Đhanuôr Cơ Tu tỉnh Quảng Nam hân đhơ ắt mamông cóh zr’lụ da ding k’coong Nam Giang, Đông Giang cắh cậ tước ooy zr’lụ k’noong k’tiếc ch’ngai bha dắh âng chr’hoong Tây Giang nắc dzợ vêy đợ rau xa nay bh’rợ zazum bhuốih Ava Hồ lâng ta la cờ âng k’tiếc k’ruung. Rau đâu xay moon muy rau xa nay gr’hoót, dưr váih rau la liêm pr’hay âng văn hoá, rau tin đươi, rau chắp hơnh âng đhanuôr Cơ Tu ooy lâng ava Hồ. đhalum bêl haanh déh 126 c’moo t’ngay n’niên âng Ava Hồ, đhanuôr lâng pr’zớc tước lum lêy bhươl cr’noon Cơ Tu cóh chr’hoong da ding k’coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng n’năl p’xoọng đợ rau cr’noọ cr’niêng âng đhanuôr đớc đoọng ha Ava Hồ.

Cr’noon văn hoá Tà Vàng, chr’val A Tiêng ắt đhị zr’lụ ta huung bấc rau pr’họm t’viêng âng crâng k’coong. Bơr pêê zệt đhr’nong đong cóh toor Gươl ty đanh. Tước t’ngay 19/5 – t’ngay n’niên âng Ava Hồ, đhanuôr nắc bhrợ chr’na đha nắh, bhrợ têng bha nuối đớc ooy r’piing bhuốih ava Hồ cóh Gươl âng cr’noon, t’coóh bhươl lâng pazêng đhanuôr cóh bhươl cr’noon đh’rứah băt n’jéh hương đha hum hay tước ooy ava Hồ. ha dzợ đhị cr’noon Voòng, chr’val Tr’hy, apêê a mế, apeê a moó đh’rứah bhrợ chr’na đha nắh, pêếh p’lêê cóh bhươn đoọng đớc ooy r’piing bhuốih ava Hồ, hân đhơ cắh bấc cơnh nắc xay p’cắh rau chắp dadêr ooy ava Hồ. t’coóh bhươl Cơ Lâu Bhlao ắt cóh chr’val Tr’hy, chr’hoong Tây Giang xay truíh, đhanuôr Cơ Tu cắh vêy bh’rợ bhuốih k’conh pa bhướp, hân đhơ cơnh đêếc nắc pr’loọng đong hân đoo công bhuốih ta la ảnh Ava Hồ lâng cờ k’tiếc k’ruung. Cóh đhr’nong đong vêy ảnh ava Hồ, zập t’ngay nắc lứch bơơn lêy ava Hồ, đhanuôr cóh đâu xơợng têêm ngăn loom lấh mơ:

Cóh đâu đhanuôr Cơ Tu, pr’loọng đong hân đoo công bhuốih ảnh ava Hồ. Pazêng đhanuôr cóh đâu ta luôn pr’too pa choom nắc t’bhlâng ting xay bhrợ cơnh pr’ắt bh’rợ âng ava Hồ. Tơợ bh’rợ ắt mamông liêm sạch, zâl pr’lúh cr’ăy, ắt mamông đoàn kết, cắh choom t’tông p’pay, cắh choom tr’pác tr’clắh, ắt mamông nắc ng’năl tr’dêr tr’déh, tr’zúp tr’zooi… đhanuôr cóh đâu ta luôn xay bhrợ cơnh ava Hồ. đhanuôr Cơ Tu cóh Tây Giang n’nâu xay moon ava Hồ nắc ngoọ cơnh mặt t’ngay, dzợ mặt t’ngay nắc đhanuôr dzợ hay tước lâng ting ava Hồ.

Cóh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy, hân đhơ ha ul cha ta bha bhoóh, hân đhơ chiến tranh zr’nắh k’đháp mơ ooy, manuýh Cơ Tu nắc muy loom ting cách mạng, ting ava Hồ. Truíh da ding k’coong Trường Sơn cóh c’xêê c’moo zâl arọp Mỹ, zập ngai công n’năl pr’ắt bh’rợ âng t’coóh A Lăng Bhuốc- muy cha nắc đhanuôr Cơ Tu ắt cóh chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam hân đhơ lấh k’bang nắc ơy ting guy tước k’zệt tấn hàng đoọng ha bộ đội. A đoo nắc ơy vêy ta cher đoọng ch’ner AHLLVT. Pr’zớc mr’đoo lang lâng A Lăng Bhuốc nắc CCB A Lăng Đàn. T’mêê mơ 20 c’moo, t’coóh A Lăng Đàn ơy ting pấh bấc g’lúh zâl arọp a bhuy đhị chiến trường Quảng Đà. Xang t’ngay k’tiếc k’ruung vêy ta pa chô, A Lăng Đàn chô ooy vel đong, bhrợ bhiệc đhị chr’val A Nông lâng nâu cơy nắc Chủ tịch Hội CCB chr’hoong Tây Giang. A đoo nắc manuýh l’lăm xay bhrợ cóh bh’rợ pa dưr kinh tế, t’bil ha ul pa xiêr đharứt cóh vel đong. Đươi vêy a đoo nắc đhanuôr Cơ Tu cóh Tây Giang n’năl bhrợ têng ha roo đác. A Lăng Đàn xay moon, hân đhơ cắh muy chu bơơn lum lêy ava Hồ nắc ađoo ta luôn hay gít rau boóp p’rá p’too pa choom âng ava Hồ.

C’la cu zập t’ngay nắc lứch học ava Hồ. học ava Hồ nắc học tơợt lang đoọng t’bhlâng xay bhrợ. Tu cơnh đêếc hân đhơ đhur t’coóh nắc acu dzợ t’bhlâng bhrợ bhiệc ting cơnh xa nay âng cấp m’piing. bêl lướt ooy đhanuôr nắc p’too pa choom đhanuôr ắt mamông muy đhị pa bhrợ muy đhị, pa dưr kinh tế, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê. Nâu cơy t’coóh đhur mơ ooy nắc cr’noọ bh’rợ liêm crêê mơ đêếc. ahêê nắc pay đợ rau boóp p’rá p’too pa choom âng ava Hồ đoọng p’too p’too pa choom ha k’coon ch’chau ting xay bhrợ.

Xơợng đươi cơnh boóp p’rá p’too pa choom âng ava Hồ, đhanuôr Cơ Tu cóh apêê chr’hoong da ding k’coong tỉnh Quảng Nam lâng chr’hoong Tây Giang moon la lay ta luôn đoàn kết muy loom luônh, đh’rứah pazum têy bhrợ pa dưr vel đong. Nâu cơy, đhanuôr doọ dzợ xơợng boóp p’rá âng manuýh xay moon a đay vêy a bhô, t’bil lơi đợ rau bh’rợ tr’nêng cắh liêm crêê, t’bhlâng ting bhrợ pa dưr kinh tế, zư lêy crâng lâng rau têêm ngăn cóh zr’lụ k’noong k’tiếc. Vêy đợ rau k’rong bhrợ âng Đảng, Nhà nước đh’rứah lâng đợ zên k’rong bhrợ tơợ pazêng xa nay bh’rợ, dự án, đhanuôr cóh đâu ơy ting chóh crâng, pa dưr đhăm chóh bhrợ cao su, bhrợ ha roo đác… cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc ơy k’rong bhrợ tước k’ha riêng tỷ đồng bhrợ têng c’lâng p’rang, đong xang, bhrợ pa dưr bh’rợ pa bhrợ, chrooi đoọng ooy bh’rợ tr’xăl pr’ắt tr’mông âng bhươl cr’noon, da ding k’coong, pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. Đươi vêy cơnh đêếc, đợ pr’loọng đong đharứt cóh prang chr’hoong ting t’ngay vêy ta pa xiêr, xoọc đâu dzợ mơ 39%. T’coóh Bhling Mia, Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon:

Huyện uỷ Tây Giang ơy p’too moon apêê chi, đảng bộ vêy cr’noọ bh’rợ crêê cơnh đoọng ta đang moon học tập lâng bhrợ têng ting cơnh pr’ắt bh’rợ âng ava Hồ. Cóh đêếc, pazao đoọng ooy apêê đồng chí Huyện uỷ viên, Ban thường vụ k’đhơợng xay apêê chr’val t’bhlâng đương ch’mêết lêy, ta đang moon pazêng vel đong, đơn vị nắc lứch vêy xa nay bh’rợ chr’nắp hơnh déh t’ngay n’niên âng ava Hồ.

Cóh Gươl âng đhanuôr Cơ Tu, đợ xa nay ooy cr’noọ xa nay âng ava Hồ lâng đhanuôr acoon cóh, ooy boóp p’rá ava Hồ p’too pa choom bêl k’nặ cắh dzợ nắc dzợ t’mêê. T’ngay n’niên âng ava Hồ c’moo đâu công nắc bêl đoọng đhanuôr cóh prang k’tiếc k’ruung ting bhrợ têng t’ngay bhiệc bhan bầu cử đại biểu QH khoá 14 lâng HĐND zập cấp nhiệm kỳ 2016 – 2021. Hay tước ooy ava Hồ, đhanuôr nắc pr’too pr’choom muy loom luônh ting lướt đớc phiéu đoọng lêy pay đợ manuýh liêm crêê, t’béch g’lăng chrooi đoọng ooy bh’rợ bhrợ pa dưr vel đong, k’tiếc k’ruung, bhrợ t’váih pr’ắt tr’mông k’bhố ngăn đoọng ha đhanuôr./.

BÁC HỒ KÍNH YÊU TRONG LÒNG ĐỒNG BÀO CƠ TU

Đồng bào Cơ Tu tỉnh Quảng Nam dù sống ở vùng núi cao Nam Giang, Đông Giang hay tận nơi biên giới xa xôi của huyện Tây Giang vẫn có chung phong tục thờ cúng Bác Hồ và lá cờ Tổ Quốc. Điều này như một quy ước, trở thành nét đẹp văn hóa, thể hiện niềm tin, lòng kính trọng của đồng bào đối với Bác Hồ kính yêu. Nhân kỷ niệm 126 năm Ngày sinh nhật Bác, mời bà con và các bạn về thăm các bản làng Cơ Tu ở huyện vùng cao Tây Giang, tỉnh Quảng Nam để hiểu thêm những tình cảm của bà con dân bản dành cho Người:

              Thôn văn hóa Tà Vàng, xã A Tiêng nằm giữa một thung lũng  bạt ngàn màu xanh của núi rừng. Mấy chục nóc nhà kề nhau san sát  quanh nhà Gươl truyền thống. Cứ vào ngày 19/5 – ngày sinh của Bác Hồ, dân làng lại sắm sửa mâm cơm đặt lên bàn thờ Bác ở Gươl của thôn, già làng và mọi người trong thôn cùng thắp nén hương thơm, tưởng nhớ Bác. Còn tại thôn Voòng, xã Tr’hy, các mẹ, các chị cũng soạn mâm cơm nhỏ, hái đĩa trái cây trong vườn nhà dâng lên bàn thờ Bác, tuy đơn giản mà đầy thành kính. Già làng Cơ Lâu Bhlao ở xã Tr’hy, huyện Tây kể rằng, đồng bào Cơ Tu không có tục thờ cúng ông bà tổ tiên nhưng nhà nào cũng thờ ảnh Bác Hồ và Cờ Tổ quốc. Trong nhà có ảnh Bác, mỗi ngày đều nhìn thấy Bác, đồng bào cảm thấy ấm lòng hơn:

  Ở đây đồng bào Cơ Tu, nhà nào cũng có thờ ảnh Bác.  Tất cả bà con luôn nhắc nhở nhau phải học tập theo gương Bác Hồ. Từ việc ăn ở vệ sinh phòng bệnh, sống đoàn kết, không ăn cắp ăn trộm, không chia rẽ nhau, sống phải biết yêu thương, chia sẻ lẫn nhau… Bà con luôn nêu gương của Bác. Bà con Cơ Tu ở Tây Giang này ví Bác Hồ như mặt trời, còn mặt trời thì bà con còn tưởng nhớ và theo đến Bác.

            Trong những năm kháng chiến, dù đói cơm lạt muối, dù chiến tranh khốc liệt, người Cơ Tu vẫn một lòng theo cách mạng, theo Bác Hồ. Suốt dải Trường Sơn thời đánh Mĩ, ai cũng biết tấm gương ông A lăng Buốc- một dân công Cơ Tu ở huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam dù bị mù nhưng đã gùi hàng chục tấn hàng cho bộ đội. Ông đã được đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang. Bạn cùng thời với A lăng Buốc là cựu chiến binh A Lăng Đàn. Mới hơn 20 tuổi, ông A Lăng Đàn đã tham gia nhiều trận đánh ác liệt ở chiến trường Quảng Đà. Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, A Lăng Đàn trở về quê hương, làm việc tại xã A Nông và nay là Chủ tịch Hội cựu chiến binh huyện Tây Giang. Ông là người tiên phong trong công cuộc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở địa phương. Nhờ có ông mà đồng bào Cơ tu ở Tây Giang biết trồng cây lúa nước. A Lăng Đàn bảo rằng, mặc dù chưa một lần được gặp Bác Hồ nhưng ông luôn khắc ghi lời Bác dạy:

             Bản thân tôi mỗi ngày đều học Bác. Học Bác là học suốt đời để phấn đấu. Cho nên dù tuổi già sức yếu nhưng tôi vẫn luôn luôn nhớ phải làm việc tận tụy theo sự phân công của trên. Khi xuống dân thì phải tuyên truyền cho bà con định canh định cư, phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới. Bây giờ tuổi càng cao là ý chí phải càng cao. Mình phải lấy lời dạy của Bác Hồ để làm tấm gương sáng cho con cháu noi theo.

            Vâng lời Bác Hồ dạy, đồng bào Cơ Tu ở các huyện miền núi, vùng cao tỉnh Quảng Nam và huyện Tây Giang nói riêng luôn đoàn kết một lòng, cùng chung tay xây dựng quê hương. Ngày nay, bà con không còn nghe theo thầy mo, thầy cúng, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, tích cực tham gia phát triển kinh tế, bảo vệ rừng và an ninh biên giới. Được sự đầu tư của Đảng, Nhà nước cùng nguồn vốn từ các chương trình, dự án, người dân nơi đây đã tham gia trồng rừng, phát triển diện tích cao su, làm cây lúa nước...Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng, hình thành các mô hình phát triển sản xuất, góp phần thay đổi diện mạo vùng nông thôn, miền núi, cải thiện đời sống người dân. Nhờ vậy, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện ngày càng giảm, hiện nay chỉ còn hơn 39%. Ông Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết:

  Huyện ủy Tây Giang đã chỉ đạo các chi, đảng bộ có kế hoạch, chương trình cụ thể để thực hiện Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Trong đó, giao cho các đồng chí Huyện ủy viên, Ban thường vụ phụ trách các xã trực tiếp theo dõi, đôn đốc để mỗi địa phương, đơn vị đều có công trình ý nghĩa chào mừng sinh nhật Bác.

Trong ngôi nhà Gươl truyền thống của đồng bào Cơtu, những câu chuyện về tình cảm của Bác Hồ đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, về lời Bác dặn trước lúc đi xa vẫn còn luôn mới mẻ. Sinh nhật Bác năm nay cũng là dịp bà con cùng người dân cả nước tham gia ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 14 và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021. Nhớ Bác, bà con lại nhắc nhở nhau đồng lòng tham gia bỏ phiếu để lựa chọn người đại biểu có đức, có tài góp phần xây dựng quê hương, đất nước, đem lại cuộc sống ấm no cho mỗi người dân./.