Đợ t’ngay tơợp c’xêê 3, đhanuôr 2 chr’val Vĩnh Hoà lâng Hiền Thành, chr’hoong Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị mốp loom bêl k’noọ 4 hécta tơơm chr’nóh, a’bhoo a’rong, chi pọc... t’mêê chóh nắc crêê Công ty Thương mại Dịch vụ Du lịch Sông Hiền, moon pa đệ nắc Công ty Sông Hiền nắc ặt bhrợ têng, âng đơơng máy bhrợ pa hư zêng. Đhanuôr k’đươi moon Công ty pa đhêy bhrợ đoọng đhanuôr bơơn bhrợ xang hân noo nâu, hân đhơ cơnh đêếc, nắc apêê cắh đươi. P’căn Nguyễn Thị Vương, cóh vel Hoà Bình, chr’val Vĩnh Hoà, chr’hoong Vĩnh Linh đoọng năl, pr’loọng đông vêy 2 bha nên k’tiếc chóh bhơi r’véh đhị zr’lụ đăn crâng pr’đươi Rú Lịnh. C’moo 2017, chính quyền pa chô pazao đoọng ooy Công ty Sông Hiền, hân đhơ cơnh đêếc, 2 c’moo t’tưn, pr’loọng đông nắc vêy bơơn độp zên. Lấh mơ, dự án cắh bơơn bhrợ têng, bhơi k’tang ma chặt váih bấc ơl. Đhanuôr lêy k’tiếc ta lơi ta úah nắc p’loon chóh a’bhoo, a’rong, cắh loon bơơn bhrợ nắc công ty bhrợ pa hư zêng. P’căn Nguyễn Thị Vương mốp loom moon: “Ha dang k’xịa dzợ t’ngay nắc azi ơy choom bơơn bhrợ a’bhoo, hân đhơ cơnh đêếc, a’bhoo xoọc tơợp glúh pô, cắh loon bơơn bhrợ nắc zêng ta pa hư. Chr’val vêy nhăn đắh công ty đoọng mơ 1 c’xêê dzợ đoọng đhanuôr bơơn bhrợ, hân đhơ cơnh đêếc, công ty cắh đoọng, nắc pay đơơng chô đoọng ha k’roóc cha.”

K’tiếc bhrợ dự án ặt ta lơi tơợ c’moo nâu tước c’moo tốh, đhanuôr xay moon chính quyền vel đông lâng cơ quan chức năng, Công an, Hạt Kiểm lâm chr’hoong, chính quyền 2 chr’val Vĩnh Hoà lâng Hiền Thành, chr’hoong Vĩnh Linh lêy cha mêết, bơơn lêy pa xoọng cắh liêm crêê ooy cr’chăl xay bhrợ dự án.

Đhị đâu, crâng pr’đươi Rú Lịnh nắc ta bhrợ pa hư bấc. Công ty Du lịch Sông Hiền nắc lêy t’moót ma nứih, pr’đươi pr’lướt moót ooy crâng col pa hư n’loong, pếch bhrợ k’tiếc, bhrợ lấh 2 km c’lâng moót zi lấh đhị crâng pr’đươi. C’lặ t’nil k’noong k’tiếc âng 2 chr’val Vĩnh Hoà lâng Hiền Thành nắc công ty t’moót máy bhrợ pa hư n’loong. Công ty dzợ tự bhận bha nậ, bhrợ cắh liêm crêê tước đác tưới ha bhiệc bhrợ têng nông nghiệp 2 chr’val Vĩnh Hoà lâng Hiền Thành. T’coóh Lê Phước Phong, Phó Chủ tịch UBND chr’val Vĩnh Hoà, chr’hoong Vĩnh Linh moon ghít, cr’chăl lêy cha mêết, đắh công ty cắh vêy bha ar pa tơ, pháp lý n’đoo pa glúh: “Công ty chô bhrợ cắh xay moon lâng chính quyền vel đông, zâp bha ar pa tơ crêê tước bhrợ pa dưr zâp bh’rợ nâu cắh vêy. Công ty tự lêy bhrợ c’lâng cắt moót ooy Rú Lịnh cắh vêy xay moon nhăn phép, lêy lâng hợp đồng nắc bhrợ cắh liêm crêê. Zâp bh’rợ âng công ty nắc ơy bơơn UBND chr’hoong, Công an, Kiểm lâm chr’hoong lập biên bản. Tu zi lấh mơ thẩm quyền âng UBND chr’val, tu cơnh đêếc nắc ơy xay moon ooy chr’hoong lâng tỉnh.”

T’coóh Đoàn Văn Phi, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm chr’hoong Vĩnh Linh moon ghít, Công ty Sông Hiền nắc ơy moót bhrợ cắh liêm crêê ooy crâng pr’đươi Rú Lịnh lâng vêy c’léh bh’rợ bhrợ cắh liêm crêê. Xang bêl tu bhiệc nâu, đơn vị nắc ơy pazưm lâng công an chr’hoong lâng UBND 2 chr’val Vĩnh Hoà lâng Hiền Thành nắc ơy bhrợ biên bản đhị đâu, k’đươi p’cắh mặt công ty bhrợ bhiệc. Đắh công ty cung ơy xay moon bh’rợ lết mốp âng đay lâng nắc ơy ký bha ar pa tơ. Ting cơnh t’coóh Đoàn Văn Phi, đoọng dưr váih bhiệc nâu dzợ vêy trách nhiệm âng c’la crâng nắc chính quyền 2 chr’val Vĩnh Hoà lâng Hiền Thành: “Bhiệc tr’nơợp nức công ty cắh đươi bhrợ zâp bh’rợ quy định pháp luật xoọc đươi bhrợ. Xoọc đâu, công an xoọc lêy bhrợ têng. Trách nhiệm tr’nơợp, zâp chr’val nắc đơn vị c’la crâng đoọng ha công ty thuê nắc bhiệc lêy cha mêết, bơơn lêy cắh đấh loon. Mưy bêl bhrợ pa hư crâng nắc vêy năl. La lua lêy, công ty cung ơy bhrợ zăng đenh, cung ơy bhrợ k’tiếc lâng bhrợ bấc râu cóh đêếc.”

Rú Lịnh nắc cóh vel đông 2 chr’val Vĩnh Hoà,Hiền Thành, chr’hoong Vĩnh Linh bơơn pác bhrợ nắc crâng pr’đươi, vêy bấc a’chim a’đhắh zâp râu, bấc râu a’đhắh dzăm chr’nắp pr’hắt. C’moo 2016, Công ty Sông Hiền bơơn UBND tỉnh Quảng Trị đoọng c’lâng bh’rợ k’rong bhrợ dự án zr’lụ du lịch sinh thái Rú Lịnh. Bh’rợ dự án 200 hécta, cr’chăl lêy thuê k’tiếc 50 c’moo. Đoọng xay bhrợ dự án, 123 pr’loọng đhanuôr âng 2 chr’val Vĩnh Hoà lâng Hiền Thành vêy k’tiếc bhrợ têng cóh zr’lụ đâu lêy pay pa chô. Hân đhơ cơnh đêếc, lấh 4 c’moo hanua, công ty cắh vêy xay bhrợ dự án, dzợ nợ zên thuê crâng âng 2 chr’val nâu lấh 150 ực đồng. t’coóh Phan Ngọc Tư, Bí thư Huyện uỷ Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị đoọng năl, dự án xay bhrợ cắh đấh, bhrợ đhanuôr mốp loom. UBND tỉnh nắc ơy bấc chu pa dzoọc cr’chăl t’ngay lâng moon ha dang cắh đươi nắc pay pa chô. Tu k’pân pay pa chô nắc đắh công ty ơy bhrợ cắh liêm, bhrợ ma lết zêng: “Ooy c’xêê hanua, đơn vị âng đơơng máy móc chô, hân đhơ cơnh đêếc, cung mưy bhrợ đoọng đấh loon, doọ lứch t’ngay c’xêê ta đoọng. gr’hoót moon crâng cắh choom moót pa hư, ha dợ apêê moót bhrợ c’lâng, múc k’tiếc lâng col n’loong. T’mêê đâu, công an vêy xay moon đơn vị nâu bhrợ cắh liêm crêê c’lâng bh’rợ. Acu xoọc k’đươi moon pa đhêy lâng lêy cha mêết cớ đoọng xay moon lâng tỉnh.”

Công ty TNHH TMDV Sông Hiền tự ý chặn nguồn nước

Ngang nhiên cày phá rừng đặc dụng làm du lịch

PV Đình Thiệu-VOV miền Trung

` “Dự án khu du lịch sinh thái Rú Lịnh”tại huyện Vĩnh Linh do Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Du lịch Sông Hiền làm chủ đầu tư được UBND tỉnh Quảng Trị cấp chủ trương đầu tư năm 2016. Dự án sử dụng rừng đặc dụng Rú Lịnh làm du lịch. Thế nhưng, dù mới cấp chủ trương đầu tư, chưa lập dự án chi tiết, bản vẽ thiết kế, giấy phép xây dựng, chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường… công ty đã ngang nhiên đưa phương tiện san ủi đất, mở đường, chặt cây xâm hại nghiêm trọng rừng đặc dụng.

        Những ngày đầu tháng 3, người dân 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị bức xúc khi gần 4 héc ta cây hoa màu, ngô sắn, lạc… mới trồng đã bị Công ty Thương mại Dịch vụ Du lịch Sông Hiền (gọi tắt Công ty Sông Hiền) ngang nhiên đưa phương tiện vào cày ủi, phá nát. Người dân đề nghị Công ty tạm lùi thời gian thi công cho bà con thu hoạch xong vụ mùa nhưng không được chấp thuận. Bà Nguyễn Thị Vương, ở thôn Hòa Bình, xã Vĩnh Hòa, huyện Vĩnh Linh cho biết, gia đình có 2 sào đất hoa màu tại vùng đệm rừng đặc dụng Rú Lịnh. Năm 2017, chính quyền thu hồi giao cho Công ty Sông Hiền nhưng 2 năm sau gia đình mới nhận được tiền đền bù. Đã vậy, dự án không được triển khai, cỏ dại mọc um tùm. Bà con thấy đất bỏ hoang lãng phí tranh thủ trồng ngô, sắn chưa kịp thu hoạch đã bị công ty san ủi. Bà Nguyễn Thị Vương bức xúc:“Nếu họ lùi thời gian lại thì mình thu hoạch được ngô nhưng giờ ngô mới trổ bông, chưa thu hoạch được đã phá bỏ. Xã có xin công ty cho lùi lại 1 tháng để dân thu hoạch nhưng công ty không cho, buộc phải phá về cho bò ăn.”

  Đất đai làm dự án cứ bỏ hoang từ năm này qua năm khác, người dân phản ánh lên chính quyền địa phương và cơ quan chức năng, Công an, Hạt Kiểm lâm huyện, chính quyền 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành, huyện Vĩnh Linh tiến hành kiểm tra, phát hiện thêm hàng loạt sai phạm trong quá trình triển khai dự án.

Tại hiện trường, rừng đặc dụng Rú Lịnh bị xâm hại nghiêm trọng. Công ty Du lịch Sông Hiền tự ý đưa người, phương tiện vào rừng chặt cây, đào ủi đất, mở hơn 2 km đường băng qua rừng tự nhiên. Cột mốc địa giới hành chính giữa 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành bị công ty đưa máy húc gãy đổ. Công ty còn tự ý ngăn đập, ảnh hưởng đến nguồn nước tưới cho sản xuất nông nghiệp 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành. Ông Lê Phước Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hòa, huyện Vĩnh Linh khẳng định, thời điểm kiểm tra, phía công ty đã không trình được giấy tờ, thủ tục pháp lý nào: “Công ty về làm không báo cáo với chính quyền địa phương, các hồ sơ thủ tục liên quan đến xây dựng các hạng mục không có. Công ty tự ý mở đường cắt ngang vào Rú Lịnh không có báo cáo xin phép, đối chiếu với hợp đồng là vi phạm. Các vi phạm của công ty đã được UBND huyện, Công an, Kiểm lâm huyện lập biên bản. Do vượt quá thẩm quyền của UBND xã, vì vậy nên xã báo cáo lên huyện và tỉnh.”

Ông Đoàn Văn Phi, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Vĩnh Linh khẳng định, Công ty Sông Hiền đã xâm hại nghiêm trọng vào rừng đặc dụng Rú Lịnh và có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Sau khi sự việc xảy ra, đơn vị đã phối hợp với Công an huyện và UBND 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành đã lập biên bản hiện trường, mời đại diện công ty làm việc. Phía công ty cũng đã thừa nhận hành vi sai trái của mình và ký vào biên bản. Theo ông Đoàn Văn Phi, để xảy ra việc này còn có trách nhiệm của chủ rừng là chính quyền 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành: “Việc đầu tiên là công ty không chấp hành các qui định pháp luật hiện hành. Hiện nay, công an đang thụ lý hồ sơ. Trách nhiệm đầu tiên, các xã là đơn vị chủ rừng cho công ty thuê thì việc giám sát, phát hiện chưa kịp thời. Chỉ khi vi phạm vào rừng mới bung ra chuyện này. Thực ra, công ty cũng đã làm khá lâu, cũng đã ủi đất, san mặt bằng và làm nhiều thứ ở trong đó.”

Rú Lịnh thuộc địa bàn 2 xã Vĩnh Hòa, Hiền Thành, huyện Vĩnh Linh được phân loại là rừng đặc dụng, có thảm thực vật phong phú, đa dạng, nhiều loại động vật quý hiếm. Năm 2016, Công ty Sông Hiền được UBND tỉnh Quảng Trị cấp chủ trương đầu tư “Dự án Khu du lịch sinh thái Rú Lịnh”. Qui mô dự án 200 héc ta, thời gian thuê đất 50 năm. Để triển khai dự án, 123 hộ dân của 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành có đất sản xuất ở vùng đệm bị thu hồi. Thế nhưng, hơn 4 năm qua, công ty không triển khai dự án, còn nợ tiền thuê rừng của 2 xã này hơn 150 triệu đồng. Ông Phan Ngọc Tư, Bí thư Huyện ủy Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị cho biết, dự án triển khai chậm tiến độ, gây bức xúc trong nhân dân. UBND tỉnh đã nhiều lần gia hạn và ra tối hậu thư nếu không sẽ thu hồi. Do sức ép tiến độ, sợ bị thu hồi nên phía công ty đã làm ẩu dẫn đến sai phạm:“Trong tháng vừa rồi đơn vị đưa máy móc về nhưng cũng chỉ làm để kịp khỏi hết hạn. Cam kết rừng không được xâm phạm nhưng họ lấn làm đường vành đai bao quanh, bắt đầu múc đất và chặt cây. Vừa rồi, công an có báo cáo đơn vị này làm không đúng qui trình. Tôi đang chỉ đạo tạm dừng và rà soát lại để báo cáo với tỉnh.”./.

Công ty TNHH TMDV Sông Hiền tự ý cày ủi rừng