Apêê p’niên k’tứi ma nưih Mông, Dao, Tày, Nùng, Thái... lớp mầm nón âng cô Ngân Thị Tươi moh măt li biêr li bur, e a pa choom hat. Apeê a mọi n’nâu vêy da dich bha bhươp, ca conh căn tơợ apêê tỉnh da ding ca coong n’đăh Bắc tơơi ăt ooy Krông Nô, pa zêng apêê đoo năc zêng pr’loọng đha rưt. Lớp học công căh vêy râu tí cơnh lâng apêê pa pan tr’nơt ty rit, đợ ta la tranh cô giáo xră lâng cắt dán.  N’đhang coh đâu ta luôn ra hô p’rá c’chăng.

Điểm trường mầm non Hoàng Anh, chr’val Quảng Phú đhị trung tâm chr’hoong Krông Noo ch’ngai k’nọo 30 km. Đoọng choom bơơn moot ooy điểm trường n’nâu, năc bil  ca tiếng đồng hồ z’lâh apêê c’lâng đhr’đâc đhr’luônh, đhêl k’tiêc bôh chônh. Điểm trường mầm non Hoàng Anh bơơn bhrợ têng tợơ c’moo a hay, cơnh lâng 2 phòng học, âng đha nuôr ma pay đoọng k’tiêc. Coh đâu công căh âi vêy điện k’tiêc kr’uung. Cô giáo Ngân Thị Tươi, acoon coh Mường, năc giáo viên dạy hợp đồng đhị trường mầm non Hoàng Anh tơợ c’xêê 11/2018, bêl a đoo đhiêp 20 c’moo. Tơợ tứi, a đoo âi kiêng dưr váih giáo viên tu cơnh đêêc ting học ngành sư phạm. Bâc râu học coh trường lâng đhr’năng la lua pr’ăt tr’mông năc la lay ch’ngai đh’vơch. Zr’năh k’đhap, ta bhuch xr’dô cô doó k’pân. Đợ apêê p’niên k’tứi k’chit k’mal, cô trò căh năl p’rá âi bhrợ ha bh’rợ pa choom đoọng ha pêê a chau bhrợ năl lâng lơp học căh vêy u buôn. Râu bhui har âng apêê cô năc đoo apêê a chau học sinh âi bơơn pa choom đoọng p’rá Việt, choom đọc, choom hat, múa.... Zr’năh k’đhap căh pa đhêy mơ đêêc, bêl m’pâng c’moo đâu, Phòng Giáo dục âng chr’hoong âi lơi pa zêng giáo viên hợp đồng tu cơnh đêêc bâc giáo vieen âi đhêy pa bhrợ. M’pâng c’moo căh veey muy đồng lương, n’dhơ cơnh đêêc cô giáo p’niên âi t’bhlâng z’lâh zr’năh k’đhap đoọng ga bọ lớp: “Zâp râu công zr’năh k’đhap bhlâng, căh vêy lương, đhị bêl lươt pa bhrợ năc ch’ngai bha dăh, bh’rợ xăng xe, cha ộm zêng zươc tơợ đong lưch. Bâc chô đong a mế t’mooh lươt pa bhrợ hâu tu căh vêy zên, a cu công da dô loom bhlâng. Bêl a hay, a cu công dưr pậ đhị đâu tu cơnh đêêc lêy apêê a đhi k’tứi pa bhlâng zr’năh k’đhap, a cu công âi  ting z’lâh zr’năh k’đhap n’năc. Zươc moot ooy trường đoọng dạy năc tu a cu chăp kiêng bh’rợ, rơơm kiêng ng’cơnh choom pa choom đoọng ha pêê a đhi k’tứi đoọng brương tr’nu veye c’năl, veye pr’ăt tr’mông liêm lâh. Nâu câi căh vêy lương, n’đhang công p’zay lươt pa bhrợ tu k’pân apeê a mọi căh lêy cô năc apêê ađoo căh tộ lướt học.”

Công năc giáo viên dạy hợp đồng âi 3 c’moo đâu, cô Cao Thị Thuyền ( n’niên c’moo 1996) năc giáo viên  k’đhơợng pa choom đhị phân hiệu âng trường mầm non Hoàng Anh công lum đợ zr’năh k’đhap cơnh đêêc, bêl crêê lơi hợp đồng. N’dhơ cơnh đêêc, cô Thuyền coong dzợ p’zay tươc lớp, zooi phân hiệu nhà trường k’đhơợng lêy lớp lá cơnh lâng 30 p’niên k’tứi:“Căh vêy lương bâc bêl căh vêy zên n’toh xăng đoọng lươt dạy, bâc bêl năc zươc lươt xe apêê lơơng đoọng chở tươc trường. Bâc bêl công xơợng ta u loom, căh kiêng bhrợ dzợ n’đhang lêy da dô học sinh, ha dang a đay căh dạy năc brương tr’nu apêê a chau dzooc lớp 1 năc căh choom prá p’rá a đhuôc, căh năl rau rí tu cơnh đêêc lêy a dô apêê a mọi. Râu căh choom ha vil bhlâng năc vêy ca conh đơơng apêê a chau tươc n’đhang căh vêy xa nập xập, bêl đêêc a cu hooi đac măt. Bâc bêl lêy apêê a chau ha ul năc a cu lươt câl bánh lâng sữa đoọng apeê a chau ộm, đhị bêl đêêc a đay công căh râu rí châc cha, ăt ja jâng năc cơnh.”

A moó Vi Thị Hoa, ma nưih Thái, ma mông coh chr’val Quảng Phú đoọng năl, tơợ bêl a coon a moó lươt học lớp mẫu giáo, đươi vêy râu pa choom đoọng âng giáo viên tu cơnh đêêc ca coon a moó nâu câi chô đong choom hat, choom tr’truih, pa bhlâng kiêng lươt học. A moó Vi Thị Hoa xay moon cơnh đâu:“Apêê cô dạy công zooi ha pêê a mọi ma năl chữ xră coh zr’lụ ch’ngai bha dăh, công chăp hơnh bơr cô giáo zooi đoọng p’niên k’tứi coon ma năl râu đi râu tôh. Apêê a chau ma nưih Moong năc ăt đhị ch’ngai lâh, căh năl p’rá a đhuôc, tu cơnh đêêc bâc bêl công lêy zr’năh k’đhap ha pêê cô. Apêê ca conh ca căn ma nưih Mông apêê ăt ch’ngai bhlâng, ha bu đăl vêy tươc pay ca coon tu cơnh đêêc lêy a dô nhi cô giáo ăt đương kía.”

Cô Lê Thị Kim Thịnh, hiệu trưởng nhà trường đoọng năl, xooc đâu, nhà trường xooc k’đhơợng lêy 25 cán bộ, công nhân viên chức cơnh lang 302 học sinh ting pâh đhị apêê trường. Đhêêng cơnh lâng điểm trường mầm non Hoàng Anh năc điểm trường ch’ngai bhlâng, đhị điểm trường bha lâng ch’ngai tươc 20 km. “Đươi vêy râu p’too moon âng ban giám hiệu công cơnh apêê cô giáo n’lơơng đoọng apêê cô t’bhlâng pa bhrợ. N’đhang nâu câi lươt pa bhrợ đanh ă năc căh vêy lương muy đồng a ôt, lâh đhị đêêc pr’loọng đong công lum bâc zr’năh k’đhap. Cơnh lâng c’la cu năc bh’cộ âng nhà trường bêl đơp pa bhrợ coh đâu năc acu công pa bhlâng pang ra. K’đươi nhà nước k’rang tươc giáo viên hợp đồng tu apêê giáo viên hợp đồng âng trường cu năc ăt coh cr’noọ xa nay biên chế, rơơm kiêng năc bhrợ têng thi công chức đơơh đoọng k’đhơợng nhâm quyền lợi lâng chế độ cơnh apêê n’lơơng.”

Ha dang căh ca er học trò, pa bhlâng năc đợ p’niên  đha nuôr acoon coh tỵ l’lăm pr’ăt tr’mông pa bhlâng zr’năh k’đhap năc căh ngai vêy zâp nhâm loom đoọng ta pun râu bh’rợ âng đay kiêng ga bọ vel, ga bọ trường đhị dzợ bâc râu zr’năh k’đhap cơnh điểm trường mầm non Hoàng Anh. Bơr cô p’niên năc ma nưih lưch loom lâng bh’rọw, bơơn học sinh, đồng nghieẹp chăp hơnh. N’đhơ cơnh đêêc, tươc bêl, apêê đoo vêy dưr vaih đợ giáo viên la lua?./.

Chuyện về hai cô giáo trẻ dạy học không lương

                                    Hoàng Qui

Là giáo viên diện đã bị cắt hợp đồng, không có lương, không có các khoản trợ cấp, 2 cô giáo trẻ ở trường mầm non Hoàng Anh, xã Quảng Phú, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông vẫn tình nguyện bám trường để dạy 58 cháu bé dân tộc thiểu số.

Những đứa trẻ Mông, Dao, Tày, Nùng, Thái.... lớp mầm non của cô Ngân Thị Tươi mặt mũi nhem nhuốc, ê a học hát. Những đứa trẻ này có ông bà, bố mẹ từ các tỉnh miền núi phía Bắc di dân vào Krông Nô, hầu hết thuộc diện nghèo. Lớp học cũng sơ sài với những bộ bàn ghế ọp ẹp, những tờ tranh cô giáo tự vẽ hay cắt dán. Nhưng nơi đây luôn râm ran tiếng nói  tiếng cười.

Điểm trường mầm non Hoàng Anh, xã Quảng phú cách trung tâm huyện Krông Nô gần 30km. Để vào được điểm trường này, phải mất hàng giờ đồng hồ qua những đoạn đồi dốc quanh co, đất đá lởm chởm. Điểm trường mầm non Hoàng Anh được xây dựng từ năm ngoái, với 2 phòng hoc, do người dân tự nguyện hiến đất. Ở đây vẫn chưa có điện lưới quốc gia.  Cô giáo Ngân Thị Tươi, dân tộc Mường, là giáo viên dạy hợp đồng tại trường mầm non Hoàng Anh từ tháng 11/2018, khi cô tròn 20 tuổi. Từ nhỏ cô đã nuôi ước mơ trở thành giáo viên nên theo học nghành sư phạm. Những điều học ở trường và thực tế cuộc sống là cả một khoảng cách. Khó khăn, thiếu thốn cô không ngại. Những cô cậu học trò nhỏ lạ lẫm, nhút nhát, cô trò bất đồng về ngôn ngữ đã khiến cho việc hướng dẫn các cháu làm quen với lớp học không hề đơn giản. Niềm vui của các cô là  các cháu học sinh đã được phổ cập tiếng Việt, biết đọc, biết hát, múa….Khó khăn chưa dừng lại khi nửa năm nay, Phòng giáo dục của huyện đã cắt toàn bộ giáo viên diện hợp đồng nên nhiều  giáo viên đã nghỉ dạy. Nửa năm không có một đồng lương, thế nhưng cô giáo trẻ này đã cố gắng xoay xở, vượt qua khó khăn của bản thân để bám lớp:“Mọi thứ cũng khó khăn lắm, không có lương, trong khi đi làm thì lại xa, việc xăng xe, ăn uống đều phải xin từ gia đình hết. Nhiều khi về nhà mẹ hỏi đi làm tại sao lại không có tiền thì mình cũng buồn lắm. Ngày trước tôi cũng lớn lên tại nơi đây nên thấy các em nhỏ rất khó khăn, mình cũng từng trải qua khó khăn đó rồi. Xin vào trường để dạy vì mình rất yêu nghề, mong muốn làm sao dạy cho các em nhỏ để sau này có kiến thức, có cuộc sống tốt hơn. Giờ không có lương nhưng vẫn phải đi làm vì sợ các cháu không thấy cô thì các cháu lại không đến lớp”

Cũng là giáo viên dạy hợp đồng đã 3 năm nay, Cô Cao Thị Thuyền (sinh năm 1996) là giáo viên đứng lớp tại phân hiệu của trường mầm non Hoàng Anh cũng gặp phải những khó khăn tương tự khi bị cắt hợp đồng. Dù vậy, cô Thuyền vẫn tự nguyện lên lớp, giúp phân hiệu nhà trường quản lý lớp lá với 30 trẻ. “Không có lương nhiều khi không có tiền đổ xăng để đi dạy, nhiều lúc phải vẫy xe ở đường để người ta chở đến trường. Nhiều khi cũng nản lắm, muốn bỏ nghề nhưng thấy tội học sinh, nếu mình không dạy thì mai mốt các cháu lên lớp 1 thì không biết nói tiếng kinh, không biết gì hết nên rất tội cho các cháu. Kỉ niệm đáng nhớ nhất là có phụ huynh đưa các cháu đến nhưng không có quần áo mặc, lúc đó mình rơi nước mắt. Nhiều khi thấy các cháu đói quá mình tự đi mua bánh với sữa cho các cháu uống, trong khi đó mình chẳng có gì ăn.”

Chị Vi Thị Hoa, dân tộc Thái, sinh sống ở xã Quảng Phú cho biết, từ khi con chị đi học lớp mẫu giáo, nhờ sự kèm cặp và dạy bảo của giáo viên nên con chị giờ đây về nhà biết hát, biết kể chuyện, rất thích được đi học. Chị Vi Thị Hoa nói lên tấm lòng của những phụ huynh nơi này: “Các cô dạy cũng giúp cho các cháu nó xóa mù chữ ở vùng sâu vùng xa, cũng cảm ơn hai cô giáo giúp cho trẻ con vươn lên để ra đường còn biết đây biết đó. Mấy cháu người Mông thì ở vùng sâu vùng xa tít trên đồi xuống mà không biết tiếng Kinh nên nhiều khi cũng thấy khổ cho các cô. Mấy phụ huynh người Mông họ ở xa mình lắm, tối mịt họ mới đón con họ nên cũng thấy thương 2 cô giáo cứ phải chờ”

Cô Lê Thị Kim Thịnh, hiệu trưởng nhà trường cho biết, hiện nay nhà trường đang quản lý 25 cán bộ, công nhân viên chức với 302 học sinh theo học tại các điểm trường. Riêng đối với điểm trường Mần non Hoàng Anh là điểm trường xa nhất, cách điểm trường chính đến 20km. “Nhờ sự động viên chia sẻ của ban giám hiệu cũng như là các đồng nghiệp để các cô tiếp tục công tác. Có thực mới vực được đạo, bây giờ đi làm bao nhiêu tháng trời mà không có đồng lương nào cả, bên cạnh đó gia đình cũng gặp rất nhiều khó khăn. Đối với bản thân tôi là lãnh đạo của nhà trường khi nhận công tác ở đây thì tôi cũng rất băn khoăn, lo lắng. Đề nghị nhà nước quan tâm đến giáo viên dạy hợp đồng bởi vì các giáo viên hợp đồng của trường tôi là nằm trong chỉ tiêu biên chế, mong muốn là tổ chức thi công chức sớm để đảm bảo được quyền lợi và chế độ như những người khác”

  Nếu không yêu thương học trò, nhất là những đứa trẻ người dân tộc thiểu số vốn đang có một cuộc sống rất khó khăn thì chắc có lẽ không ai có đủ kiên trì để theo đuổi niềm đam mê bám bản, bám trường ở nơi còn nhiều khó khăn như điểm trường mầm non Hoàng Anh. Hai cô giáo trẻ là người tâm huyết với nghề, được học sinh, đồng nghiệp yêu mến. Thế nhưng, đến bao giờ, họ mới trở thành những giáo viên đúng nghĩa?./