Tơợ thành phố Cần Thơ lướt mơ 60km bhươn k’lang bhoọc Bằng Lăng cóh vel Thới Bình, chr’val Thới Thuận, chr’hoong Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ. Nâu đoo nắc mưy ooy đợ tang đoọng achim lêy chô ga mắc bhlâng âng đồng bằng k’ruung Cửu Long. Chô đhị bhươn k’lang Bằng Lăng lướt vốch ting c’lâng bộ truíh đhăm k’tiếc chóh ha roo, truíh c’lâng vel bhươl vêy bấc n’bur cram. Hân đhơ cơnh đêếc, liêm chr’nắp lấh mơ nắc moót hân noo ha pruốt, lướt lâng bhuông moót cóh bhươn k’lang, ta mooi nắc xơợng liêm pr’hay cóh tâm k’ruung lâng đợ c’léh ooy pô bằng lăng dưr pô laliêm truíh toor k’ruung n’léh váih cóh đác bhrợ liêm pr’hay lấh mơ.

Tơợ ch’ngai, nắc ơy lêy bhươn k’lang bhoọc bhứah liêm, xơợng k’lang chô păr chấc lêy đhị boọ, tu cơnh đâu nắc đhanuôr cóh đâu đợc pr’đợc nắc bhươn k’lang Bằng Lăng. C’la bhươn nắc vêy t’coóh Nguyễn Ngọc Thuyền, đhanuôr cóh đâu moon nắc t’coóh Bảy Cò cắh cậ Bảy Thuyền.

Ting cơnh t’coóh Bảy Thuyền nắc bhươn k’lang Bằng Lăng bơơn bhrợ pa dưr ting cơnh tự phát. Zr’lụ đâu bêl ahay nắc ruộng ha roo, zr’lụ đâu vêy đợ n’bur cram, trúc, tầm vông, k’bhông đác, trâm bầu, me đác, mù u... tước đâu bhươn k’lang âng t’coóh Bảy Thuyền vêy k’tiếc bhứah 12.500 mét vuông lâng đợ mơ k’lang tơợ 2, 3 zệt r’bhâu c’moo 1997, nắc xoọc đâu dzoọc tước 200 r’bhâu p’nong. Ting cơnh t’coóh Bảy Thuyền, cóh đâu vêy lấh 20 râu a’chim cơnh k’lang bhoọc, chưr bhọc, lâng pa zêng acoon Diệc, Cồng Cộc, k’út zâp râu zêng ma ặt pazưm cóh đâu. Hân đhơ cơnh đêếc, bấc lấh mơ nắc k’lang bhoọc lâng chưr bhọc, ooy đâu k’tứi lấh mơ nắc k’lang óih, xọc bhrông cơnh p’răng bêl hi bu. Lấh mơ, 2, 3 râu a’chim chr’nắp pr’hắt n’lơơng cung zêng chô pazưm ắt cóh đâu. Đoọng choom lêy cha mêết đợ đhị c’léh laliêm cóh bhươn k’lang nâu, ta mooi nắc buôn lêy chô lưm bhươn bêl 6-7 giờ ra diu đoọng lêy đợ t’nooi k’lang bhoọc chô chấc lêy cha cha, cắh cậ tước 5 giờ hi bu, xoọc bêl apêê păr chô. Bêl p’răng hi bu k’năm nắc lêy đợ t’nooi k’lang bhoọc lêy chô, ting păr lâng đhí, xang nặc nắc ma xưl tr’đang đh’rứah,

Đoọng zư lêy t’nooi k’lang bhoọc nâu, ooy k’zệt c’moo, t’coóh Bảy Thuyền nắc lêy pa glúh bấc zên bạc, c’rơ g’lêếh đoọng zư lêy t’nooi k’lang. Xoọc đâu, t’coóh Bảy Thuyền bơơn ta lêy cơnh manứih lêy cha mêết ooy k’lang bhoọc cóh Nam Bộ lâng c’năl liêm gít âng đoo, đh’rứah lâng kinh nghiệm năl gít ooy k’lang bhoọc. T’coóh chấc lêy năl ooy pr’ắt tr’mung, bhiệc chấc cha cha, lạch cr’liêng âng zâp đoo a’chim. K’lang bhoọc buôn chấc lêy cha cha zâp ooy cóh ch’ngai, vêy bêl xoọc k’lang păr nắc t’nooi Cồng Cộc lêy chô. Moót hân noo p’răng xơớt, k’lang cắh zâp ch’na cha, t’coóh nắc lêy bhrợ pa liêm đhăm k’tiếc, pếch a’bóc băn a’xiu đoọng vêy ch’na cha đoọng ha zâp râu a’chim nâu. Bêl ch’na cha cắh váih, t’coóh nắc lêy câl pa xoọng a’chông a’xiu âng đợ apêê lướt bơơn đoọng băn. Vêy đợ hân noo k’lang chô păr bấc lấh mơ, t’coóh nắc lêy chóh pa xoọng tơơm chr’nóh, cram đoọng vêy đhị k’lang chô ặt boọ lâng lạch cr’liêng... t’coóh Bảy Thuyền moon: “Mơ 2 c’moo zư lêy t’nơơm mưy chu. Bêl c’moo 2011, mưy g’lúh túh k’rơ bhrợ nong lít zêng, nắc bhrợ tơơm chr’nóh ma răng chêết lêy chóh cớ. Zâp t’ngay nắc lêy chô lưm lêy đhị bhươn, chóh pa xoọng t’nơơm n’loong, xang nặc đợ t’ngay boo đhí, vêy đoo acoon ma bhrêy tắh ha tộ ooy k’tiếc nắc lêy zư, ha bêl k’rơ liêm cớ nắc lêy p’lóh cớ. T’ngay n’đoo cung bhui har lâng apêê.”

 Lâng râu zay ta níh âng t’coóh Bảy Thuyền lâng pr’loọng đông, t’nooi k’lang bhoọc băn ooy bhươn bơơn zư lêy liêm choom nắc tơợ c’moo 1983 tước đâu t’nooi a’chim k’lang bhoọc doọ vêy dưr mứt cóh lơơng. Tu vêy râu t’bhlâng nâu, xoọc đâu cóh bhươn k’lang Bằng Lăng cóh chr’hoong Thốt Nốt, tỉnh Cần Thơ bơơn ta lêy nắc bhươn a’chim laliêm bhlâng cóh miền Tây Nam bộ.

          Zâp t’ngay bhươn k’lang Bằng Lăng nắc t’pấh bấc ta mooi lướt lêy chi ớh lâng zâp apêê lêy cha mêết chô lưm lêy. Ta la tranh laliêm cóh bhươn k’lang Bằng Lăng, cruung k’tiếc têêm ngăn lâng kr’bhâu đhị đhăm k’tiếc k’lang bhoọc chô păr boọ nắc bhrợ ha đhanuôr lêy ting liêm pr’hay lấh mơ. Bhươn k’lang bhoọc Bằng Lăng nắc mưy ooy đợ đhị lướt lêy chi ớh pr’hay chr’nắp đoọng ha ta mooi cóh cr’loọng k’tiếc lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng zâp bêl chô cóh Cần Thơ./.

Về Cần Thơ thăm vườn cò Bằng Lăng

                                Tô Tuấn

Cần Thơ ở vùng sông nước đồng bằng sông Cửu Long nổi tiếng bởi vẻ đẹp tự nhiên với những cánh đồng lúa xanh mướt trải dải tới chân trời, những vườn trái cây trĩu quả. Khung cảnh thiên nhiên ấy càng trở nên đẹp và thanh bình hơn khi xuất hiện những cánh cò trắng chao lượn mỗi buổi chiều tà, phủ kín một góc trời ở vườn cò Băng Lăng, vườn chim độc đáo nhất ở Miền Tây Nam Bộ. 

Cách thành phố Cần Thơ chừng 60 km Vườn cò Bằng Lăng thuộc ấp Thới Bình, xã Thới Thuận, huyện Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ. Đây là một trong những sân chim lớn nhất nơi miệt vườn của đồng bằng sông Cửu Long. Đến vườn cò Băng Lăng có để đi theo đường bộ băng những cánh đồng lúa, trên những con đường làng rợp bong tre xanh. Nhưng có lẽ thú vị nhất là vào mùa xuân, đi bằng thuyền vào vườn cò, du khách có cảm giác bồng bềnh trên sóng nước cùng hình ảnh hoa bằng lăng nở tím dọc bên bờ sông in bóng xuống mặt nước làm khung cảnh thêm thơ mộng.

Từ xa đã thấy thấp thoáng vườn cò rộng mênh mông, kêu ríu rít tìm chỗ đậu làm náo động cả một vùng, có lẽ bởi vậy người dân ở đây đặt tên là vườn cò Bằng Lăng. Chủ vườn cò là ông Nguyễn Ngọc Thuyền, dân ở đây thường gọi là ông Bảy Cò hay ông Bảy Thuyền.

Theo lời ông Bảy Thuyền thì vườn cò Bằng Lăng được hình thành theo kiểu tự phát. Vùng này trước kia là ruộng lúa, quanh bờ có một số tre, trúc, tầm vông, dừa nước, trâm bầu, me nước, mù u…Đến nay vườn cò của ông Bảy Thuyền có diện tích 12.500 m2 và số lượng cò từ vài chục ngàn năm 1997 thì tới nay đã lên tới 200 ngàn con. Theo ông Bảy Thuyền ở đây có hơn 20 chủng loại chim cò như: cò ruồi, cò cá, cò ngà, cò ma, cò xanh, cò lép, cò đúm, cò sen, cò quắm và cả con Diệc, Cồng Cộc, le le cùng sống chung với nhau. Nhưng nhiều nhất là loài cò ruồi, có trắng, cò xanh, cò quắm, trong đó nhỏ nhất là cò ráng hay còn gọi là cò lửa, lông có mầu đỏ như ráng chiều. Đặc biệt, một số loài như: bồ nông, vạc, bìm bịp, bạc má và một số loài chim quý hiếm cũng hội tụ về đây. Để có thể ngắm những cảnh đẹp khó quên ở vườn cò, du khách thường đến thăm vườn vào lúc 6-7h sáng để xem từng đàn cò trắng tỏa đi kiếm ăn, hoặc đến lúc 5h chiều lúc chúng bay về. Trong ráng chiều đỏ hồng, từng đàn cò nối đuôi nhau bay về, cánh chao nghiêng theo chiều gió, rồi rối rít gọi nhau.

Để bảo tồn đàn cò, trong hàng chục năm trời, ông Bảy Thuyền đã phải bỏ bao công sức, tiền của để giữ gìn, bảo vệ đàn cò. Hiện nay, ông Bảy Thuyền được xem như “nhà cò học” ở Nam bộ với vốn hiểu biết sâu rộng và nhiều kinh nghiệm thực tiễn về cò. Ông tìm hiểu từng tập tính, cách kiếm ăn, đẻ trứng của từng loài. Cò trắng thường đi kiếm ăn ở nơi xa, có những lúc cò trắng bay đi thì đàn Cồng Cộc lại quay về. Vào mùa khô cạn, cò thiếu thức ăn, ông phải vét mương, đào ao thả cá giống để có thức ăn dự trử cho các loại chim cò. Khi lượng thức ăn khan hiếm, ông phải mua thêm cá tôm của những người kéo lưới để nuôi chúng. Có những mùa cò bay về ngày càng nhiều, ông phải trồng thêm cây, tre để có chỗ cho cò về đẻ trứng… Ông Bảy Thuyền kể: “Cứ 2 năm chăm sóc cây một lần. Hồi năm 2011, một trận lũ lớn gây ngập lụt làm nhiều cây chết thì mình phải trồng lại. Hàng ngày mình vẫn phải qua lại thăm vườn, trồng thêm cây, rồi những ngày mưa gió, có con bị thương rớt xuống đất thì mình chăm sóc, khi nào nó khỏe thì thả về tự nhiên. Ngày nào mình cũng buồn vui với chúng.”

Với sự tận tụy của ông Bảy Thuyền và gia đình, đàn cò nuôi trong vườn được bảo vệ và chăm sóc tốt nên từ 1983 đến này đàn chim cò không bỏ đi đâu. Nhờ những nỗ lực đó, hiện vườn cò Bằng Lăng ở huyện Thốt Nốt, tỉnh Cần Thơ được coi là vườn chim đẹp nhất ở Miền Tây Nam Bộ.

Hàng ngày vườn cò Băng Lăng thu hút rất đông khách du lịch và các nhà nghiên cứu đến tham quan. Bức tranh sống động ở vườn cò Bằng Lăng, khung cảnh thiên nhiên thanh bình với hàng ngàn cánh cò chập chờn bay về tổ trong ánh nhập nhoạng của trời chiều mang đến cho du khách cảm giác yên bình thú vị. Vườn cò Bằng Lăng là một trong những địa chỉ du lịch sinh thái hấp dẫn nhiều khách du lịch trong và ngoài nước mỗi khi đến Cần Thơ./.