T’coóh Bùi Văn Chữ nắc muy cóh pazêng pr’loỌng đong đhanuôr Cơ Tu, cóh chr’val Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang vêy thành phố Đà Nẵng pazao đoọng k’tiếc crâng đoọng pa bhrợ. Đh’rứah lâng bấc apêê n’lơơng, c’moo 2014 pr’loọng đong đoo vêy ta pazao đoọng 3 héc ta k’tiếc crâng đoọng tal bhrợ ha rêê đhuốch, t’coóh Chữ lêy crâng n’nâu vêy bấc n’loọng ga mắc, ha dzợ êếh rau crâng cắh ma n’loong. K’noọ zư lêy crâng nắc bh’rợ chr’nắp, a đoo lâng 13 pr’loọng đong n’lơơng cóh 2 cr’noon Tà Lang lâng Giàn Bí xay moon ooy chr’val. Đương lêy cóh 3 c’moo ahay, pr’loọng đong đoo công cắh ơy vêy ta pazao đoọng k’tiếc n’lơơng đoọng pa bhrợ. T’coóh Bùi Văn Chữ, cr’noon Giàn Bí, chr’val Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng k’rang xay moon cơnh đâu: “Chắp hơnh Đảng, Nhà nước ơy đoọng crâng ha 12 pr’loọng đong đhị cr’noon zi bơơn pa bhrợ. Azi lêy n’loong ga mắc nắc xay moon ooy nhà nước n’năl. Nâu cơy azi nắc đhiệp n’năl lướt pa bhrợ ha apêê n’lơơng, tu cắh ơy vêy k’tiếc đoọng pa bhrợ.”

Ting cơnh t’coóh Đình Văn Khèn, Phó Trưởng cr’noon Giàn Bí, chr’val Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng nắc 2 cr’noon Tà Lang lâng Gian Bí vêy 116 pr’loọng đong đhanuôr vêy ta pazao đoọng k’tiếc crâng cắh vêy n’loong đoọng đươi dua ooy bh’rợ pa bhrợ, muy pr’loọng đong vêy mơ 3 héc ta. Hân đhơ cơnh đêếc, 12 pr’loọng đong đhanuôr cóh cr’noon Gian Bí vêy ta pazao đoọng k’tiếc crâng vêy bấc n’loong ga mắc, cắh ta đoỌng pa bhrợ. Bh’rợ pazao đoọng cắh crêê n’nâu âng cơ quan chức năng nắc bhrợ t’váih zr’nắh k’đháp ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. T’coóh Đinh Văn Khèn xay moon, cán bộ cr’noon ơy bấc chu ta đang moon, nắc cấp m’piing đhiệp moon nắc ng’đương lâng nắc ng’đương cóh 3 c’moo n’nâu ơy: “N’loong ga mắc nắc ga mắc tơợ 25- 30, ga mắc lấh mơ nắc tơợ 200- 300 lâng chắt váih đanh tơợ 30- 49 c’moo, t’nơơm chò, c’giêr nắc đợ n’loong ắt cóh xa nay bha ar bhrôông, tu cơnh đêếc chr’val tước lêy ooy rau la lua lâng nắc cắh đoọng đhanuôr mót tal xraách bhơi xấc. Tơợ đêếc tước nâu cơy k’dâng 3 c’moo, đoọng pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông nắc đhanuôr lướt pa bhrợ đoọng ha apêê n’lơơng, cơnh chóh keo cắh cậ tal crâng chóh keo.”

T’coóh xa nay chr’hoong Hoà Vang xay moon, tơợ c’moo 2014, vel đong ơy bhrợ bha ar ch’mêết lêy đoọng pazao k’tiếc crâng cắh ma n’loong ha pazêng pr’loọng đong đhanuôr pa bhrợ, zư lêy. Ting n’nắc, lấh 400 héc ta crâng đharứt vêy ta pazao đoọng ha k’nặ 140 pr’loọng đong đhanuôr. Hân đhơ cơnh đêếc, xang n’nắc bơơn lêy 14 pr’loọng đong vêy ta pazao đoọng k’nặ 50 héc crâng g’mrâng, vêy n’loong ga mắc, tu cơnh đêếc nắc ơy ta pay pa chô đợ đhăm crâng n’nâu. Tước nâu cơy, nắc k’nặ 3 c’moo ơy, vel đong công cắh ơy chêếc đhăm crâng n’lơơng đoọng pay đoọng cớ ha đhanuôr. Ting cơnh xa nay bh’rợ pazao đoọng crâng ha đhanuôr zư lêy, pa bhrợ, chr’hoong bhrợ têng Đề án pazao đoọng crâng p’cắh ooy thành phố. UBND thành phố pazao đoọng ooy Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc bhươl cr’noon xay moon bh’rợ tr’nêng, đươi tơợ bh’rợ ch’mêết lêy âng Chi cục Kiểm lâm lâng manuýh p’cắh ha chính quyền vel đong. T’coóh Nguyễn Văn Lý, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng xay moon: “Đhăm ga mắc 49 héc ta n’nắc nắc la lua vêy, cóh zr’lụ crâng lâng cóh bản đồ nắc zr’lụ crâng pa bhrợ, nắc cóh cr’chăl đanh đươnh nắc vêy muy bơr n’loong ga mắc, nắc g’ving. Ooy xa nay bh’rợ âng Ngành nắc xay moon cơnh đêếc nắc crêê cơnh. Ng’moon zazum cóh Tiểu khu 27 đớp ch’ngai, nắc bh’rợ ch’mêết lêy cóh bản đồ pa châng lâng rau la lua nắc vêy đợ la lay cơnh, nắc doọ bhrợ pa bhlâng bấc rau cắh liêm crêê.”

Bh’rợ đhêy pazêng bh’rợ pa bhrợ lâng pay pa chô đhăm crâng g’mrâng vêy n’loong ga mắc đoọng zư lêy crâng nắc xa nay bh’rợ crêê liêm pa bhlâng. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc 3 c’moo ơy căh bơơn lêy ngai xay moon vêy trách nhiệm ooy bh’rợ pazao đoọng cắh liêm crêê n’nâu. T’coóh xa nay thành phố nắc xay bhrợ ghít trách nhiệm nắc âng ngai lâng vêy bh’rợ toọm. Chêếc đhăm k’tiếc crâng n’lơơng crêê cơnh đoọng pazao đoọng ooy đhanuôr pa dưr bh’rợ pa bhrợ, nhâm mâng pr’ắt tr’mông./.

Không có đất sản xuất bà con phải đi làm thuê kiếm sống

Đà Nẵng: Giao “nhầm” rừng gỗ lớn cho người dân sản xuất

PV Thành Long/VOV miền Trung

Sau khi được chính quyền địa phương giao rừng sản xuất, 14 hộ dân người Cơ Tu, ở 2 thôn Tà Lang và Giàn Bí, xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng vào rừng phát quang canh tác. Ngay lúc đó, bà con phát hiện tại đây có nhiều cây gỗ lớn thuộc diện gỗ quý, không được khai thác. Vậy là những hộ này phải tạm dừng việc sản xuất. Gần 3 năm qua, 14 hộ đồng bào dân tộc Cơ Tu cuộc sống gặp nhiều khó khăn.

 Ông Bùi Văn Chữ là một trong số những hộ dân người Cơ Tu, ở xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang được thành phố Đà Nẵng giao đất rừng sản xuất. Cùng với nhiều người, năm 2014 gia đình ông được giao 3 héc ta đất rừng sản xuất theo chương trình hỗ trợ xóa đói giảm nghèo. Khi vào rừng phát quang, ông Chữ thấy diện tích rừng này có nhiều cây gỗ lớn chứ không phải rừng nghèo. Ý thức được việc bảo vệ rừng, ông và 13 hộ dân khác ở 2 thôn Tà Lang và Giàn Bí báo cáo lên xã. Chờ đợi 3 năm qua, gia đình ông vẫn không được giao rừng để sản xuất. Ông Bùi Văn Chữ, thôn Giàn Bí, xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng bồn chồn sốt ruột:“Cảm ơn Đảng, Nhà nước cho rừng để 12 hộ ở thôn tôi có điều kiện sản xuất. Chúng tôi thấy cây gỗ to thì báo nhà nước biết. Bây giờ chúng tôi vẫn chỉ biết đi làm thuê vì vẫn chưa có rừng để sản xuất”

Theo ông Đinh Văn Khèn, Phó Trưởng thôn Giàn Bí, xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng thì 2 thôn Tà Lang và Giàn Bí có 116 hộ dân được giao đất rừng nghèo để sản xuất, mỗi hộ bình quân 3 héc ta. Tuy nhiên, 12 hộ dân ở thôn Giàn Bí được giao diện tích rừng có nhiều cây gỗ lớn, bị cấm sản xuất. Việc nhầm lẫn này của các cơ quan chức năng làm ảnh hưởng đến đời sống người dân. Ông Đinh Văn Khèn cho biết, cán bộ thôn đã nhiều lần kiến nghị, nhưng cấp trên cứ bảo chờ và đã gần 3 năm trôi qua:“Cây gỗ lớn đường kính 25-30, lớn thì 200-300 và độ tuổi cũng khoảng 30-40 năm, cây trò, kiền kiền là những loại cây thuộc sách đỏ nên xã cũng đi kiểm tra thực tế và tạm dừng không cho bà con phát dọn thực bì. Từ đó đến giờ khoảng 3 năm, để sinh sống bà con đi làm thuê, trồng keo cho họ hoặc phát rừng trồng keo”

Lãnh đạo huyện Hòa Vang cho rằng, từ năm 2014, địa phương đã tiến hành khảo sát để giao đất rừng nghèo cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số sản xuất, bảo vệ. Theo đó, hơn 400 héc ta rừng nghèo được giao cho gần 140 hộ dân. Tuy nhiên, sau đó phát hiện 14 hộ dân được giao gần 50 héc ta rừng già, có gây gỗ lớn nên đã thu hồi diện tích này. Đến nay, đã gần 3 năm trôi qua, địa phương vẫn chưa tìm được diện tích rừng khác để cấp lại cho dân. Theo quy trình giao rừng cho người dân quản lý, sản xuất, huyện xây dựng Đề án giao rừng trình thành phố. UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu, thông qua việc thẩm định của Chi cục Kiểm lâm và đại diện chính quyền địa phương. Ông Nguyễn Văn Lý, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng giải thích: “Diện tích 49 héc ta đó đi thực tế có, Trên hiện trường và trên bản đồ thì đó là khu vực rừng sản xuất nhưng qua thời gian lâu dài thì có một số cây nó lớn thì khoanh lại. Về mặt Ngành đề xuất như thế là phù hợp. Nói chung trong Tiểu khu 27 hơi xa nên việc thẩm định qua bản đồ trên thực tế có hơi khác tí chứ cũng không ảnh hưởng gì.”

Việc dừng ngay các hoạt động sản xuất và thu hồi lại diện tích rừng già có cây gỗ lớn để bảo vệ rừng là quyết định đúng đắn. Tuy vậy, đã 3 năm trôi qua chưa thấy ai đứng ra nhận trách nhiệm về sự “nhầm lẫn” này. Lãnh đạo thành phố cần làm rõ trách nhiệm thuộc về ai và có biện pháp xử lý. Tìm diện tích rừng phù hợp để giao cho bà con phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống./.