Xang đợ t’ngay c’xêê bhrợ têng bơr pêê sào ruộng ha roo lâng choh r’veh căh lâh liêm choom, c’moo ahay t’cooh Nguyễn Hữu Nhì coh cr’noon Lộc Mỹ, chr’val da ding k’coong Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang năc đươi lâh 2 tỷ đồng bhrợ bh’rợ choh 10 r’bhâu t’nơơm làn Mokara đươi dua công nghệ dal. Lâng kinh nghiệm ơy bơơn n’năl tơợ râu la lua lâng tơợ Internet, sách báo năc bhrợ ha đoo bâc pa bhlâng bêl bhrợ têng. T’cooh Nhì xay moon, choh lan đươi pr’đươi công nghệ dal năc ng’bhrợ têng liêm choom pa bhlâng tơợ bh’rợ lêy pay k’tiêc, bhrợ đong lái, ra lăp pr’đươi tưới đác tự động, pr’đươi ch’hooi đác, camera đương ch’mêệt lêy… tươc ooy bh’rợ lêy pay m’ma lâng kỹ thuật bón phân, zư lêy. Bh’rợ đươi công nghệ tưới phun tr’bưi đác đươi lâng điện thoại di động lâng bón phần lâng tọ ng’xịt n’jưah pa liêm n’loong choom vaih pô crêê cơnh pr’họm, đhr’năng ma mơ mr’cơnh lứch bâc lâng bha lâng năc pa xiêr zên zư lêy: “Acu công xay bhrợ cơnh Nghị quyết âng Chi bộ ooy bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê lâng bhrợ t’bhưah pazêng bh’rợ đươi dua công nghệ dal. Bh’rợ choh lan n’nâu, pazêng bh’rợ tơợ tưới, zư lêy năc lứch đươi điện thoại lứch. Đoọng bhrợ têng liêm choom năc acu công pa choom đươi pazêng pr’đươi n’nâu, ta luôn mọt ooy mạng chêêc n’năl. Bh’rợ n’nâu năc lứch bhrợ ma tơợ muy cơnh, g’roong, lái năc cha pợ đoọng gâm ngút, p’răng pa bhlâng năc n’loong lứch u răng. Tưới bâc đác, vêy t’ngay tưới tước 3, 4 chu. Tưới, zư lêy lứch đươi điện thoại.”

Pazêng m’ma lan choh coh đong ch’choh âng t’cooh Nhì năc lứch câl tơợ Thái Lan, tu cơnh đêêc chr’năp dal bhlâng, ha dợ râu liêm choom năc n’loong chăt vaih liêm vaih bâc pô, đoong ga măc, pr’họm la liêm, pô đanh… lâng doọ lâh buôn crêê pr’luh. Xoọc đâu muy đoong pô pazêng apêê pay câl tơợ 4 r’bhâu tươc 6 r’bhâu đồng, xang bêl pac lơi zên choh bhrợ, zập c’xêê m’bứi bhlâng t’cooh Nhì công bơơn zên lãi tươc k’zệt ức đồng.

Ting cơnh t’cooh Trương Thanh Nhân, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang, manuyh l’lăm đươi công nghệ dal ooy bh’rợ choh lan Mokara coh zr’lụ da ding k’coong thành phố Đà Nẵng năc pr’loong đong t’cooh Nguyễn Lộc Thạnh. Tơợ 1 r’bhâu tơơm m’ma coh tr’nơơp choh bhrợ coh c’moo 2016, tươc nâu cơy t’cooh Thạnh ơy vêy bhươn lan Mokara lâng mơ 20 r’bhâu tơơm. T’cooh Thạnh năc muy coh pazêng m’bưi đhanuôr bhrợ cha choom ta luôn coh bâc c’moo âng chr’hoong Hoà Vang. T’cooh Trương Thanh Nhân xay moon, xoọc đâu đhị zr’lụ, bâc đhanuôr vêy cr’noọ đươi dua công nghệ dal ooy bh’rợ pa bhrợ ch’choh, b’băn năc đoọng bhrợ têng bh’rợ n’nâu đươi bâc pa bhlâng zên bhrợ têng coh tr’nơơp tơơp bhrợ: “Chr’val Hoà Bắc vêy bâc bh’rợ kinh tế. Ooy bh’rợ đươi dua công nghệ dal vêy bh’rợ choh lan Mokara lâng k’dâng 2 r’bhâu héc ta. Bh’rợ n’nâu căh muy bhrợ t’vaih râu liêm choom ooy kinh tế ting n’năc năc dợ bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng đoọng ha bâc manuyh pa bhrợ. Bh’rợ n’nâu năc liêm choom năc k’rong bhrợ coh tr’nơơp bâc pa bhlâng zên. Hân đhơ cơnh đêêc lâng đhanuôr Hoà Bắc pr’đơợ kinh tế công z’zăng. Bêl đêêc ahay công vêy muy bơr pr’loọng đong nhăn bhrợ t’bhưah bh’rợ n’nâu năc râu đâu azi công xay moon ooy chr’hoong zup zooi zên đoọng zup zooi đhanuôr bhrợ t’bhưah bh’rợ n’nâu.”

Bh’rợ đươi pr’đươi công nghệ dal ooy bh’rợ tr’nêng nông nghiệp coh thành phố Đà Nẵng ting t’ngay n’leh bâc bhlâng tơợ xuôi tươc ooy da ding k’coong. Thành phố t’đui pa dưr bh’rợ quy hoạch pazêng zr’lụ, zr’lụ nông nghiệp đươi dua pr’đươi công nghệ dal, bhrợ têng chính sách zup zooi k’rong bhrợ pa dưr bh’rợ đươi dua công nghệ dal. Chr’hoong Hoà Vang vêy 3 zr’lụ nông nghiệp đươi dua công nghệ dal vêy ta xay moon quy hoạch ghít xoọc vêy ta k’dua moon k’rong bhrợ, pa dưr t’bhưah pazêng zr’lụ, zr’lụ nông nghiệp đươi dua công nghệ dal pa têệt lâng quy hoạch zazum âng thành phố. T’cooh Nguyễn Kim Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đà Nẵng xay moon, Hội Nông dân thành phố ta luôn bhrợ lớp pa choom, xay moon khoa học kỹ thuật lâng zup zooi ooy zên vặ đoọng đhanuôr k’rong bhrợ đươi dua công nghệ dal, bhrợ t’bhưah bh’rợ pa bhrợ, ting chrooi đoọng pa dưr râu liêm choom, thu nhập coh 1 zr’lụ k’tiêc ch’choh: “Đh’rưah lâng xay moon, pa choom khoa học kỹ thuật năc pazêng cơ sở hội công tươc ta mooh xơợng cr’noọ cr’niêng vặ zên đoọng pa dưr bh’rợ pa bhrợ năc hôi pa choom đoọng ha đhanuôr bhrợ dự án. Xoọc đâu, Hội xoọc bhrợ têng đoọng ha đhanuôr vặ zên pa bhrợ tơợ Quỹ zup zooi đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, Ngân hàng chính sách – xã hội lâng zên vặ âng Ngân hàng Nông nghiệp, bhrợ pr’đơợ đoọng ha đhanuôr bhrợ têng bh’rợ pa bhrợ. Xoọc đâu, đợ zên zup zooi đoọng vặ t’đui ooy dự án, lâng zên vêy ta đoọng vặ năc tơợ 30 tước 50 ức đồng; râu la lua công vêy đợ dự án đoọng vặ tươc 500 ức đồng. Xoọc đâu, zên âng Hội đoọng ha pazêng pr’loong đong đhanuôr vặ k’nặ 60 tỷ đồng; năc muy c’moo mơ 15 tỷ đồng.”

Lâng đợ zên vặ âng Nhà nước lâng râu t’bhlâng z’lâh zr’năh k’đhap, đươi dua khoa học kỹ thuật ooy bh’rợ tr’nêng nông nghiệp, rơơm kiêng ting t’ngay vêy bâc bh’rợ tr’nêng liêm choom ooy kinh tế bâc bhlâng, căh muy coh xuôi nắc coh da ding k’coong, zr’lụ đhanuôr acoon coh công đươi dua. Tơợ đêêc, ting bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê, pa dưr thu nhập, pa liêm pa crêê pr’ăt tr’mông âng đhanuôr./.

Nông dân miền núi thời công nghệ 4.0

PV/VOV-Miền Trung

      Dùng máy tính, điện thoại Smarphone để tưới tiêu, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp và kết nối tìm đầu ra cho nông sản, câu chuyện tưởng chỉ có ở đồng bằng thì nay đã được một số nông dân ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thực hiện đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Sau thời gian dài vật lộn với mấy sào ruộng lúa nước và rau màu không mấy hiệu quả, năm ngoái ông Nguyễn Hữu Nhì ở thôn Lộc Mỹ, xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng quyết định đầu tư hơn 2 tỷ đồng trồng 10.000 cành lan Mokara ứng dụng công nghệ cao. Với kinh nghiệm tích lũy từ thực tế và kiến thức chắt lọc từ Internet, sách báo đã giúp ông rất nhiều trong quá trình thực hiện. Ông Nhì chia sẻ, trồng lan ứng dụng công nghệ cao đòi hỏi đầu tư bài bản từ khâu xây dựng bờ bao, làm nhà nhà lưới, lắp đặt hệ thống tưới phun tự động, hệ thống thoát nước, camera giám sát…đến khâu chọn giống và kỹ thuật bón phân, chăm sóc. Việc ứng dụng công nghệ tưới phun sương điều khiển bằng điện thoại di động và bón phân bằng bình xịt vừa điều chỉnh cây ra hoa chuẩn về màu sắc, độ đồng đều cao và cơ bản là giảm được chi phí chăm sóc: “Mình cũng thực hiện Nghị quyết của Chi bộ về xây dựng nông mới và nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ cao. Mô hình trồng lan này, mọi việc tưới tắm, chăm sóc đều sử dụng qua điện thoại hết. Để làm được mình cũng phải làm quen với các thiết bị điện tử, thường xuyên lên mạng để tìm hiểu, học hỏi. Mô hình này làm khép kín hết, bờ bao bằng tường rào hết, lưới râm phải che không cho ánh nắng vào, nắng quá cũng cây sẽ bị cháy. Phải tưới nhiều, có ngày phải tưới đến 3,4 lần. Tưới, chăm đều qua điện thoại hết.”

  Toàn bộ giống lan trong trang trại ông Nhì đều  nhập từ Thái Lan nên giá thành khá cao nhưng được cái cây khỏe cho hoa nhiều, cánh to, màu sắc tươi, bền, đẹp… và ít bị sâu bệnh. Hiện mỗi cành hóa được các shop thu mua từ 4.000 đến 6.000 đồng, sau khi trừ chi phí, mỗi tháng ông Nhì cũng thu lãi hàng chục triệu đồng.

Theo ông Trương Thanh Nhân, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, người tiên phong trong ứng dụng công nghệ cao để trồng lan Mokara ở địa phương là hộ ông Nguyễn Lộc Thạnh. Từ 1000 cây giống ban đầu năm 2016, đến nay ông Thạnh đã sở hữu vườn lan Mokara với gần 20 ngàn cây. Ông Thạnh là thành một trong số ít “nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” nhiều năm liền của huyện Hòa Vang. Ông Trương Thanh Nhân cho biết, hiện trên địa bàn, nhiều nông dân có nhu cầu ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp nhưng để thực hiện mô hình này đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn, trong khi điều kiện của người dân miền núi còn nhiều khó khăn: “Xã Hòa Bắc có nhiều mô hình kinh tế. Về mô hình ứng dụng công nghệ cao có mô hình trồng lan Mokara với khoảng 2000 héc ta. Mô hình này không những mang lại hiệu quả kinh tế mà còn giải quyết việc làm cho nhiều lao động. Mô hình này rất hiệu quả nhưng đầu tư kinh phí ban đầu. Tuy nhiên với nông dân Hòa Bắc điều kiện kinh tế còn khó khăn. Vừa rồi cũng có một số hộ đăng ký nhân rộng mô hình nhưng mà cái này chúng tôi cũng phải đề xuất huyện hỗ trợ kinh phí để giúp bà con nhân rộng mô hình này.”

Mô hình ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp ở thành phố Đà Nẵng xuất hiện ngày càng nhiều từ vùng nông thôn đến miền núi. Thành phố ưu tiên triển khai quy hoạch các vùng, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, ban hành chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển sản xuất ứng dụng công nghệ cao. Huyện Hòa Vang hiện có 3 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được phê duyệt quy hoạch chi tiết đang xúc tiến kêu gọi đầu tư, tiếp tục quy hoạch, tiếp tục phát triển mở rộng các vùng, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với quy hoạch chung của thành phố. Ông Nguyễn Kim Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đà Nẵng cho biết, Hội Nông dân thành phố thường xuyên mở lớp tập huấn, hướng dẫn, chuyển giao khoa học kỹ thuật và hỗ trợ vốn vay để bà con đầu tư ứng công nghệ cao, mở rộng quy mô sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả, thu nhập trên cùng 1 đơn vị diện tích: “Song song với tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật thì các cơ sở hội cũng trực tiếp khảo sát nhu cầu vay vốn để phát triển sản xuất thì hội sẽ đứng ra hướng dẫn bà con làm dự án. Hiện, Hội đang triển khai cho bà con vay vốn sản xuất từ nguồn Quỹ hỗ trợ nông dân, Ngân hàng Chính sách-xã hội và vốn của Ngân hàng Nông nghiệp, tạo điều kiện cho nông dân thực hành sản xuất. Hiện mức hỗ trợ cho vay thì tùy theo từng dự án, với mức bình quân cho vay từ 30 đến 50 triệu đồng; thực tế cũng có những dự án cho vay đến 500 triệu đồng. Hiện, vốn của Hội đưa xuống cho hộ nông dân vay gần 60 tỷ đồng; bình quân mỗi năm 15 tỷ đồng, vốn quay vòng.”

Với nguồn vốn vay của Nhà nước và sự nỗ lực vượt khó vươn lên, tiếp cận, đưa ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, hy vọng, ngày càng có nhiều mô hình sản xuất cho hiệu quả kinh tế cao, không chỉ ở đồng bằng mà cả ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, góp phần xây dựng nông thôn mới, nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống của người dân./.