Lấh 3 c’moo đâu, bh’nậ đác ch’ngaach đươi dua âng pr’loọng đong t’coóh Lò Văn Chiêng ặt đội 14, chr’val Thanh Chăn bơơn k’rong bhrợ têng ting cơnh bh’rợ âng k’tiếc k’ruung bhrợ têng vel bhươl t’mêê ha dợ căh vêy đác hooi chô, pr’loọng đong t’coóh nắc pay đươi đác tợơ giếng ty âng đay. Đác giếng crêê bọo phèn lâng bấc rau nha nhự căh tệêm ngăn, pa bhlàng nắc moọt hân noo boo t’căl, n’nặ: “Cr’chăl c’moo đăn đâu căh năl cơnh ooy chr’val căh lấh k’rang tước đác ch’ngaach đoọng ha đhanuôr. Nâu kêi nắc đươi dua cớ đác giếng ty. Đong zi nâu kêi căh vêy đác giếng đương dua. Hân nô boo nâu nắc đươi dua đhị hoọm rao, đác căh lấh ch’ngaach cơnh đác c’xu.Ha dang căh vêy đác ch’ngaach cung đươi dua cơnh ng’bhrợ.”

Toor đếêc pr’loọng đong t’coóh Lò Văn Xiên cung 3 c’moo đâu nắc đươi dua đác giếng. Dâng 2 c’xêê hay, tu đác giếng căh zập đoọng đươi dua, tu cơnh đếêc nắc t’coóh Xiên pếch muy bệê giếng t’mêê đăh loom đong: “Cr’noọ bh’rợ đác ch’ngaach nắc 3 c’moo ơy căh choom đươi dua. C’moo 2016 nắc vêy m’bứi, tước c’moo 2017, 2018 lâng tước nâu kêi nắc căh dzợ vêy đác. Đác cắh vêy tước nắc pazêng đhanuôr cóh vel nắc đươi dua đác giếng, đong nắc khoan, đong nắc pếch, zập đoo đong cung vêy giếng đươi dua. Ting cơnh đương rơơm âng đhanuôr nắc kiêng vêy đác ch’ngaach đươi dua.”

Xay bhrợ cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê, chr’val Thanh Chăn ơy k’rong bhrợ 2 dự án pa hooi đác ch’ngaach đoọng đhanuôr đươi dua, âng Trung tâm đác ch’ngaach lâng vệ sinh môi trường vel bhươl tỉnh Điện Biên bhrợ c’la k’rong bhrợ, pazêng đợ zên ta bhrợ nắc 16 tỷ đồng. Ting cơnh cr’noọ bh’rợ xoọc tr’nợơp, 2 cr’noọ bh’rợ pa hooi đác đoọng  pazêng apêê vel bhươl cóh chr’val. Đhơ cơnh đếêc tước đâu nắc vêy mơ 50% pr’loọng vêy bơơn đươi dua đác âng 2 cr’noọ bh’rợ pa hooi đác nâu. T’coóh  Phạm Minh Tiệp, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân chr’val Thanh Chăn  đoọng năl: “Cr’chăl tr’nợơp nắc moon pa hooi đoọng ha zập 100% pr’loọng đong đhanuôr cóh chr’val đươi dua. Ha dợ đhị muy cr’chăl nắc xoọc đâu apêê c’lâng n’coo đác lấh u hư bhrợ căh zập đác hooi chô tước apêê pr’loọng đong ặt ch’ngai tợơ trung tâm chr’val. Tu cơnh đếêc, apêê pr’loọng đong đhanuôr nắc đoo căh vêy đác đoọng đươi dua. Xọoc đâu tợơ 2 cr’noọ bh’rợ nâu, đhanuôr bơơn đươi dua đác mơ lấh 50%, ha dợ lấh 40% apêê pr’loỌng nắc căh vêy đác ch’ngaach đoọng đươi.”

Đọong bhrợ đhr’năng nâu, ting cơnh t’coóh Hoàng Văn Tịnh, Phó Giám đốc Trung tâm đác ch’ngaach lâng vệ sinh môi trường vel bhươl tỉnh Điện Biên, đơn vị ơy bhrợ têng kế hoạch, đươi dua zên bạc t’bhứah quy mô vệ sinh lâng đác ch’ngaach vel bhươl (vặ zênNgân hàng Thế giới WB) đoọng k’rong bhrợ têng pa liêm, pa mângc’lâng pa hooi đác âng chr’val Thanh Chăn. Xọoc đâu dự án nắc ơy đoọng bhrợ têng lấh đấh bơơn bhrợ têng đoọng pa hooi đác ch’ngaach đoọng ha đhanuôr: “Bơr pêê zr’lụ nắc xoọc căh zập đác đươi dua. Tu cơnh đếêc Trung tâm đác ch’ngaach lâng vệ sinh môi trường vel bhươl cung ơy bhrợ têng kế hoạch đươi dua zên bạc nắc pa mâng lâng t’bhứah quy mô đoọng bhrợ têng liêm cơnh kiêng đươi dua âng đhanuôr cóh chr’val đhị cr’chăl ha y.”

C’moo 2015, Thanh Chăn nắc muy cóh 11 chr’val tợơp bhrợ têng vel bhươl t’mêê cóh prang k’tiếc k’ruung ơy bhrợ têng xang lâng 100% pr’loọng đong đhanuôr bơơn đươi dua đác liêm ch’ngaach cơnh  quy định. Lâng pazêng rau k’đháp k’ra đăh c’lâng p’hooi đác cóh vel đong cơnh xoọc đâu, nắc ơy bhrợ căh liêm tước pr’ặt tr’mông âng đhanuôr. Chính quyền vel đong choom đấh xay bhrợ apêê bh’rợ zúp zooi đhanuôr vêy đác ch’ngaach đoọng đươi dua, tệêm ngăn c’rơ tr’mông, zư nhâm mâng pr’đợơ đăh môi trường./.

Xã điểm nông thôn mới Thanh Chăn vẫn thiếu nước sạch

                                                                                                                            Vũ Lợi

  Xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên là một trong 11 xã điểm xây dựng nông thôn mới trong toàn quốc. Tuy nhiên hiện nay, gần nửa số dân trong xã vẫn phải sống trong cảnh thiếu nước sạch sinh hoạt.
Hơn 3 năm nay, hệ thống công trình nước sạch sinh hoạt của gia đình ông Lò Văn Chiêng ở đội 14, xã Thanh Chăn được đầu tư theo chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới mà không có nước dẫn về, gia đình ông phải dùng lại nước từ giếng cũ của mình. Nước giếng bị nhiễm phèn và tạp chất không đảm bảo, đặc biệt vào mùa mưa vẩn đục, có mùi : “Mấy năm gần đây không biết thế nào xã ít quan tâm đến nước sạch cho người dân. Bây giờ phải quay lại sử dụng nước giếng. Nhà tôi bây giờ không có nước sạch sử dụng. Mùa mưa này sử dụng tắm giặt, rửa bát, rửa đũa so với nước sạch thì nó kém hơn. Nếu mà không có thì gia đình phải chịu, sử dụng thế thôi”

Bên cạnh, nhà ông Lò Văn Xiên cũng 3 năm nay phải trông cậy vào nguồn nước giếng. Cách đây hai tháng, do giếng nước không còn đủ dùng, nên ông Xiên lại đào thêm một giếng mới ở phía trước nhà: “Công trình nước sạch thì 3 năm rồi không được sử dụng. Năm 2016 thì có một ít, đến năm 2017, 2018 và đến nay thì không có nước. Nước sạch không đến thì cả bản cũng phải dùng nước giếng thôi, nhà thì khoan, nhà thì đào đấy, bây giờ gia đình cũng chỉ đào giếng sử dụng thôi. Theo nguyện vọng của nhân dân thì vẫn có nước sạch về dùng thì tốt hơn”

Triển khai chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, xã Thanh Chăn được đầu tư 2 dự án về cấp nước sinh hoạt, do Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Điện Biên làm chủ đầu tư, tổng kinh phí 16 tỷ đồng. Theo mục tiêu ban đầu, 2 công trình cung cấp nước cho toàn bộ tất cả các thôn, bản trong xã. Tuy nhiên đến nay chỉ có khoảng 50% hộ được sử dụng nguồn nước của 2 công trình này. Ông Phạm Minh Tiệp, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thanh Chăn  cho biết: “Thời gian đầu phải nói là công trình đưa vào sử dụng đáp ứng được 100% các hộ dân trên địa bàn của xã. Nhưng mà qua thời gian hiện nay các đường ống cũng đã xuống cấp do vậy dẫn đến không đủ nguồn nước để cung cấp cho các hộ dân ở xa trung tâm. Do vậy các hộ dân đó cũng không có nguồn nước để sử dụng. Hiện nay 2 công trình, người dân được sử dụng khoảng tầm được trên 50%, còn lại trên 40% các hộ dân hiện không được sử dụng”

Để giải quyết thực trạng này, theo ông Hoàng Văn Tịnh, Phó Giám đốc Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Điện Biên, đơn vị đã xây dựng kế hoạch, sử dụng nguồn kinh phí mở rộng quy mô vệ sinh và nước sạch nông thôn (vay vốn Ngân hàng Thế giới WB) để đầu tư sửa chữa, nâng cấp công trình cấp nước của xã Thanh Chăn. Hiện dự án đã được phê duyệt và sẽ sớm được thi công để cung cấp lại nước sạch sinh hoạt cho người dân: “Một số khu vực là đang có hiện tượng thiếu nước. Do vậy Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn cũng đã xây dựng kế hoạch để sử dụng nguồn kinh phí sẽ nâng cấp và đầu tư mở rộng quy mô lên để đáp ứng được nhu cầu cấp nước cho người dân trên địa bàn toàn xã trong thời gian tới”

Năm 2015, Thanh Chăn là một trong 11 xã điểm xây dựng nông thôn mới trong toàn quốc đã cán đích với 100% hộ trên địa bàn được sử dụng nước hợp vệ sinh và nước sạch theo quy định. Với những bất cập về hệ thống nước sạch trên địa bàn như hiện nay, đã ảnh hưởng đến đời sống người dân. Chính quyền địa phương cần sớm triển khai các giải pháp giúp người dân có nước sạch sinh hoạt trở lại, đảm bảo sức khỏe đời sống, giữ vững được các tiêu chí về môi trường./.