Phan Bá Ngọc, manuyh pa bhrợ coh muy ngân hàng đhị thành phố Hồ Chí Minh buôn tươc xơợng pazêng bh’rợ prá xay ooy bh’rợ tơơp bhrợ cha âng Đại học Mở TP.HCM. Ngọc xay moon, tơợ pazêng bh’rợ n’nâu, c’năl lâng kinh nghiệm ooy bh’rợ tơơp bhrợ cha năc vêy apêê chuyên gia, doanh nhân xay moon ghit bhlâng, đơơh bhlâng. Ngọc công xay truih, cr’noọ tơơp bhrợ cha lâng bh’rợ bhrợ t’vaih muy công ty, chêêc zên, xay moon tài chính đh’rưah lâng bh’rợ pa choom bh’rợ bhrợ têng nông nghiệp sạch ha đhanuôr ơy vêy tơợ Ngọc bêl a đoo dzợ năc sinh viên Đại học Ngân hàng. Năc xoọc đêêc, Ngọc căh n’năl tơơp bhrợ têng tơợ ooy lâng pazêng c’nặt bh’rợ ng’bhrợ ra pặ năc cơnh ooy. Tu cơnh đêêc năc 4 c’moo xang bêl tốt nghiệp đại học, cr’noọ âng Ngọc năc đhiệp coh đhr’năng k’nặ vaih la lua. Phan Bá Ngọc prá: “Coh cr’chăl học đại học năc cr’chăl chr’năp pa bhlâng. Xoọc đêêc acu vêy cr’noọ năc vêy choom bhrợ têng lâng đợ apêê mentor- manuyh pa choom, zup zooi – năc apêê giảng viên xay moon đoọng ha đay bâc pa bhlâng c’năl, thầy cô năc zup zooi ha đay bâc pa bhlâng. Xoọc đêêc, năc a đay choom pac pazêng bh’rợ lâng năc ng’bhrợ, lât mơ ooy năc bhr’lậ mơ đêêc. Ha dzợ tươc bêl học xang gluh tơợ trường lươt pa bhrợ, muy pazêng t’ngay c’xêê năc đoọng ha bh’rợ, dự án tơơp bhrợ cha crêê lât năc căh kiêng bhrợ têng lâng buôn pa bhlâng ng’lơi.”

Xa nay âng Ngọc năc êêh rau muy a năm. Bâc apêê pr’zơc năc sinh viên pazêng trường đại học xoọc đâu vêy cr’noọ tơơp bhrợ cha năc căh ơy bơơn n’năl c’năl tơơp bhrợ cha, tu cơnh đêêc bh’rợ xay bhrợ cr’noọ bh’rợ dưr vaih cơnh dự án bêl dzợ ng’học căh cậ t’mêê gluh tơợ trường zr’năh k’đhap lâh mơ. Tu cơnh đêêc, rau la lua xay moon năc ha dang vêy muy bh’rợ tơợp bhrợ cha vêy ta bhrợ têng đhị apêê trường đại học năc c’lâng bh’rợ tơơp bhrợ cha âng apêê pr’zơc doọ lâh u đanh. Bơr pêê c’moo chô ooy đâu, trường Đại học mở TPHCM ơy k’rang pa bhlâng ooy xa nay bh’rợ n’nâu. Coh tr’nơơp, đh’rưah lâng c’năl ooy bh’rợ tơơp bhrợ cha đoọng pa choom, nhà trường ơy pazum đh’rưah nhâm mâng pa bhlâng lâng bâc doanh nghiệp, c’la bh’rợ tơơp bhrợ cha liêm choom đoọng zup zooi sinh viên. Thạc sỹ Nguyễn Văn Minh, Khoa Công nghệ sinh học, Đại học Mở TPHCM, manuyh xay moon, pa choom, zup zooi đoọng ha muy bơr dự án tơơp bhrợ cha âng sinh viên ta đang moon zên k’rong bhrợ tơợ pazêng g’luh tr’thi tơơp bhrợ cha xay moon: “Bâc ngai pay đươi bh’rợ tơơp bhrợ cha tơợ trường đại học xay moon, nâu đoo năc muy rau pr’đươi bh’rợ coh cr’chăl ahay ahêê căh ơy đươi dua lứch. Pazêng rau xa nay ta mooh xay moon năc sinh viên kiêng tơơp bhrợ cha năc tơơp bhrợ cơnh ooy? Manuyh pa choom lâng đợ xa nay đoọng pa chăp ch’mêệt lêy, kiêng xay bhrợ pazêng xa nay bh’rợ xã hội năc bhrợ têng n’hau? Rau liêm crêê coh trường đại học năc môi trường đa đơơh, manuh xay bhrợ ơy vêy, zup zooi bhrợ cha bâc k’rơ lâng bâc bh’rợ tr’thi tơơp bhrợ cha, pazêng quỹ zup zooi tơơp bhrợ âng sinh viên lâng thầy cô giáo năc căh choom lơi.”

Tiến sỹ Nguyễn Thanh Mỹ, manuyh vêy lâh 200 cr’noọ bh’rợ đhị Mỹ, xoọc đâu ơy chô ooy Việt Nam bhrợ Chủ tịch Hội đồng k’đhơợng xay Tập đoàn Mỹ Lan, xoọc bhrợ têng liêm choom pazêng bh’rợ tơơp bhrợ cha coh nông nghiệp đhị Đồng bằng k’ruung Cửu Long. T’cooh Mỹ xay bhrợ ghit bhlâng lâng sinh viên Đại học Mở lâng bâc apêê pr’zơc tơơp bhrợ cha coh TPHCM: “Ađay n’năl ghit bh’rợ tơơp bhrợ cha. Bh’rợ tr’nơơp năc ng’lêy bh’rợ, rau zr’năh k’đhap âng zập ngai lâng cr’noọ cr’niêng t’mêê âng xã hội. Ting n’năc năc cr’noọ lâng bh’rợ đoọng bhr’lậ đợ zr’năh k’đhap n’năc căh cậ xay bhrợ cơnh cr’noọ cr’niêng âng xã hội. Xang n’năc chêêc manuyh ting bhrợ lâng đay. Bh’rợ n’năc năc dưr cr’noọ tơơp bhrợ cha, rau đêêc năc chr’năp pa bhlâng.”

Pazêng xa nay crêê tươc ooy bh’rợ tơơp bhtợ cha năc xa nay vêy bâc ngai xay truih, c’năl ooy pháp luật ooy bh’rợ ta đang moon zên bhrợ têng, kinh nghiệm coh rau la lua tơợ apêê k’đhơợng xay, apêê k’rong bhrợ coh k’tiêc k’ruung lâng tơợ k’tiêc k’ruung n’lơơng đoọng xay moon xa nay bh’rợ k’rong bhrợ, tr’câl tr’bhlêy crêê cơnh, g’đech đhr’năng căh liêm crêê… pazêng rau đêêc năc choom ng’pa choom đoọng ha sinh viên tơợ bêl dzợ apêê đoo coh trường đaị học. Phó Giáo sự - Tiến sỹ Nguyễn Minh Hà, Hiệu trưởng Đại học Mở TPHCM prá: “Bêl apêê ađhi gluh n’đăh trường, muy bơr ađhi năc ma tơơp bhrợ cha cha, ma bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng. Cr’noọ bhrợ cha âng apêê ađhi k’rơ pa bhoâng. Hân đhơ cơnh đêêc, ooy c’năl lâng kinh nghiệm tơơp bhrợ cha h’cơnh choom tộ liêm choom lâng dưr vaih k’rơ xoọc năc xa nay âng nhà trường k’rang xay bhrợ k’rơ pa bhlâng. Tu cơnh đêêc, trường bhrợ têng pazêng g’luh prá xay, xay moon ooy chuyên đề, rau xay moon âng apêê ơy choom bhrợ têng đoọng zup zooi apêê ađhi vêy kinh nghiệm đoọng học xang apêê ađhi năc choom bhrợ cha liêm choom.”

Ting cơnh xa nay ch’mêệt lêy coh tr’nơơp, zập c’moo Đại học Mở vêy k’dâng tơợ 3- 5% coh pazêng lâh 3 r’bhâu sinh viên tốt nghiệp xang ma bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng, cơnh đêêc năc năc tơơp bhrợ cha. Rau la lua công đoọng lêy, đợ apêê pr’zớc tơơp bhrợ cha căh choom công bâc bhlâng. Tu cơnh đêêc, ha dang vêy c’năl bha lâng ooy bh’rợ tơơp bhrợ cha đh’rưah lâng kinh nghiệm âng apêê chuyên gia, doanh nghiệp, manuyh l’lăm xay bhrợ, năc đhơ đhơ cơnh đợ apêê pr’zơc pân tơơp bhrợ cha lâng bhrợ cha choom năc dưr bâc lâh mơ./.

Làm gì để sinh viên có thể khởi nghiệp ngay sau khi ra trường?

Minh Hạnh

  Những năm gần đây, phong trào khởi nghiệp được khuyến khích và đẩy mạnh tại TPHCM. Lãnh đạo TP chủ trương tạo điều kiện thuận lợi nhất có thể để các cá nhân khởi nghiệp thành công, tạo ra giá trị mới cho sự phát triển của TP. Trong đó, các hoạt động khởi nghiệp bắt đầu được đưa vào một số trường đại học cho sinh viên tiếp cận và trang bị kiến thức cần thiết sớm hơn. Phong trào này thực hiện khá mạnh mẽ ở trường Đại học Mở TPHCM.

        Phan Bá Ngọc, nhân viên một ngân hàng ở TPHCM thường dự hầu hết các hội thảo, tọa đàm về khởi nghiệp của Đại học Mở TPHCM. Ngọc cho rằng, qua các hoạt động này, kiến thức và kinh nghiệm về khởi nghiệp được các chuyên gia, doanh nhân truyền đạt một cách cụ thể nhất, nhanh nhất. Ngọc cũng kể, ý tưởng khởi nghiệp bằng cách lập công ty, tìm nguồn vốn, cung cấp tài chính song song với hướng dẫn kỹ thuật làm nông nghiệp sạch cho nông dân có từ khi Ngọc còn là sinh viên Đại học Ngân hàng. Nhưng lúc đó, Ngọc không biết bắt đầu từ đâu và các công đoạn thực hiện phải sắp xếp như thế nào. Vì vậy mà 4 năm sau khi tốt nghiệp đại học, ý tưởng của Ngọc chỉ mới ở mức “sắp thành hiện thực”. Phan Bá Ngọc nói: “Thời gian học đại học là thời gian quý báu nhất. Lúc đó mình có ý tưởng thì có thể hình thành dẫn với những mentor- người tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ- là giảng viên cung cấp cho mình rất nhiều kiến thức, thầy cô sẽ hỗ trợ mình rất nhiều. Lúc đó mình có thể chia ra từng cái và làm, sai đến đâu sửa đến đó. Chứ đến lúc ra trường đi làm thì một nửa thời gian dành cho công việc, dự án khởi nghiệp gặp sai là nản và dễ bỏ cuộc”.

Câu chuyện của Ngọc không phải là cá biệt. Nhiều bạn trẻ là sinh viên các trường đại học hiện nay có ý tưởng khởi nghiệp nhưng chưa tiếp cận được kiến thức khởi nghiệp nên việc triển khai ý tưởng thành dự án ngay khi còn học hoặc vừa mới ra trường là rất khó. Với những sinh viên ngành xã hội, điều đó còn khó hơn nhiều. Cho nên thực tế đặt ra là nếu có một hệ sinh thái khởi nghiệp được hình thành ở các trường đại học thì con đường khởi nghiệp của các bạn trẻ sẽ được rút ngắn. Mấy năm trở lại đây, trường Đại học Mở TPHCM đặc biệt quan tâm đến vấn đề này. Bước đầu, cùng với đưa kiến thức khởi nghiệp vào giảng dạy, nhà trường đã kết hợp chặt chẽ với nhiều doanh nghiệp, nhiều chủ mô hình khởi nghiệp thành công để hỗ trợ sinh viên. Thạc sỹ Nguyễn Văn Minh, Khoa Công nghệ sinh học, Đại học Mở TPHCM, người đã tư vấn, hướng dẫn, trợ giúp cho một số dự án khởi nghiệp của sinh viên gọi được vốn từ các cuộc thi khởi nghiệp cho biết: “Nhiều người áp dụng mô hình khởi nghiệp từ trường đại học cho rằng, đây là một nền tảng mà thời gian qua chúng ta chưa khai thác. Những câu hỏi đặt ra là sinh viên muốn khởi nghiệp sẽ bắt đầu thế nào? Người thầy với những đề tài nghiên cứu, đam mê giải quyết các vấn đề xã hội sẽ làm gì? Thuận lợi trong trường đại học là môi trường năng động, nhân lực sẵn có, hỗ trợ khởi nghiệp hàng đầu và nhiều cuộc thi khởi nghiệp, các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp mà cả sinh viên và thầy cô giáo đều không nên bỏ qua.”

Tiến sỹ Nguyễn Thanh Mỹ, người có hơn 200 bằng sáng chế tại Mỹ, hiện về Việt Nam làm Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Mỹ Lan, đang thành công với các mô hình khởi nghiệp nông nghiệp tại ĐBSCL. Ông Mỹ gắn bó với sinh viên Đại học Mở và nhiều bạn trẻ khởi nghiệp ở TPHCM: “Mình phải hiểu rõ hành trình khởi nghiệp. Việc đầu tiên là phải nhìn ra vấn đề, thách thức của cộng đồng hoặc nhu cầu mới của xã hội. Kế đó là có ý tưởng và giải pháp để giải quyết những thách thức đó hoặc giải quyết những nhu cầu mới của xã hội. Rồi tìm người làm cùng với mình. Bước đó là hình thành ý tưởng khởi nghiệp, rất quan trọng.”

Những vấn đề liên quan đến khởi nghiệp mang tính thời sự, kiến thức pháp luật về gọi vốn đầu tư, kinh nghiệm thực tiễn từ các nhà quản lý, chuyên gia, nhà đầu tư trong và ngoài nước để hoạch định chiến lược đầu tư, kinh doanh phù hợp, phòng tránh rủi ro…hoàn toàn có thể trang bị cho sinh viên từ lúc còn ở trường đại học. Phógiáo sư- Tiến sỹ Nguyễn Minh Hà, Hiệu trưởng Đại học Mở TPHCM cho biết: “Khi các em ra trường, một số em tự khởi nghiệp tự tạo việc làm. Tinh thần khởi nghiệp của các em rất cao. Tuy nhiên, về kiến thức và kinh nghiệm khởi nghiệp sao cho thành công và phát triển đang là vấn đề nhà trường ngày càng quan tâm. Do đó, trường có các hội thảo, báo cáo chuyên đề, chia sẻ của diễn giả để hỗ trợ các em kinh nghiệp để ra trường các em có thể khởi nghiệp thành công.”

Theo thống kê bước đầu, mỗi năm Đại học Mở có khoảng 3-5% trong số hơn 3 ngàn sinh viên tốt nghiệp tự tạo việc làm, tức là khởi nghiệp. Thực tế cũng cho thấy, tỷ lệ các bạn trẻ khởi nghiệp thất bại là rất lớn. Cho nên, nếu có kiến thức cơ bản về khởi nghiệp cộng thêm kinh nghiệm của các chuyên gia, doanh nghiệp, người đi trước, thì chắc chắn tỷ lệ bạn trẻ mạnh dạn khởi nghiệp và khởi nghiệp thành công đều sẽ tăng lên./.