Tất lang, tợơ bêl tợơp chếêc lêy c’lâng trôông dấc k’tiếc k’ruung, pa chô acoon ma nuýh, Chủ tịch Hồ Chí Minh ta luôn pa chắp tước muy xã hội t’mêê, đhị đếêc coon ma nuýh vêy tr’mông tr’méh k’bhộ ngăn, tự do, bhui har tệêm ngăn. Năl ghít bấc đhanuôr ặt ma mông cóh  vel bhươl lâng bhrợ têng ha rêê đhuốch. Tu cơnh đếêc, cóh zập c’lâng bh’rợ k’đươi moon âng đay nắc ava Hồ ta luôn k’rang tước bhrợ têng ha rêê đhuốch, đhanuôr, vel bhươl. Cóh t’la Di chúc pa too moon prang Đảng lalăm căh dzợ mamông, Chủ tịch Hồ Chí Minh ơy pa tệêt pa riing truyền thống apêê bhua a vụa liêm ta níh bhlầng cóh lịch sử âng k’tiếc k’ruung. A va Hồ pa chắp tước đhr’năng lấh chiến tranh nắc pa ghít tước ma nuýh ơy chroi k’rong c’rơ g’lếêh đoọng ha cách mạng. A va Hồ năl ghít pazêng ma nuýh đha nuôr nắc ma nuýh đơ zr’nắh pa bhlầng tu cơnh đếêc ơy k’đươi Đảng tợơ lấh bêl tr’zêl tr’panh lâng a rọp vêy bơơn bh’nơơn nắc doó pay zên âng đhanuôr bhrợ têng ha rêê đhuốch đhị 1 c’moo đoọng t’bhlầng bhrợ têng k’rơ lấh mơ dzợ. Tiến sỹ Lưu Trần Luân, bêl a hay nắc Ủy viên Hội đồng biên tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia- Sự thật nắc moon:“C’moo 1989 cóh đhr’năng xăl t’mêê, Bộ Chính trị âng đồng chí Nguyễn Văn Linh bhrợ Tổng Bí thư quyết địnhởc’liêng xa nay cóh Di chúc lâng xay moon t’ngay bil âng a va Hồ moọt t’ngay 2/9. Vêy bơr pêê rau t’mêê cóh Di chúc cơnh: a va pa too oó pay thuế bhrợ ha rêê đhuốch cóh 1 c’moo nắc Bộ Chính trị lêy quyết định, xang đếêc nắc Quốc hội pa căh Nghị quyết, xang đếêc nắc n’đhơ tr’mông tr’mếh dzợ k’đháp k’ra ha dợ Bộ Chính trị nắc đấh bhrợ têng đoọng ha đhanuôr cóh 1 c’moo.

Ting cơnh Tiến sỹ Chu Đức Tính, bêl a hay nắc Giám đốc Bảo tảng Hồ Chí Minh: bh’rợ căh pay zên thuế bhrợ têng ha rêê đhuốch cóh 1 c’moo pa căh rau k’rang ta níh pa bhlầng âng ava Hồ. Bhrợ têng cơnh đương rơơm âng a va Hồ, t’ngay 28/12/1989 Quốc hội pa căh Nghị quyết đăh bh’rợ doó pay zên thuế bhrợ têng ha rêê đhuốch. Ting đếêc, “Doó pay zên thuế bhrợ têng ha rêê đhuốch muy c’moo đoọng ha pêê hợp tác xã, tập đoàn bhrợ têng lâng apêê pr’loọng đong đhanuôr, bhrợ têng cóh bơr c’moo 1990 lâng 1991, zập c’moo pa xiêr 50% đợ thế xrắ pay”. Tiến sỹ Chu Đức Tính moon: bêl đếêc, bh’rợ doó pay zên thuế đoọng ha đhanuôr bơơn bhrợ têng váih 2 hân noo, cóh 2 c’moo đoọng g’đéch đhr’năng căh vêy rau pa chô ha zên bạc nhà nước:“Xọoc đếêc kinh tế a hêê lalấh k’đháp k’ra, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh zước căh pay zên thuế 1 c’moo ha dợ nắc pác 2 hân noo cóh 2 c’moo. Tước t’ngay đâu lâng rau ha dưr âng kinh tế xã hội ha dợ a hêê ơy đoọng ha đhanuôr bơơn đớp pay bấc rau liêm choom ha dang a va năl  nắc yêm bhlầng loom. Cr’noọ bh’rợ điện-c’lâng-trường học-trạm y tế ơy đơơng chô rau liêm t’mêê đoọng ha vel bhươl. Đăh zên thuế bhrợ têng ha rêê đhuốch nắc c’moo đâu Chính phủ doó pay zên thuế bhrợ têng ha rêê đhuốch căh vêy pay cóh ruộng bhrợ têng. Lấh mơ đhị bơr pêê  vel đong kinh tế ha dưr nắc doó dzợ pay zên thuế thuỷ lợi đoọng ha đhanuôr. Cơnh đếêc, lâng đăh k’rang lêy đhanuôr, a cu lêy nắc Đảng hêê ơy bhrợ têng lấh mơ cơnh k’đươi moon âng Chủ tịch Hồ Chí Minh”.

       Bhrợ têng cơnh boóp pa too âng Chủ tịch Hồ Chí Minh, bêl k’tiếc k’ruung ơy za zưm, Đảng hêê nắc ơy k’rong c’rơ lâng c’rơ bhriêl choom k’đhợơng lêy đhanuôr hêê bhrợ têng cơnh c’lâng âng a va Hồ ơy chớih pay. T’ngay 5-4-1988, Bộ Chính trị ơy pa căh Nghị quyết 10 đăh xăl cơ chế k’đhợơng lêy bhrợ têng ha rêê đhuốch. Nghị quyết ơy tợơp đoọng ha bh’rợ ha dưr âng bhrợ têng ha rêê đhuốch, vel bhươl âng k’tiếc k’ruung bêl xăl t’mêê, t’hước tước công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Lấh 50 c’moo Chủ tịch Hồ Chí Minh căh dzợ ma mông, 10 c’moo bhrợ têng Cương lĩnh pa dưr k’tiếc k’ruung cóh cr’chăl quá độ ha dưr tước Chủ nghĩa xã hội (Pa xoọng, pa dưr c’moo 2011), pr’đợơ kinh tế k’tiếc k’ruung hêê moon za zưm, đăh bhrợ têng ha rêê đhuốch moon lalay, ơy bơơn bấc bh’nơơn zăng liêm choom. Tợơ muy k’tiếc k’ruung ta luôn ha ul cha đh’bha bhoóh, zập c’moo nắc câl k’ức tấn chr’na đh’nắh tợơ k’tiếc k’ruung lơơng, Việt Nam ơy ha dưr váih muy cóh pazêng k’tiếc k’ruung đơơng pa câl cha néh đoọng ha k’tiếc k’ruung lơơng dzoọng t’nooi tr’nợơp cóh bha lang k’tiếc. Bhrợ têng ha rêê đhuốch nắc ơy chroi k’rong ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, tệêm ngăn pr’ặt tr’mông âng đhanuôr vel bhươl lâng cóh prang k’tiếc k’ruung. Pa ghít lêy c’moo hay, ngành bhrợ têng ha rêê đhuốch nắc ơy đơơng pa câl hàng hoá lâng pazêng chr’nắp lấh 40 tỷ đô la Mỹ. Tiến sỹ Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội bhrợ têng ha rêê đhuốch hữu cơ Việt Nam xay moon: “10 c’moo hay, đăh bhrợ têng ha rêê đhuốch, đhanuôr, vel bhươl, a hêê ơy vêy Nghị quyết Trung ương 7, dâng 10 c’moo hay ơy crêê tước pậ ga mắc tước bhrợ têng ha rêê đhuốch, đhanuôr, vel bhươl Việt Nam. Pa bhlầng nắc rau tr’xăl ga mắc cóh pr’ặt tr’mông âng đhanuôr zr’lụ vel bhươl, zập chr’hoong âng k’tiếc k’ruung, pa dưr dal pr’ặt tr’mông âng đhanuôr.  Đợ ha ul đha rựt xiêr zăng bấc bơơn Liên Hợp Quốc đươi xợơng cơnh lâng ta bil ha ul pa xiêr đha rựt âng k’tiếc k’ruung Việt Nam”.

Di chúc âng Chủ tịch Hồ Chí Minh nắc rau tin đươi ooy bh’nơơn ga mắc chr’nắp x’rịa lâng pa căh boóp p’rá âng a va Hồ ooy c’rơ chr’nắp ga mắc âng bhrợ têng ha rêê đhuốch, đhanuôr lâng kinh tế âng k’tiếc k’ruung. Lâng bh’rợ k’đươi moon doó dzợ pay zên thuế bhrợ têng ha rêê đhuốch muy c’moo đoọng ha pêê hợp tác xã bhrợ têng ha rêê đhuốch đoọng t’bhlầng bhrợ têng lấh mơ, 50 c’moo ơy lấh nắc ơy pa căh đoọng lê Đảng hêê bhrợ têng nhâm crêê cơnh a va Hồ p’too moon. K’rang pa dưr bhrợ têng ha rêê đhuốch, vel bhươl, đhanuôr, ơy chroi k’rong chr’nắp bhlầng ooy bh’rợ ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, tệêm ngăn pr’ặt tr’mông chính trị-xã hội vel bhươl cóh prang k’tiếc k’ruung./.

50 năm thực hiện  Di chúc Hồ Chí Minh:

Bác Hồ với nông dân

                            Lại Hoa

         Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm tới giai cấp nông dân, trong bản Di chúc viết năm 1968 Người đề nghị miễn thuế nông nghiệp 1 năm cho các hợp tác xã nông nghiệp “để cho đồng bào hỉ hả, mát dạ, mát lòng, thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất”. Ý tưởng này thể hiện quan điểm của Người về vai trò quan trọng của nông dân và nông nghiệp đối với nền kinh tế đất nước.

  Suốt cuộc đời, kể từ khi bắt đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nghĩ đến một xã hội mới, ở đó con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc. Hiểu rõ đại đa số thành phần nhân dân đều sống ở  nông thôn và làm nông nghiệp. Bởi thế, trong mọi đường lối chỉ đạo của mình Bác luôn quan tâm đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Trong bản Di chúc dặn lại toàn Đảng trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nối tiếp truyền thống các vị vua anh minh trong lịch sử dân tộc. Người nghĩ đến chuyện sau chiến tranh phải chú ý bình công, báo công và chăm lo những người đóng góp cho cách mạng. Người thấu hiểu những người nông dân là những người vất vả cực khổ nhất nên đã đề nghị Đảng sau ngày kháng chiến thành công thì miễn thuế nông nghiệp 1 năm cho nông dân để đẩy mạnh sản xuất. Tiến sỹ Lưu Trần Luân, nguyên Ủy viên Hội đồng biên tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia- Sự thật cho rằng:“Năm 1989 trong không khí đổi mới, Bộ Chính trị do đồng chí Nguyễn Văn Linh làm Tổng Bí thư quyết định toàn văn Di chúc và công bố ngày mất của Bác vào ngày 2/9. Có 1 số điểm mới trong Di chúc như: bác dặn miễn Thuế nông nghiệp trong 1 năm thì Bộ Chính trị phải có quyết định, sau đó thì Quốc hội ra Nghị quyết, ngay sau đó mặc dù kinh tế con khó khăn nhưng Bộ Chính trị vẫn thực hiện ngay cho bà con trong 1 năm.”

Theo Tiến sỹ Chu Đức Tính, nguyên Giám đốc Bảo tảng Hồ Chí Minh: việc miễn thuế nông nghiệp trong 1 năm thể hiện sự quan tâm rất thiết thực của Bác. Thực hiện di nguyện của Người, ngày 28/12/1989 Quốc hội ra Nghị quyết về việc miễn thuế nông nghiệp. Theo đó, “Miễn thuế nông nghiệp một năm cho các hợp tác xã, tập đoàn sản xuất và các hộ nông dân, thực hiện trong hai năm 1990 và 1991, mỗi năm miễn 50% số thuế ghi thu”. Tiến sỹ Chu Đức Tính lý giải: khi đó, việc miễn thuế cho nông dân được thực hiện thành 2 vụ, trong 2 năm để tránh thất thu ngân sách:“Đến hôm nay với sự tăng trưởng kinh tế xã hội mà chúng ta đã cho nông dân được hưởng nhiều quyền lợi mà chắc rằng Bác biết rất vui lòng. Công trình điện- đường- trường-trạm mang lại bộ mặt mới hoàn toàn cho nông thôn. Về mặt thuế nông nghiệp nhiều năm nay Chính phủ ta đã miễn thuế nông nghiệp không thu trên ruộng canh tác. Ngoài ra ở 1 số địa phương kinh tế phát triển đã miễn thủy lợi phí cho dân. Như vậy, riêng về mặt chăm sóc cho nông dân, tôi cho rằng Đảng ta đã làm vượt cả yêu cầu của Chủ tịch Hồ Chí Minh”.

       Thực hiện lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, khi đất nước được hoàn toàn thống nhất, Đảng ta đã tập trung sức lực và trí tuệ lãnh đạo nhân dân ta đi theo con đường mà Người đã chọn. Ngày 5-4-1988, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 10 về chuyển đổi cơ chế quản lý nông nghiệp. Nghị quyết đã mở đầu cho sự phát triển ngoạn mục của nông nghiệp, nông thôn nước thời kỳ đổi mới, tiến lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Sau 50 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh đi xa, 10 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011), nền kinh tế nước ta nói chung, lĩnh vực nông nghiệp nói riêng, đã đạt được nhiều kết quả, thành tựu phát triển khả quan. Từ một nước thường xuyên thiếu và đói, hàng năm phải nhập hàng triệu tấn lương thực của nước ngoài, Việt Nam đã trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Nông nghiệp đã góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, ổn định đời sống chính trị-xã hội nông thôn và trên phạm vi cả nước. Đáng chú ý năm ngoái, ngành nông nghiệp đã xuất khẩu hàng hóa với tổng giá trị hơn 40 tỷ đô la Mỹ. Tiến sỹ Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đánh giá: “10 năm qua, trong lĩnh vực nông nghiệp nông dân nông thôn chúng ta có Nghị quyết Trung ương 7, cách đây 10 năm có tác động lớn với nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam. Đặc biệt là sự thay đổi lớn trong đời sống của nông dân ở mọi vùng quê, mọi  miền của đất nước, nâng cao đời sống nông dân. Tỷ lệ đói nghèo giảm xuống đáng kể và rõ rệt được Liên Hợp Quốc ghi nhận đối với giảm đói nghèo của đất nước Việt Nam”.

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là niềm tin vào thắng lợi cuối cùng và thể hiện quan điểm của Người về vai trò quan trọng của nông nghiệp, nông dân đối với nền kinh tế đất nước. Với việc đề nghị miễn thuế nông nghiệp một năm cho các hợp tác xã nông nghiệp để đẩy mạnh sản xuất, 50 năm đã trôi qua đã chứng tỏ Đảng thực hiện đúng di nguyện của Người. Chăm lo phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đã góp phần quan trọng vào cuộc chiến đấu xóa đói giảm nghèo, ổn định đời sống chính trị-xã hội nông thôn và trên phạm vi cả nước./.