sinh thái, nắc k’ruung Hương nắc r’vai pa têết lâng c’kir n’nắc:

Ahêê nắc t’bhlâng bhrợ têng bha ar p’cắh ooy UNESCO haanh déh Huế g’lúh 2 lâng bh’rợ nắc cruung đác văn hoá cóh bơr n’đắh toor k’ruung Hương. Acu n’năl Thừa Thiên Huế k’rang ooy bh’rợ xay moon ooy t’nooi cơnh đêếc nắc doọ váih rau cắh liêm crêê ooy đhr’năng pa dưr kinh tế - xã hội công cơnh du lịch âng Huế. Nắc lâng kinh nghiệm âng hêê, acu xay moon nhâm mâng ahêê mặ zư đớc nắc pa dưr rau chr’nắp ooy du lịch Huế, nắc doọ rau bhrợ zr’nắh k’đháp ooy rau dưr váih âng Huế./.

Bảo vệ cảnh quan văn hóa di sản Huế

Ngày 20/3, tại thành phố Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Viện Nghiên cứu Đô thị và Vùng, Đại học Waseda, Nhật Bản tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Quản lý và sử dụng bền vững cảnh quan văn hóa, hệ thống sinh thái lịch sử tại các lăng tẩm Hoàng gia triều Nguyễn và khu vực thượng nguồn sông Hương”.

Cụm lăng tẩm hoàng gia Triều Nguyễn như: lăng Gia Long, lăng Minh Mạng, lăng Thiệu Trị và lăng Tự Đức gắn liền với khu vực thượng nguồn sông Hương, có giá trị lớn về nhiều mặt. Đây là nơi lưu giữ các giá trị văn hóa vật thể và tinh thần phong phú. Tuy nhiên, hiện nay việc phát triển các công trình hiện đại ở đôi bờ sông Hương cộng với các hoạt động khai thác cát sỏi trái phép, các công trình thủy điện ở thượng nguồn… đang ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sinh thái, các công trình di tích ven bờ. Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà quản lý, nhà nghiên cứu đều có chung quan điểm là bảo vệ vùng đệm cảnh quan văn hóa nhằm bảo vệ tính toàn vẹn, duy trì và phát triển bền vững các giá trị văn hóa-lịch sử, cảnh quan, môi trường của các lăng tẩm hoàng gia triều Nguyễn gắn liền với khu vực thượng nguồn sông Hương. Trước đây, tại kỳ họp lần thứ 28 của Ủy ban Di sản Thế giới tại Tô Châu, Trung Quốc, UNESCO cũng đề nghị Việt Nam lập hồ sơ đề cử  đưa sông Hương và cảnh quan đôi bờ sông vào danh mục di sản văn hóa thế giới. Ông Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng di sản văn hóa Việt Nam cho biết: Đô thị Huế có nét đặc trưng rất riêng mà nhiều nơi khác không có được, đó là một đô thị di sản và cả đô thị sinh thái, mà sông Hương là linh hồn  gắn với di sản đó.

Chúng ta hãy tập trung xây dựng hồ sơ trình UNESCO vinh danh Huế lần 2 với tư cách là cảnh quan văn hóa đôi bờ sông Hương. Tôi biết Thừa Thiên - Huế băn khoăn việc xếp hạng như thế nó có ảnh hưởng phát triển kinh tế - xã hội cũng như du lịch của Huế. Nhưng bằng kinh nghiệm của mình tôi bảo đảm rằng chúng ta giữ được sẽ gia tăng giá trị du lịch cho Huế chứ không hề cản trở phát triển của Huế./.