Ắt cóh tam giác du lịch Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh, thành phố Hải Dương nắc đhị đhêy ặt âng bấc ta mooi zâp đắh lâng bánh a’tuông t’viêng nắc mưy ooy đợ bh’nơơn pr’đươi ta luôn bơơn lêy pay bhrợ hun pr’hêl đoọng ha đhi noo, bhúh xoọng, pr’zợc. Amoó Phạm Lê Giang, du học sinh Việt Nam xoọc ắt mamung đhị thành phố Leeds-k’tiếc k’ruung Anh đoọng năl: “Bêl dzợ ặt cóh Việt Nam, zâp g’lúh bhiệc bhan, tết tọc, cóh pa pan bhuốih âng pr’loọng đông zi zêng vêy mưy bêệ bánh a’tuông t’viêng. Bêl lướt học cóh ch’ngai nâu, zâp bêl chô cóh k’tiếc k’ruung acu nắc zêng vêy câl lâng âng đơơng đoọng ha pêê pr’zợc lơơng ting cha bánh a’tuông t’viêng nâu. Zâp ngai zêng kiêng lâng hay k’noọ tước râu đha hưm yêm âng bánh nâu. Zâp bêl lêy bánh a’tuông t’viêng nắc acu hay cậ ooy vel đông lâng hay đợ râu chr’nắp liêm âng Việt Nam.”

Xoọc đâu, zêng lêy zâp c’nắt lêy bhrợ têng bánh tơợ bhiệc bhrợ têng pr’đươi pr’dua cơnh a’tuông, loọc lơi glúh, bhrợ pa nhoonh, hr’lục lâng n’xiêng... nắc ơy bơơn bhrợ têng pa liêm, hân đhơ cơnh đêếc, bêl ahay bánh ta bhrợ lâng têy k’goóh cắh ma máy móc. Bhiệc bhrợ têng bánh a’tuông t’viêng doọ lấh k’đhạp, hân đhơ cơnh đêếc, nắc lêy k’đươi moon vêy cơnh bhrợ têng liêm ghít lâng chr’nắp lấh mơ nắc cr’noọ bh’rợ âng manứih bhrợ liêm ta níh ha cơnh. T’coóh Đoàn Văn Đạt, c’la đông đương pa câl bánh a’tuông t’viêng Nguyên Hương, manứih ơy vêy lấh 30 c’moo kinh nghiệm đắh bhiệc bhrợ bánh nâu moon: “Ơy bhrợ bánh nâu k’zệt c’moo, hân đhơ cơnh đêếc, acu ta luôn moon p’too k’coon cha châu, ha dang cơnh a’tuông, n’xiêng cắh liêm crêê nắc lêy lơi oó bhrợ cắh liêm crêê, bhrợ mốp lết nắc ha y chroo bil bh’rợ tr’nêng nâu.”

Bánh a’tuông t’viêng Hải Dương đha hưm yêm, ch’nắp bhlâng. Lướt zi lấh bấc lang, đợ bánh a’tuông t’viêng nâu dzợ bơơn bhrợ têng ting c’lâng bh’rợ k’tứi, cóh hộp bánh nắc buôn vêu xrặ chữ: Lêy cha váih pr’zợc lâng trà đha hưm yêm. T’coóh Nguyễn Định Giang, Gíam đốc công ty bánh a’tuông t’viêng Gia Bảo, Hải Dương đoọng năl, nâu đoo nắc râu chr’nắp ooy đắh bhiệc lêy cha bánh âng manứih Việt: “Cha bánh a’tuông t’viêng lêy ôộm trà. K’đhơợng bánh nắc lêy mơ đhiệp, oó lấh k’tứi cung oó lấh ga mắc, đh’rứah xơợng đha hưm yêm âng bột a’tuông, âng dầu, âng đường... lêy cha yêm bhlâng. Trà nắc vêy độp xêệp, hân đhơ cơnh đêếc nắc xơợng đha hưm yêm. Cắh choom ha vil.”

K’noọ 100 c’moo t’bhlâng lêy zư bh’rợ ty chr’nắp nâu, đhanuôr Hải Dương tự hào, hơnh déh vêy choom bhrợ têng, pa câl zâp ooy lâng lấh 50 thương hiệu bánh a’tuông t’viêng, bơơn manứih đươi dua cóh prang k’tiếc k’ruung chắp kiêng lâng bơơn đơơng pa câl bấc cóh thị trường bha lang k’tiếc. T’coóh Tăng Bá Hoành, manứih lêy cha mêết lịch sử, bêl ahay nắc bhrợ giám đốc Bảo tàng tỉnh Hải Dương đoọng năl: “Bêl bánh a’tuông t’viêng glúh váih, tr’nơợp nắc vêy mơ 2, 3 cơ sở, hân đhơ cơnh đêếc, xang nặc apêê âng đơơng Đấu Xảo lâng bơơn bấc ngai năl. Tước bêl zêl penh a’rập Mỹ nắc cắh bấc ngai năl. Xang bêl pa chô k’tiếc k’ruung nắc cr’chăl xăl t’mêê bánh đậu pa dưr pa xớc tước xoọc đâu. Mưy râu bánh bơơn thị trường chắp kiêng, nắc đoo cắh vêy buôn. Pr’đươi bhrợ têng bánh nắc váih mưy đường, n’xiêng, a’tuông t’viêng lâng tinh dầu âng pô píh, nắc đợ râu liêm chr’nắp âng vel đông, cắh mưy cóh thị trường prang k’tiếc k’ruung nắc dzợ cóh bha lang k’tiếc cung chắp kiêng.”

Cóh thị trường bánh kẹo xoọc bấc lâng bhrợ zâp cơnh, xoọc đâu bánh a’tuông t’viêng Hải Dương dzợ ặt váih nhâm mâng tu cắh vêy cơnh ba buôn nắc mưy râu bánh cắh cậ hun pr’hêl cher đoọng, nắc dzợ mưy râu văn hoá k’tiếc Đông: “Ngai lướt zi lấh thành phố Hải Dương, lêy câl bánh a’tuông vel bhươl bhrợ hun pr’hêl. Bánh đha hưm yêm. Bánh liêm chr’nắp âng mưy vel bhươl.”./.

Quy trình làm bánh đậu xanh

Bánh đậu xanh - thơm ngọt tình người xứ Đông

                Mai Linh- Thu Hằng

Với những nguyên liệu đơn giản, mộc mạc nhưng mỗi chiếc bánh đậu xanh Hải Dương lại thấm đượm hương vị đồng nội, thể hiện sự tinh tế và khéo léo của những người thợ cần cù. Bánh đậu xanh đã trở thành sản phẩm mang tính biểu tượng của một vùng đất, là niềm tự hào của những người con xứ Đông.

 Nằm trong tam giác du lịch Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, thành phố Hải Dương là nơi dừng chân của du khách muôn phương và bánh đậu xanh là một trong những sản vật luôn được chọn làm quà cho người thân, bạn bè. Chị Phạm Lê Giang, du học sinh Việt Nam hiện sống tại thành phố Leeds (Vương quốc Anh), cho biết:“Khi còn ở Việt Nam, mỗi dịp lễ, tết, trên ban thờ của gia đình tôi đều có một hộp bánh đậu xanh. Khi đi du học, mỗi lần về nước tôi đều mua và mang sang cho các bạn du học sinh Việt Nam và cả các bạn người nước ngoài một chút bánh đậu xanh để mọi người thưởng thức. Mọi người đều rất thích và nhớ hương vị của bánh. Mỗi lần nhìn thấy bánh đậu xanh là tôi lại thấy nhớ về quê hương và nhớ nét đặc trưng của Việt Nam.”

Hiện nay, hầu hết các công đoạn làm bánh từ sơ chế nguyên liệu, rang đỗ, tách vỏ, nghiền bột, trộn mỡ... đã từng bước được cơ giới hóa nhưng trước kia, bánh được làm hoàn toàn thủ công. Quy trình làm ra chiếc bánh đậu xanh không quá phức tạp nhưng đòi hỏi những bí quyết gia truyền độc đáo và quan trọng là cái tâm của người thợ. Ông Đoàn Văn Đạt, Chủ thương hiệu Bánh đậu xanh Nguyên Hương, người đã có hơn 30 năm kinh nghiệm trong “làng bánh” nói: “Đã làm bánh bao nhiêu năm nhưng tôi vẫn nhắc nhở con cháu rằng nếu như những mẻ đỗ, mẻ mỡ không đúng chất lượng thì các con nên đổ đi chứ nếu mình cứ cố tình bán hết những sản phẩm không đạt chất lượng hôm nay thì đương nhiên ngày mai ta mất nghề.”

Bánh đậu xanh Hải Dương hấp dẫn bởi hương vị ngọt mát, dân dã nhưng vẫn sang trọng. Qua bao thế hệ, những phong bánh đậu xanh vẫn được đóng theo từng khẩu nhỏ, trên hộp bánh thường in dòng chữ: “Thưởng thức nên có bạn hiền và trà ngon”. Ông Nguyễn Đình Giang, Giám đốc công ty Bánh đậu xanh Gia Bảo, Hải Dương cho rằng đó là “nét duyên” trong cách “thưởng” bánh tinh tế của người Việt:  “Thưởng thức bánh đậu phải uống nước trà. Cầm khẩu bánh vừa phải, không nhỏ quá cũng không to quá cùng với vị thơm của bột đậu, ngậy của dầu, ngọt của đường... đặt vào miệng là bánh tan ra. Trà thì có vị hơi chát nhưng lại luôn có vị ngọt. Những hương vị ấy quyện vào nhau tạo thành hương vị ngọt, thơm và ngậy ngậy mãi.”

Gần 100 năm cần cù giữ nghề truyền thống, người dân Hải Dương tự hào có  hệ thống sản xuất, kinh doanh rộng khắp với trên 50 thương hiệu bánh đậu xanh, được người tiêu dùng cả nước ưa chuộng và được xuất khẩu đi nhiều thị trường trên thế giới. Ông Tăng Bá Hoành, Nhà nghiên cứu lịch sử, Nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hải Dương cho biết:“Khi bánh đậu xanh ra đời, lúc đầu chỉ có vài cơ sở nhưng sau đó người ta mang đi Đấu Xảo và được giải rồi dần nổi tiếng. Đến khi chiến tranh chống Mỹ thì còn ít người biết đến. Sau khi hòa bình lập lại, nhất là sau thời kì đổi mới thì bánh đậu mới lại phát triển và đến bây giờ phát triển chưa từng có. Một loại bánh mà được thị trường chấp nhận là không hề dễ. Nguyên liệu làm bánh chỉ có đường, mỡ, đậu xanh và tinh dầu của hoa bưởi, là những tinh hoa của đồng nội, không chỉ trên thị trường cả nước mà thế giới cũng ưa chuộng”

Trên thị trường bánh kẹo đa dạng và phong phú hiện nay, bánh đậu xanh Hải Dương vẫn có chỗ đứng nhất định bởi đó không đơn giản là một loại bánh hay một món quà tặng mà còn là một phần văn hóa xứ Đông:“Ai qua thành phố Hải Dương/ Nhớ mua bánh đậu quê hương làm quà/ Bánh ngon, thơm ngọt đậm đà/ Ngọt ngào hương vị, đậm đà tình quê”./.