Đắh bhiệc acoon manứih ooy cr’noọ liêm chr’nắp Hồ Chí Minh bơơn bhrợ p’cắh cóh Di chúc nắc râu tr’kiêng lâng zâp lang đhanuôr cóh xã hội. Bêl k’noọ bil mặt, ava Hồ đợc lơi bấc râu cr’noọ tr’kiêng chắp nhêr đoọng ha pa zêng đhanuôr, prang Đảng, đoọng ha pa zêng bộ đội, ha pêê a’châu đha đhâm c’moor lâng p’niên k’tứi, tất lang tr’mung âng ava Hồ nắc ơy đoọng ha coon manứih. Rơơm kiêng lấh mơ âng ava Hồ nắc bhrợ ha cơnh đoọng k’tiếc k’ruung hêê bơơn pa chô, đhanuôr hêê bơơn tự do, ngai cung váih ch’na cha, xa’nập xập, ngai cung bơơn học hành. Cóh Di chúc, ava Hồ moon p’too lêy vêy mưy chính sách chr’nắp lâng zâp lang đhanuôr tu ơy bhrợ đoọng ha k’tiếc k’ruung ha dợ ma chêết bil. Ting cơnh ava Hồ moon, nâu đoo nắc bhiệc bhrợ chr’nắp lêy bhrợ, hân đhơ zr’nắh k’đhạp ha mơ nắc cung lêy t’bhlâng bhrợ. Giáo sư, tiến sĩ Mạch Quang Thắng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh moon gít, cắh vêy tự váih cóh Di chúc Hồ Chí Minh xrặ Bhiệc bhrợ tr’nơợp nắc lâng acoon manứih, ava Hồ p’too moon zâp lang apêê cách mạng lêy t’bhlâng k’rang tước râu liêm chr’nắp ooy acoon manứih, lâng Đảng k’đhơợng quyền vêy c’lâng bh’rợ liêm choom đoọng k’rang lêy ooy pr’ắt tr’mung đhanuôr: “Quyền acoon manứih nắc quyền bơơn mamung, quyền bơơn tự do lâng quyền bơơn k’bhộ ngăn. Nắc đoo râu chr’nắp liêm âng acoon cóh âng Hồ Chí Minh lêy moon, t’moót đươi cóh Việt Nam nắc quyền bơơn pa chô acoon manứih. Acoon manứih bơơn dưr mứt đhị râu ta vay zi nắh. Râu 2, acoon manứih cơnh ava Hồ moon, ahêê nắc lêy t’bơơn độc lập ha dợ đhanuôr cắh vêy tự do nắc độc lập cắh vêy râu chr’nắp liêm. acoon manứih ắt mamung cóh hoà bình, têêm ngăn, nắc đoo cr’noọ bh’rợ Hồ Chí Minh cung bhrợ p’cắh ooy Di chúc âng ava Hồ.”

Cung tơợp dưr tơợ loom luônh liêm ta níh, tu pr’ắt tr’mung tự do lâng têêm ngăn âng acoon manứih, loom luônh chắp nhêr âng ava Hồ nắc đợc liêm crêê đhị đợ acoon manứih zr’nắh k’đhạp bhlâng cóh xã hội, nắc đoo đợ apêê công nhân lâng đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch. Lâng da dưl da dô k’er, bấc râu chắp kiêng, Chủ tịch Hồ Chí Minh năl liêm gít lâng đh’rứah lêy năl liêm gít cơnh lâng râu zr’nắh k’đhạp, bil bal bêl zêl a’rập âng đhanuôr pa bhrợ tơợ da ding k’coong tước đồng bằng. ava Hồ k’đươi moon oó pay thuế nông nghiệp mưy c’moo đoọng ha đhanuôr đoọng đhanuôr vêy pr’đơợ pa dưr t’bhlâng bhrợ têng cha xang bấc c’moo ta luôn chrooi đoọng c’rơ bh’rợ, tu bh’rợ zêl a’rập a’bhưy trông dấc acoon manứih, pa chô độc lập, tự do đoọng ha k’tiếc k’ruung. Tiến sĩ Chu Đức Tính, bêl ahay nắc bhrợ Gíam đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh đoọng năl: “Cóh ta la Di chúc moon p’too prang Đảng hêê bêl lướt ch’ngai ava Hồ nắc ơy p’têết padưr truyền thống zâp a’pêê bhua anh minh cóh lịch sử acoon manứih ha dợ k’noọ tước bhiệc xang zêl a’rập a’bhưy đắh bhiệc bình công, báo công lâng k’rang lêy đoọng ha đợ apêê vêy râu chrooi đoọng ha cách mạng. ava Hồ năl gít đợ apêê đhanuôr nắc đợ apêê zr’nắh da dô bhlâng. Nâu đoo nắc 1 râu k’rang lêy lalua chr’nắp âng chủ tịch Hồ Chí Minh. Cr’chăl râu k’rang lêy liêm chr’nắp tước pr’ắt tr’mung đhanuôr nắc Ava xay moon oó pay thuế 1 c’moo đoọng ha đhanuôr. Tước đâu Đảng hêê bhrợ têng liêm choom bhiệc nâu.”

Lâng cr’noọ cr’niêng ooy mưy xã hội mamung k’rơ, k’bhộ k’van đoọng ha đhanuôr, cóh Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đợc đoọng bấc râu boọp p’too moon ma bhưy chr’nắp Đảng hêê lêy vêy c’lâng bh’rợ liêm choom đoọng pa dưr pa xớc kinh tế lâng văn hoá, đoọng cắh ha mơ choom pa đhêy padưr dal pr’ắt tr’mung cóh đhanuôr. Pr’lứch chiến tranh lâng lấh mơ nắc ooy đợ c’moo bhrợ têng xăl t’mêê k’tiếc k’ruung, râu xay moon âng Chủ tịch Hồ Chí Minh nắc dưr váih mưy râu boọp p’too moon đoọng ha đợ quyết sách âng Đảng lâng Nhà nước. Phó Gíao sư, tiến sĩ Nguyễn Trọng Phúc, bêl ahay nắc bhrợ Viện trưởng Viện lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh moon: “K’rang lêy cóh pa zêng tợơ âng Đảng đắh bhiệc bhrợ têng Di chúc, ahêê nắc ơy t’bhlâng bhrợ têng liêm choom bhlâng bêl bhrợ têng pr’ắt bh’rợ tr’xăl t’mêê ahêê ơy t’bhlâng ting cơnh đhr’năng âng đay ooy râu moon p’too âng ava Hồ lâng acoon manứih. Xoọc đâu Đảng lâng Nhà nước hêê bhrợ têng liêm choom lâng acoon manứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng, bhrợ têng Nghị quyết Trung ương 8 đắh râu xăl t’mêê bhiệc p’too pa choom, nghị quyết Trung ương 9 ooy đắh pa dưr pa xớc văn hoá acoon manứih. Ting cơnh acu nắc k’rang lêy râu liêm chr’nắp âng acoon manứih hân đhơ cơnh đêếc, nắc lêy pa dưr acoon manứih ooy đắh râu padưr pa xớc k’tiếc k’ruung.”

Di chúc ava Hồ-lấh mơ đợ râu chr’nắp lịch sử, chính trị, lalua nặc mưy Di chúc liêm chr’nắp lâng đhanuôr, đồng chí, pr’zợc bha lang k’tiếc âng Hồ Chí Minh nắc manứih p’cắh mặt liêm chr’nắp bhlâng. Xang 50 c’moo bhrợ têng Di chúc âng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng hêê ơy k’đươi moon lâng k’đhợơng đhanuôr bhrợ têng liêm choom c’lâng pr’lướt t’mêê, âng đơơng k’tiếc k’ruung hêê ting bhr’dzang dưr zi lấh râu zr’nắh zr’dô, zư lêy têêm ngăn lâng pa dưr dal pr’ắt tr’mung đhanuôr. Cr’noọ bh’rợ liêm chr’nắp cóh Di chúc xoọc t’bhlâng lêy padưr tr’ang liêm đợ c’lâng bh’rợ âng Đảng, Nhà nước lâng đhanuôr hêê tước cr’noọ bh’rợ đhanuôr k’van, k’tiếc k’ruung k’rơ, xã hội ma mơ, dân chủ, văn minh./.

50 năm thực hiện Di chúc:

Tư tưởng vì con người trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

                                            PV Lại Hoa

Suốt cuộc đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ có một ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, ai cũng có quyền mưu cầu hạnh phúc. Bởi vậy, trước lúc đi xa, trong bản Di chúc của Người, tư tưởng vì con người và giải phóng con người thấm đượm chủ nghĩa nhân đạo cao cả, một triết lý nhân sinh mà Người đã dày công xác lập.

Vấn đề con người trong tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh được thể hiện trong Di chúc là tình yêu thương đối với tất cả mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội. Khi đi xa, Bác "để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng", cả cuộc đời Bác đã dành cho dân tộc. Mong muốn lớn nhất của Bác là làm cho nước ta được hoàn toàn độc lập, đồng bào ta được hoàn toàn tự do, ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành. Trong Di chúc, Người căn dặn: “phải có một chính sách đặc biệt đối với mọi tầng lớp nhân dân đã vì Tổ quốc mà hy sinh”. Theo Người, đó là công việc nhất thiết phải làm, dẫu khó khăn, phức tạp đến mấy cũng phải ra sức làm… Giáo sư, Tiến sỹ Mạch Quang Thắng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định, không phải ngẫu nhiên mà trong Di chúc Hồ Chí Minh viết “công việc đầu tiên là đối với con người”, Bác dặn các thế hệ cách mạng phải chăm lo đến lợi ích của con người và Đảng cầm quyền có kế hoạch thật tốt để chăm lo đời sống nhân dân:  “Quyền con người là quyền được sống, quyền được tự do và quyền được mưu cầu hạnh phúc”. Đấy là giá trị toàn nhân loại mà Hồ Chí Minh tiếp thu được, vận dụng vào Việt Nam là quyền được giải phóng dân tộc. Con người thoát được ách áp bức. Thứ hai, con người như bác Hồ nói, chúng ta tranh được độc lập mà dân không có tự do thì độc lập không có nghĩa lý gì. Con người phải sống trong hòa bình, ấm no hạnh phúc, đấy là tư tưởng Hồ Chí Minh cũng thể hiện trong Di chúc của Người”.

Cũng xuất phát từ lòng nhân ái, vì cuộc sống tự do và hạnh phúc của con người, lòng nhân ái của Bác Hồ đã đặt đúng vào những người cùng khổ nhất trong xã hội tức là những người công nhân và nông dân. Với trái tim đầy tình yêu thương, Chủ tịch Hồ Chí Minh thấu hiểu và đồng cảm với nỗi thống khổ vì áp bức bất công, vì những gian lao, mất mát trong chiến tranh của nhân dân lao động từ miền xuôi đến miền ngược. Người đề nghị: “miễn thuế nông nghiệp một năm cho nông dân để đồng bào thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất sau nhiều năm liên tục góp sức người, sức của, vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do cho Tổ quốc”. Tiến sỹ Chu Đức Tính, nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh cho biết: “Trong bản Di chúc dặn lại toàn Đảng ta lúc đi xa Bác đã nối tiếp truyền thống các vị vua anh minh trong lịch sử dân tộc mà nghĩ đến chuyện sau chiến tranh trong việc bình công, báo công và chăm lo những người đã đóng góp cho cách mạng. Bác thấu hiểu những người nông dân là những người vất vả, cực khổ nhất. Đây là 1 sự quan tâm thiết thực của chủ tịch Hồ Chí Minh. Bên cạnh quan tâm chung là dặn Đảng ta quan tâm đến đời sống nhân dân, thì người thiết thực miễn thuế 1 năm cho nông dân. Cho đến nay Đảng ta thực hiện suất sắc điều này”.

Với mong ước về một xã hội phồn vinh, hạnh phúc cho nhân dân, trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại lời di huấn thiêng liêng “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”. Kết thúc chiến tranh và đặc biệt là trong những năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, lời di huấn này của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam cho những quyết sách của Đảng và Nhà nước. Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Trọng Phúc, Nguyên Viện trưởng Viện lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng:“Quan tâm bao trùm của Đảng trong thực hiện Di chúc, chúng ta đã cố gắng thực hiện tốt nhất là khi thực hiện công cuộc đổi mới chúng ta đã cố gắng theo khả năng của mình về lời căn dặn của Bác đối với con người. Hiện nay Đảng và Nhà nước ta thực hiện tốt đối với người có công; thực hiện Nghị quyết Trung ương 8 về đổi mới căn bản giáo dục; nghị quyết Trung ương 9 về phát triển văn hóa con người. Theo tôi vừa quan tâm lợi ích chân chính của con người nhưng đồng thời phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp phát triển đất nước”.

Di chúc Bác Hồ - ngoài những giá trị lịch sử, chính trị, thực sự là một Di chúc thấm đượm tình thương yêu vô hạn đối với đồng bào, đồng chí và bạn bè quốc tế mà Hồ Chí Minh là người đại diện tiêu biểu nhất. Sau 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đã đề ra và lãnh đạo nhân dân thực hiện thành công đường lối đổi mới, đưa nước ta từng bước ra khỏi khủng hoảng, ổn định và nâng cao đời sống nhân dân. Tư tưởng nhân văn cao cả trong Di chúc đang tiếp tục soi sáng trên những bước đường của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đi đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh./.