Ha luh c’xêê 4 ha nua, đhị chr’val Thượng Quan, chr’hoong Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn ta luôn dưr váih đhr’năng t’rí c’roóc chêệt bhrợ k’ra k’pân ha đha nuôr. Sở Tài nguyên lâng Môi trường Bắc Kạn âi pay pr’đhang k’tiếc zr’lụ vêy t’rí, c’roóc chêệt cắh ghít hâu tu đơơng ch’mêệt lêy. Bh’nơơn nắc lêy vêy chất độc Xyanua.

  Ting cơnh xay trúih âng đha nuôr vel Nà Kéo, chr’val Thượng Quan, c’léh za zum âng bh’năn bêl chêệt nắc pa xưng, pa pô boóp, hooi a ham cóh mắt, boọng pr’noong. Đhị bơơn lêy t’rí c’roóc chêệt cóh zr’lụ mỏ khoáng sản Nà Diếu âng Công ty TNHH Hoàng Ngân, âi pa đhêy bh’rợ tu lứch cr’chăl bhrợ têng tơợ 2 c’moo ha nua.

  Đha  nuôr Nà Kéo k’rang tu clang k’tiếc ặt cóh zr’lụ n’nâu vêy pr’hoọm t’viêng bhrộ lâng nặ k’hung. Pr’đhang k’tiếc lâng đác zr’lụ vêy t’rí c’roốc chêệt cắh năl hâu tu vêy nồng độ nắc 307 mg ( bấc lấh 4 chu mơ ta ơơi đoọng) lâng nồng độ Xyanua  pa bhrợ nắc 41,2 Pm ( bấc lấh m’pâng mơ ta đoọng). T’coóh Nông Đức Di, Trưởng phong Zư lêy  mooi trường, Sở Tài nguyên lâng Môi trường Bắc Kạn đoọng năl xoọc pa zum lâng apêê đơn vị vêy crêê tước ha lỵ lêy nồng độ Xyanua cóh môi trường a bhuy, pa bhlâng nắc môi trường k’tiếc vêy crêê tước ng’cơnh cóh cr’chăl bh’rợ khoáng sản âng mỏ Nà Diếu, n’đhơ mỏ n’nâu âi pa đhêy pa bhrợ.

  Chì lâng Xyanua zêng nắc đợ kim loại độc hại, bêl boọ moọt ooy k’tiếc lâng ooy đác đươi dua cóh nồng độ bấc buôn bhrợ t’váih boọl cr’đơong tước căh ma mông ha ma nứih lâng a đhăh a dzăm. Đhị bh’rợ doó âi boọl độc nắc apêê loại ha lêêng n’nâu công k’rong r’dợ cóh a chắc, bhrợ t’váih đợ cr’ay ngân cơnh ung thư cắh cậ khúch goo…/.

Bắc Kạn: Phát hiện nồng độ Chì và Xyanua cao bất thường tại huyện Ngân Sơn

  Đầu tháng 4 vừa qua, tại xã Thượng Quan, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn liên tiếp xuất hiện tình trạng trâu, bò chết gây t lo lắng cho người dân. Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Kạn đã lấy mẫu đất khu vực có trâu, bò chết bất thường gửi đi xét nghiệm. Kết quả cho thấy có chất độc Xyanua.

  Theo phản ánh của người dân thôn Nà Kéo, xã Thượng Quan, biểu hiện chung của gia súc khi chết là bụng chướng, sùi bọt mép, xuất huyết ở mắt, hậu môn. Nơi phát hiện trâu bò chết nằm trong khu vực mỏ khoáng sản Nà Diếu của Công ty TNHH Hoàng Ngân, đã ngừng hoạt động do hết hạn khai thác từ 2 năm qua.

  Người dân Nà Kéo lo ngại bởi lớp đất mặt ở khu vực này có màu xanh đậm và mùi hôi khó chịu. Mẫu đất và nước khu vực trâu bò chết bất thường có nồng độ Chì là 307 mg (gấp hơn 4 lần mức cho phép) và nồng độ Xyanua hoạt động là 41,2 ppm (gần gấp rưỡi ngưỡng cho phép chất thải nguy hại). Ông Nông Đức Di, Trưởng phòng Bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên & Môi trường Bắc Kạn cho biết đang phối hợp các đơn vị có liên quan xem xét nồng độ Xyanua trong môi trường tự nhiên, đặc biệt là môi trường đất có liên quan thế nào trong quá trình hoạt động khai thác khoáng sản của mỏ Nà Diếu, cho dù mỏ này đã dừng hoạt động"

  Chì và Xyanua đều là những kim loại nặng độc hại, khi nhiễm vào đất và nguồn nước sinh hoạt ở nồng độ lớn sẽ gây ngộ độc cấp dẫn đến tử vong cho người và động vật. Ở ngưỡng chưa gây ngộ độc cấp thì các kim loại nặng này cũng tích tụ dần trong cơ thể, gây ra những căn bệnh hiểm nghèo như ung thư hay dị dạng thai nhi...