Hân đhơ lấh 80 c’moo, pân đil anh hùng lực lượng vũ trang Kăn Lịch- đhanuôr Pa Cô, xay moon, a đoo tr’haanh bơơn 7 chu lum Ava Hồ. A dếch Kăn Lịch hay cớ: c’moo 1967, Bộ Tư lệnh chiến trường xay moon đoọng a đoo lướt ooy miền Bắc pa dứah đh’réh cr’ăy. Cóh cr’chăl ắt pa dứah đh’réh cr’ăy đhị Hà Nội, a đoo bơơn Ava Hồ tước lum lêy. Bấc chu a đoo vêy apêê tước pay tước lum Ava Hồ đhị Phủ Chủ tịch. T’ngay 10/8/1968, a dếch Kăn Lịch tước lum Ava Hồ lâng nhăn văl chô ooy vel đong zâl arọp a bhuy. Ava Hồ p’too pa choom, đoọng ha a dếch muy bêệ radio nắc Ava ta luôn đươi cóh zập t’ngay đoọng đương xơợng tin tức. Pân đil Anh hùng Kăn Lịch hay ghít pazêng boóp p’rá p’too pa choom âng Ava Hồ, nắc đươi đài đoọng xay moon đhanuôr mr’cơnh cr’noọ xa nay, tin đươi ooy Đảng, chrooi đoọng c’rơ manuýh, cr’van đoọng ha cách mạng lâng t’bhlâng zâl arọp a bhuy trôông dzấc, zư lêy vel đong: “Ha dang cắh vêy Ava Hồ nắc đhanuôr Pa Cô cắh vêy cơnh t’ngay đâu. Nâu cơy zập ngai lứch đươi tô Hồ, k’coon ch’chau công pay đươi tô Ava. Buôn nắc r’piing bhuốih nắc bhuốih Ava Hồ, t’ngay Ava n’niên, t’ngay bhiệc bhan, t’ngay Tét nắc lứch bắt hương đoọng ha Ava. Zập ngai công xay moon nắc đoỌng k’coon ch’chau học tập, xay bhrợ cơnh pr’ắt bh’rợ âng Ava Hồ.”

Bêl Ava Hồ cắh dzợ, c’moo 1969, đoọng hay tước g’lêếh c’rơ âng Ava, đhanuôr Pa Kô, Tà Ôi, Vân Kiều… cóh chr’hoong A Lưới đh’rứah bhrợ r’piing bhuốih Ava Hồ. Đhanuôr nắc pay đươi tô Hồ bhrợ tô zazum đoọng ha đhanuôr acoon cóh đhị da ding k’coong Trường Sơn n’đắh mặt t’ngay lơớp Thừa Thiên Huế. T’coóh Lê Anh Miêng, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh chr’hoong A Lưới xay moon: Tơợ bêl ahay, đhanuôr cóh chr’hoong A Lưới ắt mamông cóh crâng k’coong nắc pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Tơợ bêl vêy Đảng, đhanuôr muy loom ting Đảng, ting Ava Hồ zâl arọp a bhuy bhrợ pa dưr vel đong. Xơợng đươi ghíy xa nay p’too pa choom âng Ava Hô, manuýh t’coóh ta ha, manuýh p’niên cóh A Lưới đoàn kết, t’bhlâng học tập, pa bhrợ bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mông k’bhộ ngăn. Tước nâu cơy cóh chr’hoong da ding k’coong A Lưới ơy vêy 12 r’bhâu cha nắc manuýh đươi tô Hồ âng Ava Hồ: “Bêl Ava Hồ cắh dzợ, đhanuôr pazêng a coon cóh đhị đâu bêl bhrợ têng bh’rợ c’lâng Ava Hồ nắc lứch ren lâng hay chơợ pa bhlâng. Đhanuôr nắc đươi tô Hồ. Tước nâu cơy pazêng đhanuôr acoon cóh đhị Thừa Thiên Huế đơơng âng tô Hồ bấc bhlâng.”

Cóh bơr chu zâl arọp  abhuy, pazêng rau bha ar bha tơ, hình ảnh lâng pr’đươi âng Ava Hồ cher đoọng, nắc rau pa hêl, pa dưr c’rơ ga mắc pa bhlâng đoọng đhanuôr z’lấh pazêng zr’nắh k’đháp. Bh’rợ zư lêy, pa dưr pazêng rau pr’đươi âng Ava Hồ nắc cr’noọ cr’niêng liêm crêê pa bhlâng âng đhanuôr t’hước ooy Ava Hồ. Pazêng rau pr’đươi hân đhơ k’tứi cơnh cha nụp Ava Hồ lâng bhai ta íh âng cựu chiến binh Nguyễn Lô, 81 c’moo, ắt cóh phường An Hoà, thành phố Huế, nắc vêy ta zư lêy liêm bhlâng cóh 56 c’moo. Lâng t’coóh Lô, lêy cha nụp n’nắc nắc ngoọ cơnh bơơn lêy Ava Hồ

Cắh cậ cơnh t’coóh Nguyễn Lương Hốt, ắt cóh phường Thuận Thành, thành phố Huế, k’zệt c’moo n’nâu nắc zư lêy liêm bhlâng k’nặ 1 bhan bêệ tem ooy Ava Hồ. T’coóh Hót xay moon, rau đêếc nắc xay p’cắh cr’noọ chắp Ava Hồ: “Ooy pazêng rau bh’rợ tr’nêng âng Ava, ắt mamông, zâl arọp a bhuy, pa bhrợ lâng học tập âng Ava nắc rau pr’học chr’nắp pa bhlâng, cắh muy lâng pazêng acoon manuýh cóh k’tiếc k’ruung hêê nắc lâng pazêng acoon manuýh k’tiếc k’ruung n’lơơng. Công tu a cu chắp dêr Ava Hồ cắh dzợ cơnh, nắc a cu k’rong pazêng bêệ tem ooy Ava.”

Tước nâu cơy, bấc pa bhlâng pr’đươi c’kir chr’nắp crêê tước ooy lang lâng xa nay bh’rợ âng Ava nắc vêy đhanuôr cher đoọng ha Bảo tàng Hồ Chí Minh, tỉnh Thừa Thiên Huế. Pazêng rau pr’đươi nắc cơnh muy rau xay moon la lua pa bhlâng lâng cr’noọ cr’niêng âng pazêng lang manuýh Huế. P’căn Lê Thuỳ Chí, Giám đcs Bảo tàng Hồ Chí Minh, tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon: Bảo tàng ơy k’rong, đương đớp lâng ha âu đớc lấh 15 r’bhâu pr’đươi chr’nắp âng pazêng c’bhúh, cha nắc manuýh cóh k’tiếc k’ruung lâng tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng chrooi đoọng, đoọng đươi dua ooy bh’rợ p’cắh, ting xay moon, p’too pa choom ooy lang lâng xa nay bh’rợ cách mạng âng Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Bảo tàng Hồ Chí Minh ta luôn bhrợ têng bấc bh’rợ đoọng pa dưr pazêng rau pr’đươi… lâng bấc bh’rợ tr’nêng cơnh: p’cắh, triển lãm chuyên đề đhị Bảo tàng Hồ Chí Minh. Bhrợ têng pazêng bh’rợ chêếc n’năl đhị pazêng c’kir đoọng k’đơơng t’bấc apêê học sinh, sinh viên, đhanuôr, chr’nắp bhlâng nắc ta mooi tước ooy Huế.”

C’xêê c’moo lướt z’lấh, pr’ắt bh’rợ âng Ava Hồ nắc dzợ ắt ghít cóh loom luônh âng đhanuôr Huế. Pazêng rau pr’đươi ty đanh xay moon ooy Ava Hồ nắc rau xay p’cắh ghít la lua ooy lang, pr’ắt bh’rợ chr’nắp ga mắc âng Ava Hồ. Lấh mơ, xay p’cắh n’năl mơ bấc cr’noọ cr’niêng cơnh Ava Hồ dzợ ắt mamông cóh lang manuýh k’tiếc k’ruung hêê./.

Tình cảm của người dân xứ Huế đối với Bác Hồ

                                 PV Lê Hiếu/VOV miền Trung

        Vùng đất Thừa Thiên Huế nơi in đậm những năm tháng thuở thiếu thời Bác Hồ cùng gia đình sinh sống, lao động, học tập và tham gia hoạt động yêu nước. Những gì về Bác Hồ và gia đình Người để lại trên mảnh đất Cố đô thực sự là di sản quý báu.

Dù đã ngoài 80 tuổi, nữ anh hùng lực lượng vũ trang Kăn Lịch- dân tộc Pa Cô, cho biết, bà vinh dự được 7 lần gặp Bác Hồ. Bà Kăn Lịch nhớ lại: năm 1967, Bộ Tư lệnh chiến trường quyết định chuyển bà ra miền Bắc để chữa bệnh. Trong thời gian điều trị, nghỉ dưỡng tại Hà Nội, bà được Bác Hồ đến thăm hỏi động viên. Nhiều lần bà được đón đến thăm Bác tại Phủ Chủ tịch. Ngày 10/8/1968, bà Kăn Lịch vào thăm Bác và xin được trở về quê hương để chiến đấu. Bác đã dặn dò, động viên, tặng cho bà chiếc radio mà Bác vẫn dùng hàng ngày để nghe tin tức. Nữ anh hùng Kăn Lịch nhớ như in từng lời Bác Hồ căn dặn, là phải dùng chiếc đài để tuyên truyền vận động bà con, đồng bào, đồng lòng, tin tưởng vào Đảng, ra sức đóng góp sức người, sức của cho cách mạng và hăng hái chiến đấu giải phóng, bảo vệ quê hương: "Nếu mà không có Bác Hồ thì dân tộc Pa Cô không có như ngày hôm nay. Bây giờ ai cũng lấy họ Hồ, con cháu cũng lấy họ Bác. Thường thường bàn thờ là thờ Bác, ngày sinh nhật Bác, ngày lễ ngày Tết đều thắp hương cho Bác. Ai cũng nói lại cho con cháu phấn đấu học tập tấm gương đạo đức của Bác."

        Khi Bác mất, năm 1969, để nhớ ơn Bác, đồng bào Pa Kô, Tà Ôi, Vân Kiều… ở huyện A Lưới đồng loạt lập bàn thờ để tang Bác. Bà con tự nguyện lấy họ Hồ làm họ chung cho cộng đồng người dân tộc thiểu số trên dãy Trường Sơn phía Tây Thừa Thiên Huế. Ông Lê Anh Miêng, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện A Lưới cho biết: Từ xa xưa, đồng bào ở huyện A Lưới sống giữa rừng nên cuộc sống rất khó khăn. Từ khi có Đảng, bà con một lòng một dạ theo Đảng, theo Bác Hồ đánh đuổi quân xâm lược xây dựng quê hương. Thấm sâu lời Bác dạy, người già, người trẻ ở A Lưới đoàn kết, phấn đấu học tập, lao động xây dựng cuộc sống ấm no. Đến nay ở vùng cao A Lưới có 12.000 người vinh dự mang họ Hồ của Bác: "Khi Bác Hồ qua đời, đồng bào các dân tộc ở đây khi làm lễ tang đều khóc và thương tiếc. Đồng bào tự nguyện xin mang họ Hồ. Đến nay hầu hết bà con đồng bào các dân tộc ở Thừa Thiên Huế mang họ Hồ là phổ biến."

        Trong hai cuộc kháng chiến khốc liệt, những tư liệu, hình ảnh và kỷ vật của Bác Hồ tặng, là niềm tin, nguồn cổ vũ, động viên tinh thần to lớn để người dân vượt qua mọi hy sinh và gian khổ. Việc gìn giữ, nâng niu từng kỷ vật về Bác là tình cảm chân thành của lòng dân hướng về Người. Những kỉ vật dù nhỏ như bức chân dung Bác Hồ bằng vải thêu của cựu chiến binh Nguyễn Lô, 81 tuổi, ở phường An Hòa, thành phố Huế, được cất giữ cẩn thận hơn 56 năm. Đối với ông Lô, nhìn ảnh như thấy Người!

        Hay ông Nguyễn Lương Hốt, ở phường Thuận Thành, thành phố Huế, hàng chục năm nay nâng niu bộ sưu tập gần 1 vạn con tem về Bác. Ông Hót bộc bạch, đó là thể hiện sự kính trọng Bác: "Về tất cả công việc của Bác, sống, chiến đấu, lao động và học tập của Bác đều là bài học quý giá không những đối với cả dân tộc mà đối với nhân loại. Cũng do lòng mình kính phục Bác, yêu mến Bác mà trở thành mà sưu tập đầy đủ tem về Bác."

        Đến nay, rất nhiều hiệu vật quý liên quan đến cuộc đời và sự  nghiệp của Bác đã được người dân trao tặng cho Bảo tàng Hồ Chí Minh, tỉnh Thừa Thiên Huế. Hiện vật, tư liệu như một minh chứng cho tình cảm, tấm lòng của các thế hệ người dân xứ Huế. Bà Lê Thùy Chi, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết: Bảo tàng đã sưu tầm, tiếp nhận và lưu giữ hơn 15.000 tư liệu, hiện vật quý của các tổ chức và cá nhân ở trong và ngoài nước phục vụ trưng bày, góp phần tuyên truyền, giáo dục về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh."Bảo tàng Hồ Chí Minh thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động để phát huy giá trị các hiện vật, tư liệu... bằng nhiều hoạt động như: trưng bày, triển lãm chuyên đề tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. Tổ chức các hoạt động khám phá tại các di tích để thu hút sự tìm hiểu của học sinh, sinh viên, nhân dân, đặc biệt là du khách đến với Huế."

        Năm tháng qua đi, hình ảnh Bác vẫn vẹn nguyên trong trái tim của người dân Huế. Mỗi tư liệu, hiện vật về Bác Hồ kính yêu là minh chứng sống động về cuộc đời, sự nghiệp của Người. Trên hết, chứa đựng biết bao tình cảm như Bác vẫn luôn hiện hữu, gần gũi, thân thương./.