Bh’rợ 2 vêy cơnh nắc cắh lấh vêy ngai kiêng, rau đêếc nắc xay moon c’moo đhêy hưu âng manuýh pa bhrợ nắc pa bhrợ cóh đhr’năng doọ lấh ha lêệng nắc zập 60 c’moo 04 c’xêê lâng pân juýh lâng zập 55 c’moo 06 c’xêê lâng pân đil; xang n’nắc, zập c’moo pa dzoóc p’xoọng 04 c’xêê lâng pân juýh lâng 06 c’xêê lâng pân đil đoo bêl pân juýh zập 62 c’moo, pân đil 60 c’moo.

T’coóh Hà Đình Bốn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Lao động – Thương binh lâng Xã hội xay moon, Nghị quyết 28 ooy bh’rợ bhr’lậ chính sách bảo hiểm xã hội xay moon ghít: Tơợ c’moo 2021, bhrợ têng bh’rợ bhr’lậ c’moo đhêy hưu ting cơnh cr’noọ pa dzoóc c’moo đhêy hưu zazum, pơa hêệp bhlưa ooy giới cóh xa nay xay moon c’moo đhêy hưu. Y’coóh Hà Đình Bốn xay moon, cóh 2 cơnh bh’rợ vêy ta xay moon nắc bh’rợ 1 vêy cơnh liêm choom lấh mơ: “Azi công ơy xay moon c’lâng bh’rợ đoọng doọ pr’hơợc. Bh’rợ n’nâu công crêê tước ooy xa nay bh’rợ pháp luật, bảo hiểm, tổ chức bộ máy, ra pặ cán bộ. Cóh doanh nghiệp công t’ngay c’xêê đoọng apêê đoo ra pặ manuýh pa bhrợ lâng cha nắc manuýh pa bhrợ công bơơn lêy đoọng ra pặ bh’rợ tr’nêng. Lâng a hêê công cắh pa dzoóc u đơớh muy chu, bhrợ t’bil rau liêm crêê âng pazêng quy định n’lơơng bhrợ rau cắh liêm crêê tước ooy Quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ chroót zên lương. Bhlưa c’moo đhêy hưu âng pân juýh lâng pân đil ta bhúch 5 c’moo, nắc azi kiêng pân đil pa dzoóc c’moo đhêy hưu, đoọng pa hêệp bhlưa đhêy hưu âng pân juýh, pân đil đơớh lấh mơ.”

Lâng bh’rợ pa dzoóc c’moo đhêy hưu, t’coóh Lê Đình Quảng, Phó trưởng Ban Quan hệ lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) k’rang, bh’rợ bhr’lậ c’moo đhêy hưu vêy cơnh nắc crêê rau cắh liêm crêê bấc pa bhlâng tước ooy quyền lợi âng manuýh pa bhrợ, pa bhlâng nắc đợ manuýh pa bhrợ trực tiếp, bhrợ têng bh’rợ ha lêệng cắh cậ độc hại đhị pazêng zr’lụ công nghiệp: “Bh’rợ pa dzoóc c’moo đhêy hưu zập c’moo 4 c’xêê ha pân đil, 3 c’xêê đoọng ha pân juýh, cắh cậ 6 c’xêê đoọng ha pân đil, 4 c’xêê đoọng ha pân juýh nắc ng’lêy xay ghít, nắc azi dzợ k’rang nắc xa nay bh’rợ công nhân pa bhrợ cóh pazêng zr’lụ công nghiệp, zr’lụ chế xuất. Azi rơơm kiêng nắc c’moo đhêy hưu nắc choom ha dưr dal nắc xa nay bh’rợ xay bhrợ đoọng manuýh pa bhrợ bơơn đươi dua chính sách Bảo hiểm xã hội nắc vêy quyền lêy pay ting cơnh xa nay xay moon, bhrợ têng cơnh ooy nắc xay bhrợ chính sách n’nắc liêm crêê bhlâng, nhâm mâng quyền lợi đoọng ha manuýh pa bhrợ.”

Ting cơnh boóp p’rá âng muy bơr cha nắc manuýh pa bhrợ, ha dang pa dzoóc c’moo đhêy hưu, Nhà nước nắc ch’mêết lêy, prá xay ooy đhr’năng bh’rợ tr’nêng đoọng manuýh pa bhrợ têệm loom pa bhrợ lâng bhrợ t’váih rau mr’cơnh cóh cr’noọ xa nay: “Dự thảo pa dzoóc c’moo đhêy hưu nắc choom xay moon ooy pazêng rau xa nay đoọng crêê cơnh lâng bh’rợ tr’nêng, cóh pazêng xa nay bh’rợ bha lâng, crêê cơnh lâng c’rơ, cr’noọ, rau rơơm kiêng âng apêê pa bhrợ.

Acu k’noọ, muy bơr bh’rợ nắc choom pa dzoóc c’moo đhêy hưu, ha dzợ muy bơr c’bhúh t’đui ooy bh’rợ tr’nêng cơnh cán bộ, công nhân viên chức pa bhrợ trực tiếp nắc cắh kiêng pa dzoóc.”

Lâng pazêng rau xa nay ta moóh âng manuýh pa bhrợ, t’coóh Hà Đình Bốn công xay moon, cóh dự thảo, Ban xrặ bhrợ công xay moon lâng đợ bh’rợ tr’nêng la lay, manuýh pa bhrợ vêy quyền đhêy hưu đơớh cắh cậ z’lưa lấh 5 c’moo t’piing lâng c’moo đhêy hưu zazum./.

(Ảnh Internet)

Điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu:

Chỉ nên tăng tuổi hưu ở một số lĩnh vực

                                                     PV Kim Thanh

Một trong những nội dung trong dự thảo Bộ Luật lao động (sửa đổi), được nhiều người quan tâm, đó là việc điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu, nâng tuổi nghỉ hưu với hai phương án. Đa số các ý kiến đều nghiêng về phương án 1 bởi tính khả thi nhiều hơn. Cụ thể, phương án 1: kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với nữ. Sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với nam và 04 tháng đối với nữ cho đến khi nam đủ 62 tuổi, nữ đủ 60 tuổi. 

Phương án 2 có vẻ ít nhận được sự ủng hộ hơn, đó là đề xuất  tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 04 tháng đối với nam và đủ 55 tuổi 06 tháng đối với nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 04 tháng đối với nam và 06 tháng đối với nữ cho đến khi nam đủ 62 tuổi, nữ đủ 60 tuổi.

Ông Hà Đình Bốn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội), cho biết Nghị quyết 28 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội nêu rõ: “Từ năm 2021, thực hiện điều chỉnh tuổi nghỉ hưu theo mục tiêu tăng tuổi nghỉ hưu chung, thu hẹp dần khoảng cách về giới trong quy định tuổi nghỉ hưu”. Ông Hà Đình Bốn cho rằng, trong 2 phương án được đưa ra thì phương án 1 có phần khả thi hơn:“Chúng tôi đã tính được lộ trình để đảm bảo không gây sốc. Việc này cũng liên quan đến hệ thống pháp luật, bảo hiểm, tổ chức bộ máy, sắp xếp cán bộ. Trong doanh nghiệp cũng có thời gian để họ bố trí và cá nhân lao động cũng có quyền lựa chọn để sắp xếp công việc. Và chúng ta cũng không tăng nhanh một lúc để làm đảo lộn các quy định khác gây ảnh hưởng đến quỹ BHXH, quy chi trả lương hưu. Giữa tuổi nghỉ hưu của nam và nữ đang chênh nhau 5 năm nên chúng tôi muốn nữ tăng thời gian cao hơn để thu hẹp dần khoảng cách nhanh hơn”

Đối với các phương án tăng tuổi nghỉ hưu, Ông Lê Đình Quảng, Phó trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam), băn khoăn, việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của người lao động, đặc biệt là những lao động sản xuất trực tiếp, lao động nặng nhọc hoặc độc hại tại các khu công nghiệp:“Phương án tăng tuổi nghỉ hưu mỗi năm 4 tháng cho nữ, 3 tháng cho nam, hay 6 tháng cho nữ, 4 tháng cho nam sẽ phải tính toán cụ thể nhưng chúng tôi băn khoăn nhất là vấn đề công nhân trực tiếp ở các khu công nghiệp, khu chế xuất. Chúng tôi muốn là tuổi nghỉ hưu có thể nâng lên nhưng cơ chế xử lý để người lao động được hưởng chính sách BHXH thì được quyền lựa chọn theo quy định làm sao thực hiện chính sách đó linh hoạt, đảm bảo quyền lợi cho người lao động”

Theo ý kiến của một số lao động, nếu phải tăng tuổi nghỉ hưu, Nhà nước cần xem xét tính chất, loại hình công việc để người lao động yên tâm và tạo sự đồng thuận:“ Dự thảo tăng tuổi nghỉ hưu nên đưa ra những vấn đề để phù hợp với công việc, từng lĩnh vực nhất định, phù hợp với sức khỏe, tâm lý, mong muốn của các lao động. Tôi nghĩ rằng, một số bộ phận có thể tăng tuổi nghỉ hưu, còn một số bộ phận tùy vị trí như cán bộ, công nhân viên làm trực tiếp thì không muốn tăng”

Đối với những thắc mắc của người lao động, ông Hà Đình Bốn cũng cho biết, trong dự thảo, Ban soạn thảo cũng đã đề xuất, với những ngành nghề đặc biệt, người lao động được quyền nghỉ hưu sớm hoặc muộn hơn 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu chung./.