Bấc c’moo ta luôn choh a tao căh vêy đơơng chô  bh’nơơn, tợơ lâh 1 c’moo đâu, bấc đhanuôr ặt đhị  vel  Phương Thạnh, chr’val Phương Bình, chr’hoong Phụng Hiệp ơy xăl choh zứa MD2, lâng đhăm bhưah k’nặ 4ha. Lâng m’pâng hecta k’tiếc, đhanuôr choh mơ 6.000 t’nơơm zứa MD2 lâng lâh mơ 18 c’xêê nắc pếêh pay lâng bh’nơơn mơ 10 tấn p’lêê/hân noo, nấc lâh 20% t’ping lâng m’ma Queen tợơ a hay. Lâng bh’nơơn, chr’năp k’rong câl bơơn Công ty pa căh, m’pâng hecta zứa MD2 nắc vêy đơơng chô bh’nơơn đoọng k’njặ 25 ức đồng/hân noo. Lâng bh’nơơn z’zăng cơnh đâu nắc tợơ 5hecta xoọc tr’nợơp tước nâu kêi zr’lụ coh zứa MD2 chr’val Phương Bình chr’hoong Phụng Hiệp ơy pa dưr đhăm bhưah lâh 30 hecta lâng coh cr’chăl ha y nắc ta bhưah tước 100 hecta. T’cooh Ngô Văn Phượng- đhanuôr choh zứa đhị chr’val Phương Bình đọong năl: “Choh a tao căh vêy bơơn rau rị, choh a tao bhrợ têng đh’rau cung vặ, k’dua ma nuyh bhrợ zên công cung bấc. L;êy coh đâu công ty xiêr bhrợ hợp đồng pa choom cơnh bhrợ nắc lêy cung buôn. Zr’lụ k’tiếc nâu choh zứa liêm  bhlầng, ơy vêy apêê choh bhrợ lalăm. Lalăm a hay công ty đoọng tơơm chr’noh nâu p’lêê clợơng mơ 65gram, nâu kêi nắc 1 c’xêê ha dợ clợơng k’nặ 200gram”

       Tợơ đanh đhanuôr tỉnh Hậu Giang muy k’rong choh bhrợ ha roo lâng a tao. Nắc lâng đhr’năng pleng k’tiếc tr’xăl ting k’đhap lâh mơ lâng thị trường căh tệêm ngăn bhrợ bh’nơơn  bh’rợ âng đhanuôr coh đâu bơơn tợơ bơr rau p’lêê nâu ting zr’năh k’đhap. Bơr pêê c’moo chô ooy đâu, ting c’lâng xa nay âng tỉnh bấc đhanuôr nắc ơy xăl tơơm chr’noh, bh’năn băn đhị pazêng zr’lụ bhrợ têng đơơng chô bh’nơơn ếp. Pazêng cr’noọ bh’rợ t’mêê bơơn n’leh vaih xăl đoọng choh ha roo, a tao âng đhanuôr Hậu Giang, n’jưah liêm choom cơnh lâng đhr’năng pleng k’tiếc tr’xăl, n’jưah liêm choom cơnh đươi dua âng thị trường tu cơnh đếêc nắc vêy đơơng chô  bh’nơơn zăng dal.

Nâu kêi, pazêng zr’lụ k’tiếc t’huung coh tỉnh, xăl tu choh bhrợ ha roo 3 hân noo nắc bấc đhanuôr căh dzợ choh ha roo xăl đếêc nắc băn bh’năn coh đác đhị hân noo ha ọt. Lâh 3 c’xêê băn, bêl đác tuh rệê, pa câl a xiu, căh dap lâng zên k’rong băn bhrợ nắc đhanuôr dzợ bơơn bh’nơơn tợợ 12 - 15 ức đồng/ hecta, căh ơy dap tước đhr’năng doó bấc zên đoọng k’rang hân noo t’tun. Bấc ngai đhanuôr lơi ha roo, a to căh dzợ choh xăl choh bhơi nhúc, choh ấu, choh sen pa zưm lâng băn a xiu đơơng chô bh’nơơn zăng dal. T’cooh Nguyễn Văn Ngon ặt đhị vel Mỹ Phú, chr’val Hòa Mỹ đọong năl:  2,5 hecta k’tiếc âng t’cooh đhị zr’lụ t’huung nắc tợơ đay a hay t’cooh choh a tao ha dợ căh vêy đơơng chô bh’nơơn tu ta luôn crêê nong đác, mơ 3 c’moo hay t’cooh xăl choh sen pa zưm lâng băn a xiu. Tước 3 c’xêê nắc t’cooh pay bh’nơơn muy chu, a xiu pa cala vêy bơơn 10 ức đồng, căh ơy dáp lâng zên pa câl gương sen. “2 hecta m’pâng k’tiếc nâu, ha dang sen chơh bấc nắc vêy bơơn 70- 80 kg sen, đớc 1 t’ngay pếêh pay 1 t’ngay, ha dang 10 r’bhầu/kg nắc bơơn 700-800 r’bhầu đồng. Pếêh pay hớ cơnh đếêc. Ting lâng choh ha roo nắc choh sen nâu vêy bh’nơơn dal lâh, dal lâh 2-3 chu cơnh lâng choh ha roo”.

      Tợơ choh bhrợ la leh, xoọc đâu đhanuôr Hậu Giang ơy xăl cơnh bhrợ têng ting cơnh công nghệ dal, công nghệ 4.0 lâng choh bhrợ bhơi r’veh liêm sạch. Ha dang cơnh 3 c’moo lalăm a hay, prang tỉnh nắc vêy mơ 200 cr’noọ bh’rợ bhrợ têng liêm sạch, bhrợ têng cơnh pr’đợơ âng VietGap, GlobalGap nắc xoọc đâu prang tỉnh ơy dzoóc lâh 520 cr’noọ bh’rợ, coh đếêc đăh cha choh pay lâh 70%.

       Ting cơnh t’cooh Lê Tiến Châu- Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang: Coh cr’chăl  a hay, Hậu Giang ơy k’rong bhrợ têng ha rêê đhuôch cơnh t’mêê đoọng pa dưr đanh mâng lâng bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Ting đếêc, đh’rưah lâng bhrợ t’vaih zr’lụ bhrợ têng ha rêê đhuôch đươi dua công gnhệ dal đhị chr’hoong Long Mỹ lâng đhăm bhưah 5.200 hecta, đh’rưah lâng bấc chính sách zup zooi đhanuôr apêê đong k’rong bhrợ têng ha rêê đhuôch 4.0, bhrợ têng ha rêê đhuôch liêm sạch, bhrợ pa dưr t’nooi chr’năp tơơm chr’nóh, bh’năn băn ting c’lâng liêm choom cơnh lâng đhr’năng pleng k’tiếc tr’xăl, đh’rưah nắc đươi dua apêê cr’nọo bh’rợ liêm choom bhlầng đhị bhrợ têng, đoọng đơơng chô bh’nơơn bấc lâh cơnh lalăm a hay. “Tỉnh Hậu Giang ơy năl ghit c’lâng leey bhrợ lalay nắc pa dưr bhrợ têng ha rêê đhuôch, t’bhlầng cr’nọo bh’rợ  bhrợ têng cha ting c’lâng đanh mâng, kinh tế t’viêng, pa tệêt pa zưm bhrợ têng ting cơ chế 1 thị trường coh pr’đợơ logictic. Tợơ đếêc, pa căh bấc c’lâng bhrợ têng liêm choom cơnh lâng apêê cr’nọo  bh’rợ bhriêl t’béch coh bhrợ têng ha rêê đhuôch lâng tợơ đếêc nắc zooi đoọng ha đhanuôr, hợp tác xã buôn pa đăn lâng công nghệ đhị bhrợ têng ha rêê đhuôch. Tợơ đếêc bhrợ pa  dưr ca van tợơ ruộng bhươn, coh đhăm k’tiếc âng vel đong đay”.

       Pazêng c’moo đăn đâu, zập cha nắc đhanuôr Hậu Giang bhrợ têng mơ 1,3 ức tấn ha roo, lâh 300.000 tấn p’lêê, k’nặ 70.000 tấn zập rau choh băn coh đác. Lâh mơ cha neh, bấc pr’đươi a yêm bhlầng ơy bơơn đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung lơơng cơnh a xiu thát lát, zứa Cầu Đúc, píh căh vêy cr’liêng, mãng cầu xiêm, dưa lê, thanh long… Ra đâu nắc pa căh lêy, chính quyền vel đong ơy đớc bấc c’rơ g’lếêh, k’rang lêy, pa dưr bhrợ têng ha rêê đhuôch lâng đhanuôr coh đâu kiêng bhlâng z’lâh k’đhap, pa zay ha dưr./.

Nông dân Hậu Giang với những mô hình sản xuất thích ứng với Biến đổi khí hậu

Tấn Phong

Những năm gần đây Biến đổi khí hậu ngày càng diễn ra gay gắt tại vùng ĐBSCL gây nhiều khó khăn cho người dân, nhất là trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Trước thực trạng trên, nhiều nông dân trong vùng đã chủ động nghiên cứu, học hỏi để hình thành nên những mô hình sản xuất mới thích ứng với Biến đổi khí hậu và mang lại hiệu quả kinh tế cao.

       Nhiều năm liền trồng mía không hiệu quả, cách nay hơn 1 năm, một số nông dân ở ấp Phương Thạnh, xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp đã chuyển sang trồng cây khóm MD2, với diện tích gần 4ha. Với 1 công đất, bà con trồng được khoảng 6.000 bụi khóm MD2 và sau khoảng 18 tháng thì thu hoạch với năng suất khoảng 10 tấn trái/vụ, cao hơn 20% so với giống Queen truyền thống. Với năng suất và giá hiện tại, mỗi công khóm MD2 cho thu nhập gần 25 triệu đồng/vụ. Với kết quả khả quan như vậy nên từ 5 ha ban đầu đến nay vùng khóm MD2 xã Phương Bình huyện Phụng Hiệp đã phát triển lên được hơn 30ha và trong thời gian tới sẽ phát triển lên 100 ha. Ông Ngô Văn Phượng- nông dân trồng khóm ở xã Phương Bình cho biết: “Trồng mía không có ăn, trồng mía cái gì cũng mướn nhân công thì mắc. Rồi thấy trên công ty xuống nó họp đồngrồi nói cách thức mình thấy cũng dễ và nguyên do là mình mần công nhà được. Khóm rất tốt ở vùng đất này, bị vì có mấy người trồng rồi, đất đây chịu loại khóm này. Hồi trước công ty đưa cây này quân bình có 65gram hà, bây giờ trồng có 1 tháng mấy nay nó lên gần 200gram hết rồi”

       Từ lâu nông dân tỉnh Hậu Giang chỉ tập trung sản xuất lúa và mía. Tuy nhiên, trước Biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng gay gắt và biến động thị trường khiến cho thu nhập của nông dân nơi đây từ hai loại cây trồng này ngày càng bấp bênh. Vài năm trở lại đây, theo chủ trương của tỉnh nhiều nông dân đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi tại những vùng sản xuất kém hiệu quả trước đây. Những mô hình mới ra đời thay cho cây lúa, cây mía của nông dân Hậu Giang vừa thích ứng với biến đổi khí hậu, vừa phù hợp với nhu cầu của thị trường nên mang lại thu nhập khá cao.

       Giờ đây, ở những vùng đất trũng trong tỉnh, thay vì làm lúa 3 vụ thì nhiều nông dân đã bỏ hẳn lúa vụ 3, tức lúa thu đông trong mùa nước nổi để tận dụng lượng nước dồi dào trên nền đất lúa nuôi thủy sản, chủ yếu là nuôi cá. Sau 3 tháng nuôi, khi nước lũ rút, thu hoạch cá bán trừ đi chi phí, nông dân lời từ 12 - 15 triệu đồng/ ha, chưa kể giảm được nhiều chi phí trong sản xuất vụ lúa kế tiếp. Một số nông dân còn bỏ hẳn cây lúa, cây mía để trồng rau nhúc, trồng ấu, trồng sen kết hợp nuôi cá cho thu nhập khá cao. Ông Nguyễn Văn Ngon ở ấp Mỹ Phú, xã Hòa Mỹ cho biết:  5 công đất của ông nằm ở vùng trũng nên lâu nay trồng mía không hiệu quả vì bị ngập nên cách nay 3 năm ông đã chuyển sang trồng sen kết hợp nuôi cá. Cứ sau 3 tháng ông thu hoạch 1 vụ cá bán được hơn 10 triệu đồng, chưa kể thu nhập từ tiền bán gương sen. “5 công này thu hoạch một chuyến nếu nó rộ lên có thể 70- 80 kg sen, nghĩa là cách 1 ngày bẻ 1 ngày, nếu 10 ngàn/kg thì được 700-800 ngàn. Nó thu hoạch hoài vậy đó. So với trồng lúa thì cái sen này có lợi hơn, có nghĩa là sen này gấp 2-3 lần lúa.”

      Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún hiện nay nông dân Hậu Giang đã thay đổi tư duy sản xuất theo công nghệ cao, công nghệ 4.0 và sản xuất xanh. Nếu như 3 năm trước, toàn tỉnh chỉ có khoảng 200 mô hình sản xuất sạch, sản xuất theo chuẩn VietGap, GlobalGap thì hiện nay toàn tỉnh đã tăng lên hơn 520 mô hình, trong đó lĩnh vực trồng trọt chiếm hơn 70%.

      Theo ông Lê Tiến Châu- Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang:  Trong thời gian qua, Hậu Giang đã tập trung tái cơ cấu ngành nông nghiệp để phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững và xây dựng nông thôn mới. Theo đó, bên cạnh việc thành lập Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại huyện Long Mỹ với diện tích 5.200 hecta, cùng nhiều chính sách hỗ trợ người dân và các nhà đầu tư làm nông nghiệp 4.0, nông nghiệp sạch, xây dựng chuỗi giá trị nông sản, Hậu Giang còn khuyến khích người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu đồng thời áp dụng những mô hình tiên tiến trong sản xuất. để mang lại thu nhập cao gấp nhiều lần so với cách sản xuất truyền thống. “Tỉnh Hậu Giang đã xác định hướng đi riêng đó là phát triển nông nghiệp, thúc đẩy mô hình làm kinh tế theo hướng bền vững, kinh tế xanh, liên kết phát triển theo cơ chê 1thị trường trện nền tảng logictic. Qua đó, đưa ra nhiều giải pháp phù hợp để phát triển các mô hình thông minh trong nông nghiệp và từ đó giúp nông dân, hợp tác xã dễ dàng tiếp cận các ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp, qua đó, làm giàu được từ ruộng vườn, trên chính mảnh đất quê hương mình”.

       Những năm gần đây, mỗi năm nông dân Hậu Giang sản xuất khoảng 1,3 triệu tấn lúa, hơn 300.000 tấn trái cây, gần 70.000 tấn thủy sản các loại. Ngoài gạo, nhiều đặc sản chế biến của Hậu Giang đã được xuất khẩu như cá thát lát, khóm Cầu Đúc, chanh không hạt, mãng cầu xiêm, dưa lê, thanh long…Điều này chứng minh, chính quyền địa phương đã dành nhiều tâm sức cho lĩnh vực nông nghiệp và bà con nông dân nơi đây giàu khát vọng vươn lên./.