L’lăm a hay, apêê pr’loọng băn a tưch coh chr’val Ea Siên, thị xã Buôn Hồ bâc năc băn la lêêh ma much tu cơnh đêêc ta luôn crêê apêê tươc cal k’đị. Cơnh lơơng cớ, tu căh vêy năl cơnh băn năc muy za nươr ooy bh’rớ lang a hay tu cơnh đêêc cr’năn a tưch buôn c’măp tu pr’luh cr’ay. Đhị đhr’năng zr’năh k’đhap n’nâu, apêê pr’loọng băn vêy đh’rưah cr’noọ loom âi bhrợ t’vaih tổ hợp tác băn a tưch p’loh coh nang chr’noh Minh Hạnh, nâu câi pa dưr váih Hợp tác xã cơnh lâng 7 cha năc ting pâh. Đhị đâu, apêê pr’loọng ma pr’choom bh’rợ băn rơơi tu cơnh đêêc băn rơơi vêy cơnh dưr k’rơ liêm. Apêê đoo dzợ ting pâh bâc lơp pa choom đoọng c’năl coh băn rơơi, cha groong pr’luh cr’ay lâng đươi dua râu liêm crêê âng khoa học kỹ thuật. Râu đâu, pa xiêr râu căh liêm choom coh băn rơơi, bhrợ t’vaih râu pa chô yêm têêm ha pêê đha nuôr ting pâh hợp tác xã. Xang muy g’luh băn, apêê đoo năc đh’rưah pa chô kinh nghiệm, xay prá râu âng đay âi bơơn năl đhị đhr’năng la lua... P’căn Lê Thị Huệ, ma nưih ting pâh Hợp tác xã băn a tưch p’loh coh nang chr’noh Minh Hạnh, chr’val EA Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk xay moon:“Ting pâh hợp tác xã apêê đoo ting pâh ma tr’zooi ooy bh’rợ băn rơơi. Bêl a tưch jeh, vêy cán bộ zư pa dưah đh’reh coh bh’năn xiêr zooi. Lâh n’năc, a đay dzợ bơơn zooi đoọng ooy m’ma, n’cam bêl ting pâh hợp tác xã.”

Căh muy p’têêt pa zum tr’zooi n’đăh bh’rợ băn rơơi, cr’chăl đăn đâu, muy bơr hợp tác xã âi ting pâh ooy c’bhuh  chr’năp bh’nơơn, xăl tơợ pa câl đoọng ha doanh nghiệp năc ma c’la đay bhrợ têng, k’rang lâh ooy bao bì bh’nơơn lâng marketing. T’cooh Bùi Văn Hùng, ma nưih ting pâh Hợp tác xã ha rêê đhuôch lâng dịch vụ Quyết Tiến, chr’val Quảng Hiệp, chr’hoong Cư Mgar, tỉnh Đăk Lăk đoọng năl:“Bêl ting pâh hợp tác xã a đay bơơn đươi dua tơợ bh’rợ pa câl bh’nơơn buôn bă lâh, bêl ting pâh bhrợ têng ting cr’noọ yêm têêm, bêl đươi dua phân bón hữu cơ ting cr’noọ oganic. Tơợ đêêc acu pa bhlâng p’ghit ooy cr’liêng xa nay n’năc đoo đh’rưah pa zum têy lâng hợp tác xã chơớc lêy thị trường”.

Ting C’bhuh cr’noọ xa nay k’tiêc k’ruung ooy chr’val vel bhươl t’mêê cr’chăl 2016-2020 cơnh lâng cr’noọ xa nay 13 – bhrợ têng, pa zêng 2 cr’noọ xa nay năc chr’val vêy hợp tác xã pa bhrợ ting crêê quy định âng Luật Hợp tác xã c’moo 2012 lâng chr’val vêy pr’đhang p’têêt pa zum bhrợ têng p’têêt lâng đươi dua bh’nơơn bha lâng k’đhơợng râu nhâm mâng. Đoọng k’đhơợng nhâm xơợng bhrợ mă bơơn cr’noọ n’nâu coh bhrợ pa dưr chr’val vel bhươl t’mêê, apêê vel đong coh tỉnh k’rang tươc bhrợ têng ra pă cớ bh’rợ ha rêê đhuôch, xay moon bh’nơơn bha lâng âng vel đong, t’bhlâng p’têêt pa zum coh bhrợ têng ha rêê đhuôch đoọng ha dưr dal c’bhuh chr’năp. T’cooh Hứa Quang Hồng, Bí thư Đảng ủy chr’val Ea Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk moon ghit:“Xơợng bhrợ chủ trương n’đăh kinh tế hợp tác Đảng ủy zi xay moon p’too đha nuôr l’lăm năc bhrợ t’vaih c’bhuh, xang n’năc bhrợ t’vaih hợp tác xã pa dưr muy cơnh nhâm mâng. Đoọng zooi ha đha nuôr, a zi xay moon lâng apêê công ty bhrợ têng apêê hội thảo, zooi đoọng bâc ooy c’năl, lum lêy apêê pr’đhang tơợ đha nuôr bhrợ pa dưr năc vêy nhâm mâng mă.”

Tỉnh Đăk Lăk xooc vêy lâh 270 hợp tác xã pa bhrợ coh bh’rợ ha rêê đhuôch, bơơn k’noọ 60% pa zêng đợ hợp tác xã âng tỉnh. Đhr’năng la lua đoọng lêy, đợ bộ máy k’đhơợng lêy hợp tác xã căh âi bhrợ crêê cơnh cr’’noọ, bâc đhị dzợ căh năl cơnh bhrợ têng; bâc năc apêê hợp tác xã, tổ hợp tác ha rêê đhuôch k’tứi chroi đoọng zên hăt, đhăm căh bhưah, la lêêh ma mưch lâng dzợ bâc hợp tác xã căh âi xay moon thương hiệu bh’nơơn, z’hai căh vêy cr’đơơng tươc bil bal bâc lâng chr’năp pa câl căh yêm têêm... ting t’cooh Nguyễn Hoài Dương, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xơc vel bhươl tỉnh Đăk Lăk đoọng ha dưr dal z’hai ha pêê HTX, cr’chăl tươc, tỉnh t’bhlâng xơợng bhrợ bâc chính sách p’too moon, zooi đoọng, p’têêt pa zum coh bhrợ têng lâng đươi dua bh’nơơn ha rêê đhuôch lươt dh’rưah lâng  xơợng bhrợ ra pă cớ, tr’xăl pr’đhang bh’rợ coh ha rêê đhuôch:“Bhrợ têng cớ bh’rợ tr’nêng ting pr’đhang hợp tác xã, tổ hợp tác lâng p’têêt pa zum bh’rợ tr’nêng, pa dưr apêê tổ hợp tác âng đha nuôr nâu đoo năc râu chr’năp đoọng k’đhơợng nhâm râu nhâm mâng, liêm choom, choom p’têêt pa zum lâng doanh nghiệp, lâng thị trường. râu 2, choom t’bhlâng đhị pr’đơợ apêê đề án bh’rợ xa nay, pr’đhang công nghệ dal, bhrợ t’bhưah pa dưr đoọng apêê bh’nơơn bh’rợ t’vaih bh’nơơn chât lượng dal lâh.”

Đăk Lăk xay moon ghit bhrợ têng bh’nơơn ha rêê đhuôch ting quy mô ga măc đoọng vêy đợ pr’đươi dua yêm têêm ha pêê đong máy đơơng pa câl, p’têêt pa zum coh bh’rợ tr’nêng năc c’lâng lướt xooc đâu. Tu cơnh đêêc, căh muy vêy đha nuôr, Đăk Lăk xooc t’bhlâng p’têêt pa zum apêê doanh nghiệp ha rêê đhuôch, đoọng pa xiêr zên đươi dua, ha dưr dal z’hai thị trường, k’đhơợng nhâm yêm têêm c’lâng luh lâng chr’năp âng bh’nơơn, chroi đoọng ooy râu liêm choom âng g’luh bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê./.

Đăk Lăk: Tăng cường liên kết  phát triển kinh tế tập thể trong xây dựng nông thôn mới

Những năm gần đây, kinh tế tập thể ở Đăk Lăk đã thể hiện tốt vai trò của mình trong quá trình xây dựng nông thôn mới, khi ngày càng chủ động trong sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Hợp tác xã, tổ hợp tác hay nhóm liên kết đang được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh, tạo nên giá trị gia tăng cao và bền vững cho nông nghiệp địa phương.

Trước đây, các hộ chăn nuôi gà ở xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ chủ yếu là chăn nuôi nhỏ lẻ nên thường bị thương lái ép giá. Mặt khác do không có kỹ thuật mà chỉ dựa vào kinh nghiệm nên đàn gà hay dịch bệnh dẫn đến hiệu quả kinh tế không cao. Trước khó khăn này, các hộ chăn nuôi có cùng chí hướng đã thành lập nên tổ hợp tác chăn nuôi gà thả vườn Minh Hạnh, nay  phát triển  thành Hợp tác xã với 7 thành viên. Tại đây các hộ học hỏi trao đổi kinh nghiệm nên chăn nuôi có bước phát triển hơn. Các thành viên còn tham gia nhiều lớp tập huấn, nắm bắt nhiều kiến thức trong chăn nuôi, phòng trừ dịch bệnh và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Điều này hạn chế rủi ro trong chăn nuôi, tạo thu nhập ổn định cho các thành viên. Sau mỗi đợt nuôi, các thành viên lại cùng nhau rút kinh nghiệm, chia sẻ những điều mình học hỏi được qua thực tế… Bà Lê Thị Huệ, thành viên Hợp tác xã nuôi gà thả vườn Minh Hạnh, xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk chia sẻ: “Tham gia hợp tác xã các thành viên hỗ trợ nhau về kỹ thuật chăn nuôi. Khi gà ốm, gà bệnh có cán bộ thú y xuống hỗ trợ. Ngoài ra mình còn được hỗ trợ về con giống, về cám khi mình là thành viên hợp tác xã”.

Không chỉ liên kết hỗ trợ nhau về kỹ thuật, thời gian gần đây, một số hợp tác xã đã tham gia vào chuỗi giá trị sản phẩm, chuyển từ bán nguyên liệu cho doanh nghiệp sang tự chế biến, quan tâm đến bao bì sản phẩm và marketing. Ông Bùi Văn Hùng, Thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp và dịch vụ Quyết Tiến, Xã Quảng Hiệp, huyện Cư Mgar, tỉnh Đăk Lăk cho biết:“Khi là thành viên hợp tác xã mình được hưởng lợi có quyền lợi bán sản phẩm ra dễ xuất khẩu khi tham gia sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, khi áp dụng phân bón hữu cơ theo tiêu chuẩn oganic. Từ đó tôi rất trọng tâm vào nội dung đó để cùng chung tay với hợp tác xã tìm kiếm thị trường”

Theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020 đối với tiêu chí 13 - tổ chức sản xuất, bao gồm 02 tiểu tiêu chí là xã có hợp tác xã hoạt động theo đúng quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012 và xã có mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực đảm bảo bền vững. Để đảm bảo thực hiện đạt tiêu chí này trong xây dựng xã nông thôn mới, các địa phương trong tỉnh quan tâm thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xác định sản phẩm chủ lực của địa phương , tăng cường liên kết trong sản xuất nông nghiệp để nâng cao chuỗi giá trị. Ông Hứa Quang Hồng, Bí thư Đảng ủy xã Ea Siên, Thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk khẳng định:“Thực hiện chủ trương về kinh tế hợp tác Đảng uỷ chúng tôi xác định khuyến khích bà con trước hết thành lập nhóm, rồi thành lập tổ, thành lập hợp tác xã phát triển một cách bền vững. Để hỗ trợ cho bà con chúng tôi liên hệ với các công ty tổ chức các hội thảo, hỗ trợ chủ yếu về mặt kiến thức, thăm các mô hình chính từ bà con phát triển lên thì mới bền vững được”

Tỉnh Đắk Lắk hiện có hơn 270 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chiếm gần 60% tổng số hợp tác xã của tỉnh. Thực tế cho thấy, đa số bộ máy quản lý hợp tác xã chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều nơi còn lúng túng trong hoạt động và xây dựng phương án kinh doanh; phần lớn các hợp tác xã, tổ hợp tác nông nghiệp có quy mô nhỏ thông qua mức góp vốn thấp, diện tích sản xuất nhỏ, manh mún và còn nhiều hợp tác xã chưa đăng ký thương hiệu sản phẩm, năng lực hạn chế nên dễ gặp rủi ro, tổn thất do thiên tai và giá cả thị trường biến động…Theo ông Nguyễn Hoài Dương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đăk Lăk, để nâng cao năng lực cho các HTX, thời gian tới, tỉnh tiếp tục thực hiện nhiều chính sách khuyến khích, hỗ trợ. liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp đi đôi với thực hiện tái cơ cấu, đổi mới mô hình tăng trưởng trong nông nghiệp: “Tổ chức lại sản xuất theo mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác và liên kết sản xuất, hình thành các tổ chức của người nông dân đây là vấn đề quan trọng để đảm bảo cho sản xuất bền vững, hiệu quả, có thể kết nối với doanh nghiệp với thị trường. Thứ 2, phải tiếp tục trên nền tảng các đề án chương trình, mô hình công nghệ cao, nhân rộng phát triển để các sản phẩm tạo ra năng xuất chất lượng cao hơn”

Đăk Lăk xác định sản xuất sản phẩm nông nghiệp theo quy mô lớn để có nguồn cung nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến và xuất khẩu, liên kết trong sản xuất là xu hướng tất yếu hiện nay. Do đó, không chỉ có nông dân, Đăk Lăk đang cố gắng kết nối các doanh nghiệp nông nghiệp, nhằm giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng lực thị trường, đảm bảo ổn định đầu ra và giá trị gia tăng của nông sản, góp phần vào thành công của công cuộc xây dựng nông thôn mới./.