Chắp bhlầng pazêng rau cher đoọng ga mắc chr’nắp nắc đoo. Pazêng c’moo hay, bh’rợ “pa chô dưm c’rơ g’lếêh” bơơn chính quyền lâng apêê ban ngành, đoàn thể âng chr’val Đại Thắng k’rang tước. Pa ghít lêy, bh’rợ lêy băn k’rang apêê a mế VNAH lâng ghít bhlầng nắc bh’rợ “ma mai đha nui tr’út” âng hội LHPN chr’val Đại Thắng k’đươi bhrợ têng nắc ơy t’pấh rau pa zưm têy, chroi k’rong c’rơ âng bấc a đhi a moó. Tợơ đếêc, bấc apêê cóh vel bhươl moon a  đay nắc “ma mai đha nui tr’út” k’rang zập g’lúh cha bếch đoọng ha pêê a mế. Nâu đoo nắc căh muy trách nhiệm nắc dzợ loom luônh chr’nắp liêm âng lang t’ngay đâu đớc đoọng ha lang lăm.

        Tước vel Phú Long, chr’val Đại Thắng, a zi bơơn xợơng xay truíh bấc rau t’ruíh laliêm pr’hay âng a ngắh Dương Thị Huệ, 78 c’moo băn, k’rang zư a mế VNAH Phan Thị Trích. A mế Trích c’moo đâu nắc ơy 102 c’moo, a mế căh dzợ hay pazêng rau xa nay cóh la lăm a hay.K’díc lâng ca coon a mế lấh bil bêl zêl a rọp Mỹ, a mế ma mông muy a đoo, k’bhúh xoọng cung căh dzợ ngai. K’er a mế c’mai, bêl 5 c’moo hay bơơn rau t’pấh moon âng Hội LHPN chr’val, a ngắh Huệ nắc chô bhrợ ma mai a mế Trích. Tợơ bêl lêy k’rang zư a mế, n’đhơ pleng p’răng căh cợ boo a ngắh zập zêng đạp xe lướt chô bhlưa bơr đong ch’ngai k’nặ 4 cây số. Đong vêy rau cha a yêm nắc a ngắh tôm đơơng đoọng ha mế. Căh vêy đoo t’ngay a ngắh Huế ặt cóh đong đay 1 t’ngay, a ngắh ta luôn đớơh tước mơ chu a mế đươi.

        Zập đoo t’ngay cung cơnh đếêc, a ngắh Huệ k’rang lêy a mế, vêy bêl cóh a chắc xợơng ca ay, a mế pa grơơ ha dợ a ngắh Huệ cung doó xay moon rau rị, ặt zệê chr’na, tráih xoóc, cắt k’ríah têy, họom rao lâng xăl xa nập đoọng ha mế Trích. Pazêng c’moo đăn đâu, a mế Trích ặt muy đhị, a ngắh Huệ nắc chô ặt luôn lâng amế đoọng buôn k’rang lêy. Đhị ruh 78 c’moo, nắc lêy ặt đhêy ặ, bhui har lâng acoon cha châu ha dợ zập t’ngay lâng a ngắh Huệ nắc đoo pazêng t’ngay c’xêê trơ vâng, tu n’jứah k’rang đác chr’na, pứah rao xa nập, n’jứah k’rang lêy, họom rao đoọng ha mế Trích. Bh’rợ tr’nêng ặt lớơp, zr’nắh k’đháp  nắc cơnh đếêc, ha dợ a ngắh Huệ doó chếêc xay moon rau rị, tu cơnh a ngắh moon, tất lang âng amế ơy cher đoọng ha k’tiếc k’ruung, bh’rợ k’rang lêy a mế nắc đoo loom luônh lâng nắc cung pa căh loom hay năl tước ma nuýh ơy zâng lâng rau bil bal cơnh a mế. “Lêy muy amế, k’er bhlầng, căh vêy ngai đoọng g’nưm. A mế vêy bơr p’nong coon nắc zêng bil cóh chiến tranh. A cu căh vêy bhrợ bh’rợ ga mắc nắc lêy bhrợ  bh’rợ k’tứi. Nâu kêi cung kiêng bhrợ bh’rợ đền ơn đáp nghĩa, băn a mế VNAH. A cu cung pa zay k’rang băn zư a mế tước a đoo pặt r’hơơm”.

        Xọoc tr’nợơp lêy bh’rợ băn zư a mế Phan Thị Trích zr’nắh k’đháp, apêê ca coon âng a ngắh zêng căh đoọng. Ha dợ nắc lâng loom luônh k’er a mế, căh choom lêy a mế ặt ma mông muy a đoo, a ngắh Huệ k’đươi moon lâng apêê ca coon đay nắc đh’rứah k’rang lêy a mế. A moÓ Nguyễn Thị Liên, coon n’đil a ngắh Huệ pa prá: “Xọoc tr’nợơp lêy amế lướt chô ta luôn, a zi k’rang tước c’rơ âng  a mế, ha dợ lêy amế Trích đhưr t’coóh, căh đhị g’nưm nắc căh mặ k’đhợơng loom đoọng ha mế ặt muy a đoo, nắc  azi đh’rứah tr’pác zooi a mế k’rang lêy amế Trích”.

        Cr’chăl đăn đâu, cr’ay buôn ha vil âng amế Trích nắc ting ngân lấh mơ, bh’rợ k’rang lêy a mế ting k’đháp zr’nắh lấh. Bấc ha dưm a ngắh Huệ căh bơơn bếch pị. Zr’nắh k’đháp  nắc cơnh đếêc, a ngắh Huệ cung ta luôn k’chăng moon, nắc đoo cr’ay âng apêê t’coóh đhưr, rơơm pleng k’er đoọng, đoọng a ngắh c’rơ liêm đoọng k’rang lêy a mế Trích liêm choom lấh mơ.

        Xay moon đăh bh’rợ liêm ta níh, chr’nắp ga mắc âng a ngắh Huệ, a moó Nguyễn Thị Nga, Phó Chủ tịch Pân đil chr’val Đại Thắng đoọng năl, bh’rợ âng a ngăh Huệ n’léh váih nắc tơợ loom luônh liêm ta níh lâng amế nắc rau chắp bhlầng. Nâu đoo nắc x’mil liêm ang đoọng apêê a đhi a moó lơơng lâng lang p’niên ting lêy bhrợ. “N’đhơ a ngắh Huệ vêy pr’ặt tr’mông k’đháp k’ra, acoon nại bấc, ha dợ a ngắh Huệ cung k’rang lêy a mế Trích ghít liêm. XoỌc đâu, a mế Trích cung 102 c’moo, ca ay jéh ta luôn, bh’rợ k’rang lêy a mế k’đháp zr’nắh lấh mơ. Đươi vêy a ngắh Huệ lâng pazêng ma nuýh cóh đong đh’rứah tr’pác k’rang lêy amế. Nắc đoo bh’rợ liêm chr’nắp bhlầng”.

        Chiến tranh tr’zêl tr’panh ơy lấh 40 c’moo, ha dợ dzợ ặt rau ca ay ca naanh cóh loom căh choom bil, pazêng a pêê a  mế ơy đớc cóh loom đay rau hay k’díc, k’er ca coon âng đay căh dzợ rách chô. Tu cơnh đếêc, nắc lêy  vêy pazêng tr’pang têy, loom luônh liêm ta níh âng ma nuýh cơnh a ngắh Huệ. Nắc đoo rau zúp zooi apêê a mế VNAH ặt ma mông bhui har cóh pazêng c’moo t’coóh đhưr./.

              Xin được làm dâu mẹ

                          Bích Liễu – Nhật Duy

Trải qua hai cuộc kháng chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ,, xã Đại Thắng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam là một trong những địa phương chịu nhiều đau thương mất mát trong chiến tranh. Hòa bình lập lại, toàn xã có đến 788 Liệt sĩ, 158 thương bệnh binh, 56 gia đình có công cách mạng, 209 mẹ VNAH, trong đó có 24 mẹ còn sống….

 Trân trọng những cống hiến lớn lao đó. Những năm qua, công tác "đền ơn đáp nghĩa" được chính quyền và các ban ngành, đoàn thể của xã Đại Thắng quan tâm. Đáng chú ý, công tác nhận phụng dưỡng mẹ VNAH mà nổi nét là phong trào “nàng dâu hiếu thảo” do Hội LHPN xã Đại Thắng phát động đã thu hút sự chung tay, góp sức của nhiều chị em. Từ đó, đằng sau lũy tre làng có những người phụ nữ nhận mình là “nàng dâu hiếu thảo” chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ cho các Mẹ. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là tình cảm thiêng liêng của thế hệ hôm nay dành cho các thế hệ đi trước.

Đến thôn Phú Long, xã Đại Thắng, chúng tôi được nghe kể về nghĩa cử cao đẹp của cô Dương Thị Huệ, 78 tuổi, người nhận chăm sóc, phụng dưỡng mẹ VNAH Phan Thị Trích. Mẹ Trích năm nay đã 102 tuổi, mẹ đã không còn nhớ những chuyện trong quá khứ. Chồng và con mẹ đều hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Mẹ sống một mình, họ hàng cũng không còn ai. Thương mẹ côi cút, cách đây 5 năm được sự động viên của Hội LHPN xã động viên, cô Huệ về làm dâu mẹ. Từ ngày nhận chăm sóc mẹ, dù trời nắng hay mưa cô vẫn đều đặn đạp xe đi về giữa hai nhà cách nhau gần 4 cây số. Nhà có đồ ăn gì ngon là cô lại gói đem lên cho mẹ. Chẳng bao giờ cô Huệ ở nhà mình quá một ngày, cô luôn có mặt ở nhà mỗi khi mẹ cần.

Ngày nào cũng vậy, cô Huệ cần mẫn chăm sóc mẹ, có những lúc trong người đau nhức, mẹ bực bội la mắng, cô vẫn nhẹ nhàng nấu cơm, chải tóc, cắt móng tay, tắm rửa và thay áo quần cho mẹ Trích. Những năm gần đây, mẹ Trích nằm một chỗ, cô Huệ đã dọn về ở hẳn với mẹ để tiện chăm sóc. Ở tuổi 78 đáng lý cần được nghỉ ngơi, vui vầy cùng con cháu nhưng mỗi ngày đối với cô Huệ là chuỗi bận rộn, bởi vừa phải cơm nước, giặt giũ áo quần vừa lo chuyện vệ sinh cá nhân cho mẹ Trích. Công việc thầm lặng, vất vả là thế, nhưng chưa bao giờ cô Huệ than vãn nửa lời, bởi theo cô, cả cuộc đời và tuổi xuân của mẹ đã cống hiến cho đất nước, việc chăm sóc mẹ vừa là tấm lòng, vừa thể hiện sự tri ân đối với những người đã chịu nhiều thiệt thòi, mất mát như mẹ. “Bởi vì thấy mẹ cô đơn, không có ai nương tựa, không còn người thân thuộc nào nữa. Mẹ chỉ có hai đứa con cũng hy sinh hết. Tôi không hy sinh được chuyện lớn thì cũng phải hy sinh chuyện nhỏ. Bây giờ cũng muốn đền ơn đáp nghĩa, nuôi dưỡng bà mẹ Việt Nam anh hùng. Tôi cũng cố gắng chăm sóc, nuôi dưỡng mẹ đến hơi thở cuối cùng.”

Lúc đầu thấy công việc chăm mẹ Phan Thị Trích vất vả, các con của cô đều ngăn cản. Tuy nhiên, với lòng yêu thương mẹ, không nỡ để mẹ một mình, cô Huệ đã thuyết phục được các con cùng cô chăm sóc cho mẹ. Chị Nguyễn Thị Liên, con gái của cô Huệ tâm sự: “Lúc đầu thấy mẹ sớm hôm cứ đi đi về về, chúng tôi rất lo cho sức khỏe của mẹ, nhưng thấy mẹ Trích tuổi cao sức yếu lại không nơi nương tựa, không đành lòng để mẹ sống một mình nên chúng tôi chia nhau phụ mẹ”.

Gần đây, bệnh lãng trí của mẹ Trích ngày càng nặng, việc chăm sóc mẹ ngày càng khó nhọc hơn. Nhiều đêm cô Huệ chẳng thể nào chợp mắt được với mẹ. Khó khăn là thế nhưng cô Huệ vẫn luôn tươi cười, cô bảo, đó là bệnh của người già ấy mà, chỉ mong sao ông trời thương, cho cô thật nhiều sức khỏe  để cô chăm sóc cho mẹ được tốt hơn.

Nói về nghĩa cử cao đẹp của cô Huệ, chị Nguyễn Thị Nga, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Đại Thắng cho biết, việc làm của cô Huệ xuất phát từ tấm lòng nhân hậu, tình yêu thương chân thành đối với mẹ rất đáng được trân trọng. Đây là tấm gương sáng để các chị em và thế hệ trẻ noi theo”. “Mặc dù cô Huệ hoàn cảnh gia đình cũng khó khăn, con cái cũng đông, nhưng cô Huệ vẫn chăm sóc mẹ Trích chu đáo. Hiện nay mẹ Trích cũng 102 tuổi rồi, đau ốm thường xuyên, việc chăm sóc mẹ trong thời gian này khó khăn hơn nhiều. Nhờ cô Huệ và cả gia đình cô cùng chia sẻ chăm sóc mẹ. Đó là một nghĩa cử cao đẹp, việc làm nhân đạo”.

Chiến tranh đã lùi xa 43 năm, nhưng vẫn còn đó nỗi đau không thể nguôi ngoai, những bà mẹ vẫn chắt chiu từng kỷ niệm, nỗi nhớ đối với người chồng, người con của mình đã mãi mãi không trở về. Vì vậy, rất cần những bàn tay, tấm lòng của những người tâm huyết, tận tụy, nhân ái như cô Huệ. Đó là nguồn động viên giúp các mẹ VNAH sống vui lúc tuổi xế chiều./.