`Crêê chất độc da cam lâng đhr’năng bhrêy tắh lấh 80%, hân đhơ ơy 40 c’moo, nắc a moó Dương Thị Bình, ắt cóh cr’noon 5, chr’val Tân Lập, chr’hoong Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk nắc ngoọ cơnh p’niên k’tứi, pazêng bh’rợ cóh pr’ắt nắc lứch ng’đươi manuýh bhúh xoọng bhrợ đoọng. A moó Dương Thị Lan, na noo pân đil âng a moó Bình xay truíh: Xang bêl k’conh k’căn cắh dzợ, k’noọ tước ooy ta đhi ắt pa nar muy a đay cắh ngai lêy băn par nắc a moó Lan cắh pay k’diíc, ắt cơnh đêếc đoọng băn ta đhi. Pr’ắt tr’mông âng 2 a nhi đhi noo nắc đhiệp đương g’nưm ooy đhăm k’tiếc k’conh k’căn đớc đoọng, tu cơnh đêếc pr’ắt tr’mông zr’nắh xr’dô pa bhlâng. N’năl ghít rau zr’nắh k’đháp n’nắc, Hội manuýh crêê chất độc da cam/dioxin chr’hoong Krông Búk đh’rứah lâng Phòng Lao động – Thương binh lâng Xã hội chr’hoong zúp zooi pr’loọng đong a moó Bình bhrợ têng đong ắt vêy chr’nắp mơ 40 ức đồng. Tước c’moo 2018, Hội ta đang moon apêê liêm loom zúp zooi 2 a nhi đhi noo Bình muy p’nong c’roóc vêy chr’nắp 15 ức đồng đoọng bhrợ cha. Tơợ rau zúp zooi n’nắc, pr’ắt tr’mông âng a nhi a moó Bình lâng a moó Lan nắc vêy bấc rau liêm crêê. Xoọc đâu a moó Lan têêm loom ooy pr’ắt tr’mông âng pr’loọng đong: “Vêy đhr’nong đong đoọng g’đéch ắt bêl đhí boo, p’răng puýh. Bêl ahay đhr’nong đong ma zir xrắh, boo nắc t’ruôi ha rắh, xoọc đâu nắc vêy đhr’nong đong nhâm mâng. Huyện Hội đoọng 1 bêệ bha ar k’miáh mơ 4 ức đồng xang n’nắc đoọng muy p’nong c’roóc, xoọc đâu xoọc u bhung. Đương u ruáh, a coon pậ nắc đơơng pa câl đoọng choom t’bil đharứt, đoọng k’rang pa dứah đh’réh cr’ăy ha ta đhi.”

Bêl ahay bhrợ giao liên cóh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy cóh vel đong QUảng Ngãi, lâng crêê a rọp coóp z’nắh nắc xang bấc c’moo t’tun, p’căn Nguyễn Thị Chính ắt cóh cr’noon 10, chr’val Pơ Drang vêy bơơn n’năl a đay crêê chất độc da cam lâng đợ bhrêy tắh tước 61%. Xoọc đâu lấh 60 c’moo, c’rơ đhur, đhr’năng pa bhrợ âng p’căn Chính ting t’ngay xiêr lấh mơ, pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Nắc đươi vêy Hội manuýh crêê chất độc da cam/dioxin chr’hoong ta luôn lướt lum lêy lâng ta đang moon c’bhúh, cha nắc manuýh liêm loom chroi đoọng 58 ức đồng đoọng bhrợ têng đong ắt t’mêê, bhrợ ha a đoo bhui har lấh mơ. P’căn Chính prá: “Nâu cơy vêy đhr’nong đong n’nâu nắc doọ dzợ k’rang đoo bêl boo, p’răng, zên nắc vêy nhà nước đoọng cóh zập c’xêê, ting n’nắc nắc a đay chêếc ta bơơn p’xoọng, đoọng câl bhoóh, mắm, r’véh  r’đoong. Hơnh déh pa bhlâng hội ơy zúp zooi a cu bhrợ têng đoọng đong ắt n’nâu, pr’ắt tr’mông bêl t’coóh đhur vêy mơ đâu nắc bhui har pa bhlâng.”

Hội manuýh crêê chất độc da cam/dioxin chr’hoong Krông Búk xoọc vêy lấh 236 hội viên, đợ apêê crêê bơơn đươi chế độ, chính sách âng nhà nước nắc 45 cha nắc. Lâng xa nay: Đoàn kết- liêm loom- lứch loom- tu manuýh crêê chất độc da cam/dioxin, Hội manuýh crêê chất độc da cam/dioxin chr’hoong Krông Búk ta luôn lướt đh’rứah, k’rang zúp zooi ooy pr’ắt tr’mông âng apêê crêê chất độc da cam/dioxin. Xay moon tơợ bêl bhrợ t’váih (c’moo 2010) tước nâu cơy, Hội ơy ta đang moon apêê chrooi đoọng k’nặ 1 tỷ đồng đoọng bhrợ têng pazêng bh’rợ cơnh: lướt lum lêy, cher đoọng pr’hêl ha apêê crêê chất độc da cam đoo bêl lễ, tết, bêl jéh k’ăy; zúp zooi bhrợ têng, bhr’lậ 11 đhr’nong ắt ha hội viên lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp; cher đoọng 12 bha ar k’miáh, đoọng xe lăn, đoọng c’roóc m’ma đoọng zúp zooi apêê đoo bhrợ cha.

T’coóh Ngô Hồng Phái, Chủ tịch Hội Manuýh crêê chất độc da cam/dioxin chr’hoong Krông Búk xay moon: Cóh cr’chăl ha y, hội nắc t’bhlâng xay bhrợ liêm crêê bh’rợ zúp zooi apêê crêê chất độc da cam đoọng pazêng apêê crêê chất độc da cam bơơn ting ắt đh’rứah lâng pr’ắt tr’mông zazum lâng zập ngai. Cơnh lơơng, t’bhlâng ch’mêết lêy đợ apêê crêê k’ăy đoọng bhrợ têng bha ar pa gơi ooy pazêng cấp vêy thẩm quyền ch’mêết lêy, xay moon lâng chroót zên zúp zooi đoọng ha apêê crêê chất độc da cam/dioxin, công cơnh zúp zooi xay bhrợ nhâm mâng quyền lợi đoọng ha pazêng apêê crêê cr’ăy, ting tr’pác rau zr’nắh k’đháp, bhrợ pa xiêr rau cr’ăy cr’naanh âng apêê đoo xoọc lum: “Cóh ha y chroo tơợ chr’hoong hội nắc công pazum đh’rứah lâng pazêng đơn vị, apêê doanh nghiệp k’rang lấh mơ dzợ ooy apêê crêê chất độc da cam. C’moo 2019 n’nâu nắc ch’mêết lêy pazêng apêê cắh bơơn đươi chế độ đoọng k’rong cớ, xang n’nắc xay moon ooy cấp vêy thẩm quyền, xay bhrợ đoọng ha muy bơr cha nắc manuýh cắh ơy ta bhrợ têng đoọng chế độ. Cóh c’moo 2019, chr’hoong công ơy bhrợ bha ar ta đang moon zập c’moo zập cán bộ công chức đoọng 50 r’bhâu đồng đoọng vêy zên ha bh’rợ tr’nêng k’rang ooy pr’ắt tr’mông ha apêê crêê chất độc da cam cóh pazêng t’ngay lễ, tết, lâng vêy đợ pr’hêl chr’nắp lấh mơ.”

Lâng pazêng bh’rợ ghít liêm, Hội manuýh crêê chất độc da cam/dioxin chr’hoong Krông Buk, tỉnh Đắk Lắk dưr váih đhị za nươr liêm bhlâng đoọng apêê crêê chất độc da cam t’bhlâng ắt mông, z’lấh đh’réh cr’ăy, đh’rứah bhr’lậ zr’nắh k’đháp đoọng ting ắt đh’rứah lâng pr’ắt tr’mông zazum./.

Đắk Lắk: Ấm lòng nạn nhân chất độc da cam

                                                                  Nam Trang

Chiến tranh đã lùi xa, song những vết thương và nỗi đau vẫn dai dẳng hiện hữu đối với các nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Để góp phần xoa dịu phần nào nỗi đau, chia sẻ những thiệt thòi, mất mát ấy, thời gian qua, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Krông Buk, tỉnh Đắk Lắk đã tích cực triển khai nhiều hoạt động chăm lo sức khỏe cũng như đời sống cho các nạn nhân, giúp họ vươn lên trong cuộc sống.

  Nhiễm chất độc da cam với tỷ lệ thương tật trên 80%, nên dù đã gần 40 tuổi, nhưng chị Dương Thị Bình, ở thôn 5, xã Tân Lập, huyện Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk vẫn ngây ngô như một đứa trẻ, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào sự  đỡ đần của người thân. Chị Dương Thị Lan, chị gái của chị Bình kể: Sau khi bố mẹ qua đời, nghĩ đến em một mình côi cút không thể lo cho bản thân nên chị Lan quyết định không lấy chồng, ở vậy để chăm sóc em. Cuộc sống của 2 chị em chỉ trông cậy vào mảnh đất bố mẹ để lại nên chồng chất khó khăn”. Thấu hiểu hoàn cảnh ấy, Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Krông Búk đã phối hợp với Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện hỗ trợ gia đình chị Bình xây dựng nhà tình thương trị giá 40 triệu đồng. Đến năm 2018, Hội tiếp tục vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ 2 chị em chị Bình một con bò sinh sản trị giá 15 triệu đồng làm kế sinh nhai. Từ sự hỗ trợ ấy, cuộc sống của chị Bình và chị Lan đã có hướng ổn định. Giờ đây chị Lan đã yên tâm hơn cho cuộc sống của gia đình. “Có ngôi nhà cũng được che mưa che lắm. Hồi xưa ngôi nhà lụp sụp, đi thì phải hứng, giờ thì thì có nhà ổn định. Huyện Hội hỗ trợ cho 1 số tiết kiệm 4 triệu vừa rồi thì huyện hỗ trợ cho con bò, hiện tại cũng đang có bầu. Trông cho nó đẻ, con lớn để có thu nhập để vươn lên thoát khỏi khó khăn, để chăm em cho nó đỡ đau ốm.”

Từng làm giao liên trong kháng chiến ở quê nhà Quảng Ngãi, lại từng bị địch bắt tù đày nhưng đến nhiều năm sau, bà Nguyễn Thị Chính ở thôn 10, xã Pơng Drang,  mới biết mình bị nhiễm chất độc da cam với tỷ lệ thương tật 61%. Giờ đã ngoài 60 tuổi, sức khỏe, khả năng lao động của bà Chính ngày càng suy giảm nên cuộc sống hết sức khó khăn. Song nhờ được Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện thường xuyên động viên, thăm hỏi và vận động các tổ chức, cá nhân ủng hộ 58 triệu đồng để xây dựng ngôi nhà mới đã giúp tinh thần bà thêm lạc quan, tiếp tục phấn đấu vươn lên. Bà Chính nói: “Bây giờ nhờ ngôi nhà này đỡ lo mưa nắng, tiền thu nhập thì có hỗ trợ của nhà nước trợ cấp hàng tháng với lại đi làm thêm kiếm thêm chút ít mắm rau thôi. Cũng cảm ơn hội hỗ trợ tôi làm ngôi nhà này cũng là ấm cúng, đời sống tuổi già của tôi coi như là mừng lắm rồi.”

Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Krông Buk hiện có 236 hội viên, số nạn nhân đang được hưởng chế độ, chính sách của nhà nước là 45 nạn nhân. Với phương châm “Đoàn kết - nghĩa tình - trách nhiệm - vì nạn nhân chất độc da cam/dioxin”, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Krông Buk đã luôn đồng hành, quan tâm và hỗ trợ chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần cho các nạn nhân. Tính từ khi thành lập (năm 2010) đến nay, Hội đã vận động được gần 1 tỷ đồng để thực hiện các hoạt động: thăm hỏi, tặng quà nạn nhân chất độc da cam nhân dịp lễ, tết, khi bị ốm đau; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 11 nhà ở cho hội viên có hoàn cảnh khó khăn; tặng 12 sổ tiết kiệm, tặng xe lăn, tặng bò sinh sản để hỗ trợ sinh kế cho các nạn nhân…

Ông Ngô Hồng Phái, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Krông Buk cho biết: Thời gian tới, hội tiếp tục làm tốt công tác chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân nhiễm chất độc da cam để các gia đình nạn nhân bị nhiễm chất độc da cam có điều kiện vươn lên hòa nhập cộng đồng. Mặt khác, tiếp tục rà soát danh sách gửi các cấp có thẩm quyền thẩm định, công nhận và chi trả trợ cấp cho các nạn nhân trực tiếp cũng như gián tiếp đủ điều kiện, bảo đảm quyền lợi cho các nạn nhân, góp phần chia sẻ, làm vơi đi phần nào nỗi đau mà họ đang phải đối mặt. “Trong hướng tới về phía huyện hội cũng đã phối hợp với các đơn vị, các doanh nghiệp để mình quan tâm hơn với các nạn nhân. Năm 2019 này mình sẽ khảo sát lại toàn bộ các đối tượng chưa được hưởng chế độ để tổng hợp lại, sau đó có báo cáo đề xuất lên các cấp có thẩm quyền, để giải quyết cho một số đối tượng tồn đọng chưa được giải quyết chế độ. Trong năm 2019 huyện hội cũng đã làm các tờ trình kêu gọi hàng năm mỗi cán bộ công chức ủng hộ 50 nghìn để có kinh phí cho các hội hoạt động thường xuyên chăm lo cho các nạn nhân ngày lễ, ngày tết có phần quà giá trị tốt hơn."

Bằng những việc làm cụ thể, hiệu quả, Hội nạn nhân chất chất độc da cam /dioxin huyện Krông Buk, tỉnh Đắk Lắk đã trở thành điểm tựa tin cậy để các nạn nhân tiếp tục sống, vượt lên nỗi đau, chiến thắng bệnh tật, động viên nhau khắc phục khó khăn để vươn lên hòa nhập cộng đồng./.