Bấc c’moo hay, pr’lọong đong t’cooh Hồ Văn Minh ặt đhị vel 5, chr’val Trà Thủy, chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi ặt đhị đhr’năng đha rựt, tr’mông tr’méh pr’loọng đong ta luôn zâng lâng đhr’năng ha ul đha rựt, tab bhúch zập rau. Tợơ bấc c’moo pa bhrợ ta têng, pa dưr kinh tế, xọoc đâu, pr’loọng đong ta coóh Minh ơy vêy cóh têy cr’năn k’roọc 7 p’nong lâng 5 hecta keo. Vêy bơơn bh’nơơn cơnh t’ngay đâu, m’jứah lâng pa zay âng pr’loọng đong ta coóh Minh nắc rau t’pấh, xay moon, pa choom kỹ thuật lâng zúp zooi zên vặ t’đui đoọng âng chính quyền vel đong. T’coóh Hồ Văn Minh xay moon: “Lalăm a hay, tr’mông tr’méh âng pr’lọong đong zr’nắh k’đháp pa bhlầng. Tợơ bêl bơơn vặ zên câl leo chô chóh lâng băn k’roọc nắc tr’mông tr’méh doó lấh zr’nắh. Nâu kêi, tr’mông ơy tệêm ngăn, cung zăng lấh a hay.”

Ảnh: Lê Phương

  M’jứah lâng bhrợ pa dưr crâng chóh, băn bh’năn, đhanuôr Cor đhị Trà Bồng dzợ k’rong pa dưr chóh tơơm quế m’ma âng vel đong. Pr’lọong đong t’coóh Hồ Văn đhị chr’val Trà Sơn, chr’hoong Trà Bồng lấh mơ chóh crâng, dzợ k’rong chóh tơơm quế đoọng pa dưr tr’mông tr’méh pr’loọng đong. Xọoc đâu, lấh 3 r’bhầu t’nơơm quế âng pr’loọng đong t’coóh Thắng ơy tước cr’chăl bơơn pay bh’nơơn, đơơng chô zên cung z’zăng ha pr’loọng đong. T’coóh Hồ Văn Thắng đọong năl: “Zr’lụ k’tiếc Trà Bồng, a đay nắc lêy chóh bhrợ tơơm quế đọong ma mông. Pr’loọng đong zi tợơ lang a hay nắc cung muy năl chóh quế a năm. Tơơm quế đoọng pay bh’nơơn zập t’ngay, zập c’xêê cung zập cha.”

Tợơ zên vặ t’đui đoọng âng Nhà nước, đh’rứah lâng c’rơ pa zay pa bhrợ ta têng âng đhanuôr, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr acoon cóh Cor đhị chr’hoong da ding k’coong Trà Bồng ơy lâng xoọc tr’xăl ting t’ngay. Bấc pr’loọng đong lalăm a hay zr’nắh k’đháp pa bhlầng nâu kêi ơy z’lấh đha rựt lâng vêy bh’nơơn z’zăng tợơ chóh crâng, băn bh’năn. Ting cơnh dáp lêy t’mêê đâu, đợ pr’loọng đong đha rựt đhị chr’hoong Trà Bồng nắc dzợ 32%. Chính quyền lâng đhanuôr Trà Bồng pa zau tước x’rịa c’moo đâu, đợ pr’loọng đong đha rựt xiêr dzợ 27%. T’coóh Nguyễn Xuân Bắc, Chủ tịch UBND chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi đọong năl, năl ghít pa dưr chr’nóh chr’bệêt, bh’năn băn nắc rau đơ bhlầng, tợơ apêê cr’nọo bh’rợ zúp zooi âng Nhà nước, vel đong nắc zúp zooi cớ apêê đhanuôr đoọng pa dưr kinh tế, cóh đếêc nắc pa ghít tước bh’rợ chóh crâng lâng b’băn ting c’lâng hàng hoá. “Azi pa ghít tước bh’rợ chóh crâng, pa dưr bh’rợ tr’nêng, pa bhlầng nắc đhị băn bh’năn. C’lâng xa nay âng chr’hoong nắc pa dưr băn bh’năn ting c’lâng băn t’ca năn, t’váih pr’đươi hàng hoá vêy thị trường k’rong câl đoọng a đhanuôr. Tợơ đâu, zooi đhanuôr vêy pr’đợơ đoọng pa dưr kinh tế, tệêm ngăn tr’mông tr’méh.. Cơnh bhrợ têng nâu nắc pa dưr dal trách nhiệm âng đhanuôr lấh cóh đhr’năng bhrợ têng apêê dự án. Lấh mơ zên âng Nhà nước, đhanuôr nắc lêy vêy trách nhiệm lâng zên âng c’la đay bơơn căh cợ vặ tợơ ngân hàng chính sách xã hội… đoọng k’rong bhrợ têng, pa dưr tr’mông tr’méh.”

Chr’nắp bhlầng âng muy chr’hoong da ding k’coong lâng pr’đợơ đăh k’tiếc k’bunh, chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi năl ghót pa dưr chr’nóh chr’bệêt, bh’năn băn nắc c’lâng bh’rợ bha lầng. Tợơ đếêc nắc zúp đoọng ha đhanuôr Cor ha dưr cóh pr’ặt tr’mông, pa xiêr đha rựt đấh lâng đanh mâng./.

Đồng bào Cor Trà Bồng trong hành trình giảm nghèo

                                           CTV Anh Vinh

Trong thời kỳ kháng chiến chống giặc ngoại xâm, đồng bào  Cor ở huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi luôn sát cánh, đoàn kết cùng các dân tộc anh em đứng lên đấu tranh, bám đất giữ làng. Sau ngày đất nước thống nhất, đồng bào dân tộc Cor nơi đây không ngừng ra sức lao động, vươn lên phát triển  kinh tế gia đình, xây dựng đời sống ngày càng ấm no.

Nhiều năm trước, gia đình ông Hồ Văn Minh ở thôn 5, xã Trà Thủy, huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi thuộc diện hộ nghèo, cuộc sống gia đình luôn trong cảnh túng thiếu. Sau nhiều năm lao động, phát triển kinh tế, hiện nay, gia đình ông Minh đã có trong tay đàn bò 7 con và 5 ha keo. Có được kết quả như ngày hôm nay, cùng với sự nỗ lực của gia đình ông Minh là sự vận động, tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ vốn vay ưu đãi của chính quyền địa phương. Ông Hồ Văn Minh chia sẻ: “Hồi trước, cuộc sống gia đình khổ lắm. Từ khi được vay vốn mua keo về trồng và chăn nuôi bò thì cuộc sống bớt khổ rồi. Bây giờ, có thể thấy cuộc sống đã ổn định, cũng khá hơn trước rất nhiều.”

Cùng với sự phát triển kinh tế từ trồng rừng, chăn nuôi, đồng bào Cor ở Trà Bồng còn tập trung phát triển cây quế bản địa. Gia đình ông Hồ Văn Thắng ở xã Trà Sơn, huyện Trà Bồng ngoài trồng rừng, còn  đầu tư trồng thêm vườn cây quế để phát triển kinh tế gia đình. Hiện nay, trên 3 ngàn gốc quế của gia đình ông Thắng đã đến kì thu hoạch, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Ông Hồ Văn Thắng cho hay: “Vùng đất Trà Bồng, mình phải bám vào cây quế mà sống. Gia đình tôi bao đời nay cũng chỉ biết trồng quế. Cây quế cho mình thu hoạch hàng ngày, hàng tháng lai rai cũng đủ sống.”

Từ nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước, cũng với sự nỗ lực cố gắng của người dân, đời sống đồng bào dân tộc Cor ở huyện miền núi Trà Bồng đã và đang đổi thay từng ngày. Nhiều hộ gia đình trước đây khó khăn giờ đã thoát nghèo và có nguồn thu nhập khá từ trồng rừng, chăn nuôi. Theo thống kê mới đây, tỷ lệ hộ nghèo ở huyện Trà Bồng chỉ còn 32%. Chính quyền và người dân Trà Bồng phấn đấu đến cuối năm nay, số hộ nghèo giảm xuống còn 27%. Ông Nguyễn Xuân Bắc, Chủ tịch UBND huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, xác định phát triển nông, lâm nghiệp là kinh tế mũi nhọn, thông qua các chương trình hỗ trợ của Nhà nước, địa phương tiếp tục hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế, trong đó, chú trọng trồng rừng và  chăn nuôi theo hướng hàng hoá. “Chúng tôi, luôn chú trọng trồng rừng phát triển sản xuất, nhất là chăn nuôi. Định hướng của huyện là phát triển chăn nuôi theo hướng bầy đàn tạo ra sản phẩm hàng hoá có thị trường tiêu thụ cho nông dân. Qua đây, giúp người dân có điều kiện phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống... Cách làm này sẽ nâng cao trách nhiệm của người dân hơn trong việc thực hiện các dự án. Ngoài nguồn vốn của Nhà nước, người dân cũng phải có trách nhiệm bằng một phần nguồn vốn cá nhân hoặc vay từ ngân hàng chính sách xã hội... để đầu tư phát triển kinh tế.”

Đặc thù của một huyện miền núi với lợi thế về đất đai, khí hậu, huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi xác định phát triển nông lâm nghiệp là hướng đi chính. Qua đó, giúp đồng bào Cor vươn lên phát triển kinh tế, từng bước giảm nghèo nhanh và bền vững./.