An Giang bơơn cruung k’tiếc t’đui đoọng lâng bấc c’cir, crâng da ding pậ bhứah, laliêm, lâng đợ chr’nắp văn hoá acoon cóh, bhrợ p’cắh ooy zâp bhiệc bhan. An Giang cung nặc vel đông vêy bấc c’cir lịch sử văn hoá, vêy di chỉ nền văn hoá Óc Eo-Ba Thê, vêy j’niêng cr’bưn lêy bhuốih k’căn chr’nắp cóh prang k’tiếc k’ruung. Nâu đoo nắc râu pr’hay chr’nắp lâng ta mooi zâp bêl lêy chô đhị zr’lụ k’tiếc nâu. Zâp c’moo An Giang t’pấh k’ực ta mooi lêy chô chi ớh. Mưy ta mooi tước tơợ Hawaii, Mỹ xay moon: “Acu pa bhlâng kiêng cóh An Giangm, tu du lịch cóh An Giang acu vêy bấc râu kỷ niệm pr’hay chr’nắp, lấh mơ nắc bơơn prá xay lâng đợ apêê chắp hơnh ta mooi, du lịch cóh đâu nắc crâng k’coong, cruung đác liêm sạch... vêy bấc c’cir văn hoá lịch sử, vêy bấc c’cir. Du lịch cơnh đâu nắc liêm chr’nắp, tu bơơn lêy cha mêết cruung k’tiếc, c’cir cóh đâu. Đợ ha y chroo acu kiêng chô cớ ooy Việt Nam đoọng lưm lêy An Giang.”

        An Giang xoọc đâu vêy kr’bhâu đông bhuốih tứi ga mắc, bơơn bấc ngai năl cơnh bha nụ c’cir lịch sử văn hoá pa zêng ping Bà Chúa Xứ núi Sam, chùa Tây An, ping Thoại Ngọc Hầu, chùa Hang... âng zr’lụ c’cir k’tiếc k’ruung núi Sam, thành phố Châu Đốc, chùa Tam Bửu, chùa Phi Lai âng chr’hoong Tri Tôn, chùa Giồng Thành, thị xã Tân Châu, chùa phật Bốn Tay, chr’hoong Thoại Sơn... Ta mooi chô ooy đâu, lấh mơ lêy chô chi ớh cóh vel đông, nắc dzợ bơơn lêy bấc xa’nay bh’rợ kiến trúc chr’nắp, chấc lêy năl ooy đắh văn hoá chr’nắp. Ting cơnh Tiến sĩ Huỳnh Văn Thông, bêl ahay nắc bhrợ Trưởng khoa báo chí-Truyền thông, trường Đại học Khoa học xã hội lâng nhân văn thành phố Hồ Chí Minh, lâng pr’đơợ plêệng k’tiếc, lịch sử văn hoá xoọc váih, An Giang nắc vêy bấc râu chr’nắp liêm đoọng pa dưr pa xớc du lịch ma bhưy chr’nắp: “Tr’nơợp nắc ma bhưy chr’nắp, râu 2 nắc râu pr’hay liêm, vêy zâp prang ooy đợ bh’nơơn pr’đươi du lịch, râu 3 nắc râu chr’nắp âng bhiệc bhuốih k’căn, bêl ahay nắc k’noọ lêy mưy váih cóh tôn giáo cóh zr’lụ nâu, zâp c’moo bấc ngai lêy rạch chô, nắc đoo râu chr’nắp liêm. đợ mơ ta mooi chô, lâng pr’lướt pa dưr pa xớc cơnh c’moo n’nâu ahay nắc lêy choom bhlâng, ahêê lêy k’noọ tước bhiệc pazưm ooy pa zêng đợ chr’nắp bh’nơơn pr’đươi crêê tước râu chr’nắp du lịch nâu, đoọng lêy bhrợ têng pa dưr du lịch lấh mơ dzợ.”

       Tiến sĩ Ngô Quang Láng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh An Giang moon, An Giang nắc zr’lụ k’tiếc k’rong pazưm bấc chùa chiền, đhị bhuốih, ping xal... bơơn bấc ngai năl cóh zr’lụ ĐBSCL, đơơng chô chr’nắp liêm đắh kiến trúc lâng vêy bấc lịch sử-văn hoá ơy bơơn nhà nước công nhận. Nâu đoo nắc râu liêm chr’nắp đoọng An Giang bhrợ padưr râu du lịch văn hoá ma bhưy chr’nắp nâu, ngành chức năng vel đông nắc lêy năl gít đợ chr’nắp liêm đoọng padưr pa xớc du lịch, lâng chrooi pa xoọng zư lêy, pa dưr đợ chr’nắp văn hoá, j’niêng cr’bưn âng vel đông. Xay moon ooy zr’lụ cruung k’tiếc chr’nắp Bà Chúa Xứ núi Sam, Tiến sĩ Ngô Quang Láng moon: cr’chăl hanua, ta mooi chô ooy đâu nắc tu vêy đợ râu chr’nắp ty cơnh ahay, chắp kiêng cruung k’tiếc, năl liêm gít đợ chr’nắp c’cir lịch sử lâng pr’ắt tr’mung ma bhưy chr’nắp: “Zr’lụ cruung k’tiếc núi Sam vêy 3 râu chr’nắp ty, tr’nơợp nắc râu tự ặt váih âng cruung k’tiếc, râu 2 nắc chr’nắp văn hoá lịch sử lâng râu 3nắc chr’nắp đắh ma bhưy chr’nắp, Bà Chúa Xứ bhrợ pa dưr mưy đhị zanươr tinh thần, nắc đhị đâu vêy bấc pr’hoọm văn hoá âng acoon manứih, lêy đhị đâu nắc đhị đoọng apêê lêy chô. Bhiệc k’rang moon xoọc đâu nắc lêy zr’lụ da ding nâu, bhrợ padưr đợ xa’nay bh’rợ chr’nắp cơnh đhị ắt đhêy, đhị cha đắh, đhị chi ớh p’cắh văn hoá pr’hát xa’nưl... đoọng bhrợ ha cơnh zư đợc ta mooi ặt cóh đâu.”

       T’coóh Nguyễn Thanh Bình, Quyền Chủ tịch UBND tỉnh An Giang đoọng năl, lâng cr’noọ đấh âng đơơng du lịch An Giang dưr váih ngành kinh tế bha lâng, chrooi pa xoọng pa dưr kinh tế, padưr pa xớc zâp ngành dịch vụ, bhrợ đoọng bhiệc bhrợ ha đhanuôr, bhrợ padưr thương hiệu lâng t’bhlâng âng đơơng An Giang dưr váih Trung tâm du lịch zr’lụ ĐBSCL lâng prang k’tiếc k’ruung ooy cr’chăl nâu a’tốh. UBND tỉnh nắc ơy lâng xoọc moon pa glúh bấc c’lâng bh’rợ, ooy đâu nắc t’bhlâng k’rong bhrợ hạ tầng du lịch, t’đui đoọng k’rong padưr pa xớc zâp c’bhúh bh’nơơn pr’đươi du lịch chr’nắp âng vel đông, lấh mơ nắc du lịch ma bhưy chr’nắp, đoọng g’đéch bhiệc bh’rợ du lịch t’gơn tr’cơnh lâng bấc tỉnh lơơng cóh ĐBSCL. Đh’rứah lâng bhiệc k’rong bhrợ hạ tầng, bhrợ têng pa dưr râu c’rơ ơy váih, tỉnh cung lêy p’gít tước bh’rợ pa choom ma nứih pa bhrợ lâng pa dưr p’cắh du lịch... têêm ngăn liêm zâp cơnh cr’noọ âng ta mooi đắh bhiệc lướt lêy cha mêết cruung k’tiếc, đắh ma bhưy chr’nắp, đắh lêy cha mêết văn hoá, ch’na đh’nắh, đhị chi ớh... t’coóh Nguyễn Thanh Bình đoọng năl cớ: “Đoọng du lịch dưr váih ngành kinh tế bha bhlâng, chrooi pa xoọng ooy bhiệc pa dưr pa xớc âng tỉnh cr’chăl nâu a’tốh. Du lịch An Giang nắc năl gít 4 râu bha lâng: tr’nơợp nắc du lịch ma bhưy chr’nắp, râu 2 nắc du lịch lêy cha mêết cruung k’tiếc pazưm lâng lịch sử, râu 3 nắc du lịch sinh thái, râu 4 nắc du lịch... ooy 4 râu nâu, du lịch ma bhưy chr’nắp nắc đoo bha lâng. Đoọng pa dưr pa xớc du lịch An Giang mưy cơnh nhâm mâng nắc lấh mơ pa dưr pa xớc du lịch ma bhưy chr’nắp nắc lêy bhrợ padưr pa xớc liêm ma mơ âng 3 du lịch n’lơơng dzợ, đoọng pa xoọng ha du lịch An Giang pa dưr pa xớc mưy cơnh nhâm mâng./.”

An Giang:

Khai thác thế mạnh về du lịch tâm linh
                                                                     PV Phan Ánh

         Du lịch tâm linh đang là một trong những xu thế phát triển của ngành du lịch Việt Nam, trong đó có tỉnh An Giang. Phát triển du lịch tâm linh không chỉ đem lại hiệu quả về kinh tế - xã hội, mà còn góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa - tín ngưỡng của cộng đồng địa phương. An Giang được biết đến với nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp mắt, những công trình di tích lịch sử - văn hóa lâu đời, đặc biệt là các công trình tôn giáo, tín ngưỡng dân gian... Tuy nhiên, thời gian qua, du lịch tâm linh ở tỉnh này vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng sẵn có.  

        An Giang được thiên nhiên ưu đãi với nhiều danh lam, thắng cảnh, núi non hùng vĩ cùng những giá trị văn hóa dân tộc phong phú, đa dạng thể hiện qua các lễ hội. An Giang cũng là địa phương có nhiều di tích lịch sử văn hóa; có di chỉ nền văn hóa Óc Eo - Ba Thê, có tín ngưỡng thờ mẫu nổi tiếng khắp cả nước…Đây chính là sự hấp dẫn đối với du khách mỗi khi khám phá vùng đất này. Hàng năm An Giang thu hút hàng triệu du khách đến tham quan, vãn cảnh. Một du khách đến từ Hawaii, Mỹ cảm nhận. "Tôi rất thích An Giang, bởi vì du lịch An Giang tôi có kỷ niệm rất là đặc biệt được giao tiếp với những người rất là hiếu khách, du lịch ở đây rất là thiên nhiên, sạch sẽ...có rất nhiều di tích văn hoá lịch sử, có nhiều di sản. Du lịch như thế này rất là tốt vì được khám phá thiên nhiên, dích lịch sử như vậy. Sau này tôi rất muốn quay lại Việt Nam để thăm An Giang"

An Giang hiện có hàng ngàn cơ sở thờ tự lớn nhỏ,  nổi tiếng như: Quần thể di tích lịch sử văn hóa gồm: miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu, chùa Hang… thuộc Khu du lịch quốc gia núi Sam, TP. Châu Đốc; chùa Tam Bửu, chùa Phi Lai thuộc huyện Tri Tôn; chùa Giồng Thành, TX. Tân Châu; chùa Phật Bốn Tay, huyện Thoại Sơn…Du khách đến đây, ngoài  hành hương, còn được chiêm ngưỡng nhiều công trình kiến trúc độc đáo, tìm hiểu văn hóa đặc sắc. Theo TS Huỳnh Văn Thông, nguyên Trưởng khoa báo chí-Truyền thông, trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn thành phố HCM, với điều kiện tự nhiên, yếu tố lịch sử văn hoá hiện có, An Giang rất có  triển vọng để phát triển du lịch tâm linh: "Thứ nhất là tâm linh; thứ hai là tính độc đáo, toàn vẹn duy nhất của sản phẩm du lịch; thứ ba là yếu tố nổi tiếng thờ mẫu, có thể lâu nay nó tồn tại trong cái ảnh hưởng của tôn giáo mang tính chất vùng, nhưng giờ đây đang cho thấy sự lan toả trong giao lưu văn hoá toàn cầu, mà do đặc thù của chu kỳ tín ngưỡng này, cho nên hàng năm người ta quay trở lại, đây là lợi thế. Lượng khách, với tốc độ tăng trưởng như năm vừa rồi, thì dường như đã đến một cái ngưỡng, vậy nên chúng ta phải nghĩ đến việc tập chung vào chuỗi giá trị sản phẩm liên quan đến lõi du lịch tâm linh, để khai thác kinh tế du lịch"

Tiến sĩ Ngô Quang Láng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh An Giang cho rằng, An Giang vốn là vùng đất hội tụ nhiều chùa chiền, đình miếu, lăng…nổi tiếng tại khu vực ĐBSCL, mang lại giá trị độc đáo về kiến trúc và có bề dày lịch sử - văn hóa đã được Nhà nước công nhận. Đây là lợi thế lớn để An Giang khai thác loại hình du lịch văn hóa tâm linh nhằm thúc đẩy phát triển ngành du lịch của tỉnh. Tuy nhiên, để khai thác loại hình này, ngành chức năng địa phương cần phải xác định rõ những giá trị cốt lõi để phát triển du lịch, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa - tín ngưỡng của địa phương. Phân tích về khu danh thắng Bà Chúa Xứ núi Sam, Tiến sĩ Ngô Quang Láng chia sẻ: Thời gian qua, du khách tới đây vì những giá trị căn bản, yêu thích cảnh quan danh thắng, hiểu được những giá trị di tích lịch sử và đời sống tâm linh…Khách đến, từ lâu đã được định vị sẵn. "Khu danh thắng núi Sam có 3 giá trị căn bản, cốt lõi: thứ nhất mặt tự nhiên là danh thắng, thứ hai giá trị văn hoá lịch sử và thứ 3 là giá tri tâm linh; Bà Chúa Xứ tạo lên một chỗ dựa tinh thần, chính chỗ dựa tinh thần này là bản sắc văn hoá của dân tộc; Xem đây là cái nơi để người ta tới hành hương. Vấn đề đặt ra bây giờ phải xem khuân viên xung quanh núi, để làm những công trình phụ trợ như: cơ sở lưu trú, ẩm thực, nơi biểu diễn văn hoá văn nghệ… để làm sao giữ khách ở lại."

Ông Nguyễn Thanh Bình, Quyền chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho rằng, với mục tiêu sớm đưa du lịch An Giang trở thành ngành kinh tế mũi nhọn,  góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển các ngành dịch vụ, tạo công ăn việc làm cho xã hội; xây dựng thương hiệu và phấn đấu đưa An Giang trở thành trung tâm du lịch vùng ĐBSCL và cả nước trong thời gian tới. UBND tỉnh đã và đang đưa ra nhiều giải pháp: trong đó, tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch; ưu tiên đầu tư phát triển các nhóm sản phẩm du lịch đặc thù của địa phương, nhất là du lịch tâm linh, để tránh việc sản phẩm du lịch trùng lắp với nhiều tỉnh trong vùng ĐBSCL. Song song với việc đầu tư hạ tầng, khai thác thế mạnh, tỉnh cũng chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến quảng bá du lịch…Đảm bảo hài hòa các nhu cầu của du khách về: tham quan ngắm cảnh, nhu cầu về tâm linh, nhu cầu về hưởng thụ văn hóa, ăn ngon, vui chơi giải trí... ông Nguyễn Thanh Bình cho biết thêm: "Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp vào sự tăng trưởng của tỉnh trong thời gian tới. Du lịch An Giang xác định bốn trụ cột: thứ nhất là du lịch tâm linh; du lịch thứ hai đó là du lịch cảnh quan gắn liền với lịch sử; thư ba là du lịch sinh thái; thư tư là du lịch…Trong 4 trụ cột này, du lịch tâm linh vẫn là chính. Để phát triển du lịch An Giang một cách bền vững thì ngoài phát triển du lịch tâm linh phải tạo ra sự phát triển hài hoà của ba trụ cột còn lại, để bổ sung cho du lịch an giang phát triển một cách bền vững"./.