Ơy váih bh’rợ liêm ta luôn, đợ pân đil công chức, viên chức đhị chr’val Cuôr Đăng nắc lêy xập đợ xa nập ty chr’nắp âng acoon cóh đay. Bhiệc bhrợ nâu nắc ơy zư đợc 5 c’moo đâu ơy. Amoó H’Rôya Kbuôr, manứih Ê Đê, nắc cán bộ tư pháp, hộ tịch cóh chr’val đoọng năl, bhiệc bêl ra diu thứ 2 zâp tuần xập xa nập ty chr’nắp acoon cóh nắc ơy âng đơơng pr’ắt  bh’rợ bhrợ têng bhiệc t’mêê liêm, zúp đoọng tinh thần âng apêê ađhi amoó cóh cơ quan bhui har lấh mơ. Lâng c’léh bh’rợ âng manứih cán bộ chr’val cung dưr liêm, tr’đăn lấh lâng đhanuôr: “Acu tự hào bhlâng tu vêy choom xập đợ xa nập ty chr’nắp acoon cóh, nắc đoo bhiệc xay moon tu acu nắc manứih acoon cóh đhị vel đông lâng bêl lướt pa bhrợ nắc xơợng liêm buôn, hơnh déh râu liêm chr’nắp âng acoon cóh Ê Đê. Bêl đhanuôr chô prá xay, bhrợ bhiệc lâng zi nắc apêê lêy azi xập, apêê lêy tr’đăn lấh mơ, bhrợ đoọng ha pr’ắt tr’mung âng cơ quan liêm chr’nắp lấh.”

Đh’rứah lâng râu tr’xăl đhị bhrợ bhiệc, ooy đợ c’moo đăn đâu, chr’val Cuôr Đăng ta luôn xay moon, k’đươi đhanuôr cóh vel đông lơi jợ đợ j’niêng cr’bưn cắh liêm crêê, bhrợ têng pr’ắt tr’mung văn hoá, văn minh cơnh bhrợ liêm sạch vệ sinh, chóh đợ c’nắt c’lâng pô, pấh bhrợ zâp bh’rợ thể dục thể thao, zâp bh’rợ bhrợ têng ch’chóh, b’băn pazưm ting c’lâng c’roọl bh’năn bơơn bhrợ têng. Đợ bhiệc bhan xay xơ dzợ bấc râu zước nhăn, đợ bhiệc lơi a’bhưy doọ dzợ bhrợ a’pướih, lêệng bhrợ bấc râu r’rộ r’răm, j’niêng cr’bưn zâp cơnh...

Các nghệ nhân truyền dạy đánh chiêng cho lớp trẻ 

Cắh mưy pa dưr dal pr’ắt tr’mung tinh thần, bhiệc zư lêy đợ râu chr’nắp liêm văn hoá ty chr’nắp đhị vel bhươl cung bơơn chính quyền chr’val Cuôr Đăng p’ghít. Đợ apêê lêy pa choom n’toong chiing, đhưng cha gâr, p’long ding năm, ding buốt, zâp bêl moon pa choom chi ớh bh’lêê bh’la lâng bh’rợ taanh n’đoóh a’doóh bơơn chr’val zư pa dưr ta luôn. Xoọc đâu chr’val vêy 3 đội chiing cha gâr nghệ nhân lâng 2 đội chiing p’niên. Zâp bêl váih t’ngay bhiệc bhan ga măc,s cắh cậ cóh vel đông vêy râu bhui har, râu cắh bhui har nắc zâp c’bhúh chiing cha gâr nâu nắc lướt chi ớh p’cắh. Nghệ nhân Y Tum Ayun, pr’đợc buôn ta moon nắc Ea Khendy, buôn Cuôr Đăng B nắc manứih n’toong chiing cha gâr bhriêl choom bhlâng cóh chr’val đoọng năl: “5 c’moo, 10 c’moo dzợ, ha dangc ắh vêy xa nưl chiing cóh vel nắc ta u loom. Acu kiêng zư văn hoá acoon cóh cóh vel đông nâu đoọng ha y chroo pa dưr pa xớc lấh mơ. Nắc lêy pa dưr tinh thần âng lang p’niên, đoọng apêê năl lâng kiêng nắc lêy xay moon pa choom đoọng ha pêê p’niên, lướt chi ớh p’cắh đoọng chiing cha gâr âng vel bhươl đay doọ choom bil pất, đoọng bấc đhị năl tước c’bhúh chi ớh chiing cha gâr âng chr’val đông.”

Chr’val Cuôr Đăng xoọc đâu vêy lấh 2.500 pr’loọng, lấh 11.000 manứih, ooy đâu acoon cóh Ê Đê lấh 83%. Đoọng bhrợ têng liêm choom bh’rợ Prang đhanuôr đoàn kết bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê-đô thị văn minh, chr’val Cuôr Đăng ơy pa dưr k’rơ bh’rợ xay moon, k’đươi đoọng đhanuôr năl ghít đợ c’lâng xa nay chính sách âng Đảng, nhà nước đắh bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê. Tu cơnh đêếc, nắc pr’ắt tr’mung cóh Cuôr Đăng nắc ơy tr’xăl liêm ghít. Cơ cấu kinh tế vêy tr’xăl liêm choom, lứch c’moo 2018 mưy cha nặc cóh chr’val pa chô 32 ực đồng đhị mưy cha nặc ooy mưy c’moo, đợ mơ pr’loọng đha rứt xiêr dzợ 3,8%. P’căn H’nuer, Bí thư Đảng uỷ chr’val Cuôr Đăng đoọng năl: “Azi năc sơy vêy Nghị quyết liêm ghít đoọng xay bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mung văn hoá cóh zr’lụ đhanuôr ắt, lấh mơ nắc pa dưr dal liêm sạch đhị zâp vel đông cóh chr’val. Tr’nơợp nắc cán bộ, công chức nắc manứih k’đơơng a’cọ đoọng bhrợ gương ha pêê đha nuôr lêy bhrợ. Tước đâu azi bhui har, c’năl âng đhanuôr liêm choom, zư đợc choom, zâp t’ngay bhiệc bhan đhanuôr zêng xập xa nập acoon cóh ângd day. Zâp bh’rợ lơơng cung cơnh đêếc, azi nắc ơy pa glúh Nghị quyết bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê pa dưr dal liêm, lêy chóh tơơm chr’nóh t’viêng đoọng bhrợ 2 đắh toor c’lâng chóh pô, lấh mơ azi t’bhlâng zư đợc zâp bh’rợ văn hoá ty chr’nắp âng manứih Ê Đê.”

Bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê cắh mưy đhêy đhị bhiệc bơơn pa chô bấc, cóh hạ tầng cung bhứah liê, zư đợc đợ văn hoá vel bhươl. Zâp vel đông zêng vêy j’niêng cr’bưn, râu liêm chr’nắp văn hoá lalay. Tu cơnh đêếc, bhiệc zư lêy zâp râu chr’nắp c’cir đoọng pr’hoọm văn hoá acoon cóh, văn hoá truyền thống chr’nắp zâp zr’lụ dưr váih pr’đơợ pa dưr pa xớc. Chô ooy chr’val Cuôr Đăng, chr’hoong Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk, xang 10 c’moo bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, văn hoá ty chr’nắp âng zâp acoon cóh vel đông nắc ơy vêy râu pazưm bhrợ liêm choom, đh’rứah lâng râu pa dưr pa xớc liêm ghít đắh kinh tế, bhrợ pa dưr nhâm mâng./.

Cán bộ công chức, viên chức mặc trang phục truyền thống đi làm

Cuôr Đăng - Gìn giữ nét đẹp văn hóa – nâng cao đời sống tinh thần

                                                                                                                                              Nam Trang

  Sau hai năm về đích xây dựng nông thôn mới, diện mạo của xã Cuôr Đăng, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk đã có những đổi thay vượt bậc. Cùng với việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, chuyển đổi cơ cấu phát triển kinh tế, Cuôr Đăng luôn xác định, vấn đề căn cốt của nông thôn mới là phải bảo tồn, gìn giữ, phát huy được nền tảng văn hóa truyền thống và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, và trong thực tế, xã đã cơ bản đạt được mục tiêu này.

Đã thành nếp, thứ 2 hàng tuần, những nữ công chức, viên chức tại xã Cuôr Đăng lại khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Việc làm này đã duy trì được 5 năm nay. Chị H’Rôya Kbuôr, người Ê đê, là cán bộ tư pháp, hộ tịch ở xã cho biết, việc sáng thứ hai hàng tuần mặc trang phục truyền thống để đi làm đã mang đến không khí làm việc thêm tươi mới, giúp cho tinh thần của chị em trong cơ quan thêm phấn chấn. Đồng thời, hình ảnh của người cán bộ xã cũng trở nên đẹp đẽ, gần gũi hơn với nhân dân:“Tôi rất tự hào vì mình có thể mặc bộ đồ truyền thống cũng là cách tuyên truyền vì mình là người đồng bào của địa phương và khi đi làm thì rất thoải mái, mình toát lên vẻ đẹp của phụ nữ dân tộc ê đê.  Khi người dân đến giao dịch nhìn thấy mình mặc thì nó sẽ gần gũi với người đồng bào tại địa phương hơn, tạo cho bộ mặt của cơ quan tăng thêm sự phong phú, nét đẹp.”

Cùng với thay đổi bộ mặt nơi công sở, trong những năm gần đây, xã Cuôr Đăng thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân trong buôn từ bỏ những hủ tục cũ, thực hiện nếp sống văn hóa, văn minh như làm sạch vệ sinh môi trường, trồng những “đoạn đường hoa”; tham gia các hoạt động thể dục thể thao; các mô hình sản xuất trồng trọt, chăn nuôi tập trung theo hướng trang trại, gia trại được hình thành. Những đám cưới không còn cảnh thách cưới; những đám tang không còn cảnh cỗ bàn linh đình, hủ tục nhiêu khê… 

Không chỉ nâng cao đời sống tinh thần, việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống tại địa phương cũng được chính quyền xã Cuôr Đăng chú trọng. Những lớp truyền dạy đánh cồng chiêng, thổi ding năm, ding buốt, các buổi hướng dẫn trò chơi dân gian và hoạt động dệt thổ cẩm được xã duy trì đều đặn. Hiện toàn xã có 3 đội chiêng nghệ nhân và 2 đội chiêng trẻ. Mỗi khi có ngày lễ lớn, hoặc trong buôn có chuyện vui, chuyện buồn thì các đội chiêng lại cùng nhau tấu lên những bài chiêng quen thuộc. Đội chiêng của xã cũng thường xuyên được chọn đi tham gia biểu diễn ở huyện, ở tỉnh và còn đại diện cho toàn tỉnh tham gia diễn tấu cồng chiêng tại Hà Nội. Nghệ nhân Y Tum Ayun, tên thường gọi là Ea Khendy, buôn Cuôr Đăng B là người đánh chiêng giỏi nhất xã cho biết: “5 năm, 10 năm nữa nếu không có tiếng chiêng ở trong buôn thì rất buồn. Mình muốn gìn giữ văn hóa bản sắc dân tộc ở trong buôn này để sau này mình phát triển thêm. Mình phải động viên tinh thần của tuổi trẻ, để nó hiểu, nó thích thì mình sẽ truyền dạy cho mấy đứa nhỏ, rồi mình sẽ đi biểu diễn để tiếng chiêng của buôn mình nổi bật lên, để nhiều nơi biết đến tiếng chiêng của xã nhà mình.”

Xã Cuôr Đăng hiện có hơn 2.500 hộ, hơn 11.000 nhân khẩu, trong đó dân tộc Ê đê chiếm khoảng 83 %. Để thực hiện tốt phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới – đô thị văn minh, xã Cuôr Đăng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để người dân nắm vững những chủ trương chính sách của Đảng, nhà nước về xây dựng nông thôn mới. Nhờ vậy mà diện mạo của Cuôr Đăng đã thay đổi rõ rệt. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển đổi tích cực, cuối năm 2018 thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn xã đạt 32 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn còn 3,8%. Bà H’Nuer Niê, Bí thư Đảng ủy xã Cuôr Đăng cho biết:“Chúng tôi đã có Nghị quyết cụ thể để triển khai thực hiện về xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, đặc biệt là nâng cao thẩm mĩ ở tất cả các buôn trên địa bàn. Đầu tiên là cán bộ, công chức là người đi đầu gương mẫu để làm gương cho người dân noi theo. Đến thời điểm này chúng tôi rất vui mừng nhận thức của bà con đã lưu giữ được, các ngày lễ, ngày hội bà con đều mặc đồ dân tộc truyền thống của mình. Các hoạt động khác cũng vậy, chúng tôi đã ra Nghị quyết xây dựng nông thôn mới nâng cao đó là các buôn trồng cây xanh để tạo cảnh quan môi trường và hai bên đường chúng tôi cũng trồng hoa, ngoài ra chúng tôi cũng tiếp tục duy trì các thiết chế văn hóa truyền thống của người đồng bào Ê đê.”

Xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng ở thu nhập tăng, ở hạ tầng khang trang mà phải giữ được cốt cách văn hóa nông thôn. Mỗi địa phương đều có phong tục, tập quán, nét đẹp văn hóa riêng. Vì vậy, việc bảo tồn các giá trị di sản để bản sắc văn hóa dân tộc, nét văn hóa truyền thống đặc trưng từng vùng trở thành nguồn lực phát triển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đến xã Cuôr Đăng, huyện Cư M’Gar, tỉnh Đăk Lăk, sau 10 năm xây dựng nông thôn mới, văn hóa truyền thống của các dân tộc địa phương đã có được sự hòa quện đáng mừng, cùng với sự phát triển rõ rệt về kinh tế, tạo nên chiều sâu bền vững./.