Bh’rợ âng Sở Văn hóa lâng Thể thao thành phố Huế pa zum lâng UBND apêê chr’val A Lưới 1, Alưới 2 lâng Alưới 3 bhrợ cơnh lâng râu ting pâh âng k’noọ 600 nghệ nhân, nghệ sĩ quân chúng, diễn viên, vận động viên tươc tơợ 11 chr’val, phường vêy rup đha nuôr acoon coh ăt ma mông

Zr’lụ chợ phiên da ding ca coong Alưới r’rộ r’răm ma nưih đh’rưah lâng t’mooi hr’luc a đay ooy Bhiêc bhan ch’na đh’năh âng đha nuôr acoon coh. 11 c’bhuh thi âi đh’rưah pa căh z’hai uh bhrợ ch’na, pr’ộm yêm bhlâng âng c’bhuh đay. Ha dang đha nuôr Cơ Tu đơơng âng tươc a tưch boh lâng avị aham đhooh; đha nuôr Pa Hy năc tăh cuôt, boh axiu; năc ma nưih Tà Ôi, Pa Cô pa căh ch’na đh’năh âng đay coh bhiêc bhan A za, cơnh lâng atưch hor lâng tà vạc đha hum yêm.

Nâu đoo năc muy coh bâc râu bha lâng âng T’ngay mr’hal Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch apêê acoon coh da ding ca coong Huế. Cưah muy năc bêl đoọng xay pa căh liêm pr’hay la lay âng vêêl đong, cơnh amoó Hồ Thị Hồng Ngọc coh c’bhuh thi chr’val Khe Tre xay moon, zâp ch’na ra đhơơn pa căh ooy đâu năc muy t’ruih liêm pr’hay. Ộm cha ch’na pr’ộm đhị đâu, t’mooi căh muy bơơn năl đha hum âng crâng ca coong, năc dzợ bơơn năl liêm loom ma nưih coh ca coong Trường Sơn:

“Râu yêm đha hum la lay âng ch’na ma nưih Cơ Tu  năc đoo doó vêy lâh k’đhap bhrợ têng n’đhang đơơng đha hum yêm la lay. Pr’đươi năc âng đha nuôr ma châc bơơn pay coh crâng, coh toọm đac căh câ choh coh ha rêê. Tu cơnh đêêc, năc đha hum yêm âng ch’na pa bhlâng la lay pa căh râu chăp hơnh t’mooi công cơnh loom ma nưih âng crâng da ding Khe Tre”.

T’ngay mr’hal Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch apêê acoon coh da ding ca coong thành phố Huế t’luh I dzợ vêy bâc bh’rợ liêm pr’hay cơnh bh’rợ nghệ thuật quần chúng đơơng đoọng ha đha nuôr lâng t’mooi apêê pr’hat pr’múa liêm pr’hay; pa căh xa nâp acoon coh; taanh pa căh zèng âng ma nưih Tà Ôi, Pa Cô, bh’rợ taanh dzăc âng đha nuôr Cơ Tu; pa căh bh’rợ ăt bhrợ zâp t’ngay âng đha nuôr da ding ca coong; tr’thi apêê môn thể thao lang ahay…

Đhị T’ngay mr’hal n’nâu, apêê chr’val da ding ca coong A Lưới công xay truih apêê đhị tươc la lêy cha ơh crâng đac, vêêl bhươl lâng bhrợ bâc bh’rợ triển lãm, ra pă pa căh cơnh: triển lãm cha nup đha nuôr apêê acoon coh da ding ca coong; triển lãm “ T’ngay mr’hal prang k’tiêc – ta la phiếu âng loom mâng lâng trách nhiệm”; “K’kir Huế dhị cha nup âng apêê nhiếp ảnh”; “C’leh liêm Quốc hội Việt Nam đhị apêê cr’chăl”….

Coh râu p’răng rơợng tơơp hân noo ch’noọng, n’đhơ coh zr’lụ Bhiêc bhan ch’na đh’năh; thi diễn nghệ thuật pr’hat pr’múa, pa căh xa nâp apêê acoon coh căh câ tr’thi apêê môn thể thao… apêê nghệ nhân, diễn viên quần chúng, vận động viên zêng t’bhlâng lưch ađay. Cơnh lâng apêê đoo, bơơn ting pâh t’ngay mr’hal năc đoo râu hâng hơnh, bhui har tu bơơn xay pa căh đợ c’leh liêm âng đhr’niêng bh’rợ acoon coh đay tươc lâng t’mooi năl bâc:

 “Bhiêc bhan n’nâu bhrợ t’vaih pr’đơợ ha zi tr’lum, giao lưu, pa mâng đoàn kết. Nâu đoo công năc bêl đoọng azi prá xay ooy bh’rợ taanh dzăc âng đha nuôr Cơ Tu, t’mooh pa choom ooy cơnh bhrợ t’mêê, kỹ thuật t’mêê apêê bh’nơơn taanh dzăc. Moon pa zum năc yêm lâng bhlâng” (t’cooh Đặng Văn Quyết, ma nưih Cơ Tu coh chr’val A Lưới 5)

“Acu bhui har bhlâng bêl bơơn đơơng âng pa căh đhr’niêng bh’rợ âng ma nưih Pa Hy tươc đhị đâu. Acu rơơm kiêng đhị bhiêc bhan n’nâu, c’leh liêm đhr’niêng bh’rợ acoon coh zi bơơn bâc ngai năl lâh mơ”. (Amoó Nguyễn Thị Trạch, ma nưih Pa Hy)

“Bơơn ting pâh t’ngay mr’hal n’nâu acu xơợng yêm loom lâng hâng hơnh. Acu dzợ bơơn giao lưu lâng đơn vị pr’zơc đoọng lêy ch’na đh’năh ma nưih Tà Ôi zi năc ngcơnh, ha dợ ma nưih Pa Cô, Cơ Tu, Pa Hy ng’cơnh, zr’ma, pr’đươi vêy râu la lay căh” (T’cooh Kê Đức Đền, ma nưih Tà Ôi chr’val A Lưới 2).

T’mêê năc ki prá xay âng t’cooh Đặng Văn Quyết, ma nưih Cơ Tu coh chr’val A Lưới 4, amoó Nguyễn Thị Trạch, ma nưih Pa Hy coh phường Phong Điền lâng t’cooh Kê Đức Đền, ma nưih Tà Ôi chr’val A Lưới 2.

Bâc ơl đha nuôr lâng t’mooi bơơn hr’luc a đay ooy apêê bhr’ươr pr’hat xa nul; chiing cha gâr chr’va coh m’pâng crâng ca coong lâng chơơc lêy bâc c’leh liêm la lay ooy văn hóa, thể thao lâng du lịch âng đha nuôr apêê acoon coh thành phố Huế. Pr’căn April Marie, t’mooi tươc tơợ Mỹ lâng amoó Hồ Họa My, t’mooi tươc tơợ tỉnh Quảng Trị xay moon:

“Acu tươc đâu đh’rưah lâng cacoon n’jưih lâng cha chau. Acu bơơn la lêy, chơơc lêy đhăm k’tiêc, acoon ma nưih, văn hóa lâng ch’na đh’năh coh đâu. Đha nuôr coh đâu pa bhlâng liêm ta nih, cruung k’tiêc liêm pr’hay. Ha dang vêy pr’đơợ acu vêy rach cớ ooy đâu muy chu cớ”.

“Tươc lâng A Lưới, acu lêy đha nuôr pa bhlâng chăp hơnh t’mooi, azi bơơn pâh hơnh deh. Ha dợ văn hóa âng đha nuôr năc pa bhlâng liêm pr’hay. Nâu câi, văn hóa âng đha nuôr ting t’ngay ting bil pât n’đhang A Lưới âi bơơn zư đơc văn hóa ty đanh đoọng ha ca coon cha chau ha y”.

Moon tươc đhăm k’tiêc miền Tây âng thành phố Huế, ahêê căh muy hay ooy muy đhăm k’tiêc grơơ nhool c’moo ahay, năc dzợ pa chăp tươc muy đhị têêm ngăn – đhị k’rong pa zum văn hóa âng đhi noo apêê acoon coh Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu, pa Hy căh câ Bru- Vân Kiều đay….

Coh m’pâng crâng ca coong t’viêng t’vir, xa nul chiing cha gâr công dzợ t’ngay ha dum dưr chr’va đh’rưah lâng đhí, toọm đac. Tơợ đanh, đha nuôr hêê công ta luôn pr’too đh’rưah zư lêy ting n’juông pr’hat, pr’múa, ting bh’rợ ăt bhrợ âng lang ahay đơc đoọng. Zâp râu đợ râu chr’năp n’năc, căh muy râu hâng hơnh âng đha nuôr da ding ca coong, năc dzợ bhrợ t’vaih râu liêm pr’hay pa bhlâng la lay ha văn hóa k’tiêc Huế.

Công lâng râu hâng hơnh n’năc, pr’căn Phạm Thị Liễu, Phó Chủ tịch UBND chr’val A Lưới 3 rơơm kiêng: Dhị apêê t’ngay bhiêc bhan cơnh đâu, đha nuôr lâng t’mooi ch’ngai đăn  bh’nhăn năl ghit, p’xoọng chăp kiêng râu liêm pr’hay văn hóa công cơnh crâng ca coong coh đâu:

“Chr’val A Lưới 3 công cơnh apêê chr’val zr’lụ A Lưới rơơm kiêng đhị t’ngay bhiêc bhan n’nâu năc pa gơi tươc đha nuôr lâng t’mooi coh prang k’tiêc ooy apêê c’leh văn hóa lang ahay âng đha nuôr Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu truih ca coong Trường Sơn. Azi rơơm kiêng xay truih đoọng ha t’mooi đợ bh’nơơn du lịch crâng đac, vêêl bhươl, bh’nơơ OCOP, đợ môn thể thao pr’hay pr’hươn công cơnh ch’na đh’năh âng đha nuôr”.

T’ngay Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch apêê acoon coh da ding ca coong tơợ đanh âi dưr vaih muy t’ngay bhui har, muy đhị tr’lum văn hóa pa bhlâng chr’năp âng đha nuôr da ding ca coong thành phố Huế. Nâu đoo căh muy bêl đoọng đhi noo apêê vêêl bhươl tr’lum, giao lưu, pa mâng đoàn kết, năc dzợ pr’đơợ đoọng xay pa căh lâng pr’zơc chr’ơh zâp ooy cruung k’tiêc, acoon ma nưih lâng apêê pr’đơợ pa dưr âng vêêl đong. T’ngay mr’hal c’moo 2025 n’nâu ta bhrợ crêê bêl thành phố Huế xooc bh’dzang moot muy cr’chăl pa dưr t’mêê cơnh lâng pr’đhang chính quyền vêêl đong bơr cấp. Đhị bâc pr’đơợ lâng đợ bhr’dzang lươt n’năc, bh’rợ p’têêt pa zum lâng chăp hơnh c’leh liêm đhr’niêng bh’rợ da ding ca coong bh’nhăn dưr chr’năp căh cơnh. Moon ghit ooy râu chr’năp âng T’ngay mr’hal c’moo đâu, t’cooh Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao thành phố Huế moon ghit:

“L’lăm ahay, bh’rợ bhrợ t’ngay mr’hal bơơn k’đươi ha chính quyền cấp chr’hoong. Chr’hoong năc vêy pr’đơợ k’rơ lâh, vêy râu k’rong ma nưih bâc lâh. N’đhơ cơnh đêêc, xang bêl xay bhrợ pr’đhang chính quyền 2 cấp, azi lêy nâu đoo năc g’luh tơơp lêy đoọng xay moon z’hai bhrợ têng âng chính quyền câp chr’val. Râu choom hơnh deh năc g’luh n’nâu vêy 11 chr’val ting pâh lâng zâp chr’val zêng đơơng âng tươc t’ngay mr’hal đợ râu liêm pr’hay bhlâng âng acoon coh đay. Acu pa chăp, nâu đoo năc g’luh bhrợ têng cơnh lâng cấp chr’val năc zâp bh’rợ dzợ zr’năh k’đhap, n’đhơ cơnh đêêc âi đoọng lêy chính quyền cơ sở âi vêy t’bhlâng lưch c’rơ. Năc tu bhrợ têng cấp chr’val cơnh đâu năc ahêê bh’nhăn lêy râu liêm bâc âng zâp vêêl đong. Đhị đêêc, thành phố công lêy ghit lâh pr’đơợ liêm k’rơ âng zâp chr’val đoọng vêy bâc chính sách zooi đoọng, p’too moon apêê vêêl đong pa dưr ooy văn hóa, thể thao lâng du lịch"./.

NGÀY HỘI VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH CÁC DÂN TỘC MIỀN NÚI THÀNH PHỐ HUẾ: KHÔNG GIAN ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC VĂN HÓA VÙNG CAO

Trong 3 ngày từ 29 đến 31/5, tại các xã vùng cao biên giới A Lưới, thành phố Huế diễn ra “Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế lần thứ I, năm 2026”. Sự kiện do Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế phối hợp với UBND các xã A Lưới 1, A Lưới 2 và A Lưới 3 tổ chức với sự tham gia của gần 600 nghệ nhân, nghệ sĩ quần chúng, diễn viên, vận động viên đến từ 11 xã, phường có đông bào dân tộc thiểu số sinh sống

Không gian Chợ phiên vùng cao A Lưới rộn ràng và ngập tràn hương vị khi đông đảo người dân cùng du khách hòa mình vào Lễ hội ẩm thực của đồng bào các dân tộc thiểu số. 11 đội thi đã cùng nhau trổ tài làm những món ăn, thức uống ngon nhất, đặc sắc nhất của dân tộc mình. Nếu bà con Cơ Tu mang đến món gà bản nướng thơm lừng và xôi nếp cẩm; đồng bào Pa Hy tỉ mẩn làm bánh A Quát, nướng cá suối; thì người Tà Ôi, Pa Cô lại thết đãi khách quý mâm cơm truyền thống trong lễ hội A Za, với gà kiến nướng ống tre và rượu đoác nồng nàn.

Đây là một trong những điểm nhấn của Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế. Không chỉ là dịp để quảng bá đặc sản địa phương, mà như chị Hồ Thị Hồng Ngọc ở đội thi xã Khe Tre chia sẻ: Mỗi món ăn dọn lên là một câu chuyện mộc mạc mà đậm đà bản sắc. Thưởng thức ẩm thực nơi đây, du khách không chỉ nếm được hương vị của núi rừng, mà còn cảm nhận trọn vẹn cái tình người ấm áp của đại ngàn Trường Sơn:

“Đặc trưng của người Cơ Tu trong ẩm thực là không cầu kỳ về gia vị mà chinh phục thực khách bằng cách chế biến mang đậm hương vị núi rừng. Nguyên liệu thì thường do bà con tự đi lấy trên rừng, trên suối hoặc trồng trên rẫy. Vì vậy mà vị của món ăn bao giờ cũng rất đậm đà và thể hiện sự hiếu khách cũng như tình người, tình đất của núi rừng Khe Tre”.

Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế lần thứ I còn có nhiều hoạt động hấp dẫn và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc như chương trình nghệ thuật quần chúng mang đến cho người dân và du khách các tiết mục dân ca, dân nhạc, dân vũ truyền thống đặc sắc; trình diễn trang phục dân tộc; trình diễn nghề dệt Dèng của đồng bào Tà Ôi, Pa Cô, nghề đan lát của đồng bào Cơ Tu; tái hiện sinh hoạt cộng đồng, đời sống lao động và nét đẹp văn hóa của đồng bào miền núi; thi đấu các môn thể thao truyền thống…

Tại Ngày hội lần này, các xã miền núi A Lưới cũng giới thiệu, quảng bá các điểm đến du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và tổ chức nhiều hoạt động triển lãm, trưng bày ý nghĩa như: triển lãm hình ảnh đồng bào các dân tộc miền núi; triển lãm “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và trách nhiệm”; “Di sản Huế qua góc nhìn nghệ thuật nhiếp ảnh”; “Dấu ấn Quốc hội Việt Nam qua các thời kỳ”...

Giữa cái nắng chói chang đầu hè, dù ở không gian Lễ hội ẩm thực; thi diễn nghệ thuật dân ca, dân nhạc, dân vũ, trình diễn thời trang các dân tộc hay thi đấu các môn thể thao... các nghệ nhân, diễn viên quần chúng, vận động viên đều nỗ lực, cống hiến hết mình. Với họ, được tham gia ngày hội còn là niềm vinh dự, tự hào khi giới thiệu  được những nét đẹp văn hóa dân tộc mình đến người dân và du khách:

“Lễ hội này tạo cơ hội cho chúng tôi gặp gỡ, giao lưu, tăng cường tình đoàn kết. Đây cũng là dịp để chúng tôi trao đổi về nghề đan lát của đồng bào Cơ Tu, học hỏi về cách làm mới, kỹ thuật mới các sản phẩm đan lát. Nói chung là rất vui, rất phấn khởi”.(ông Đặng Văn Quyết, người Cơ Tu ở xã A Lưới 5)

“Em rất vui khi được mang bản sắc văn hóa của người Pa Hy đến giới thiệu tại ngày hội. Em mong muốn thông qua ngày hội này, bản sắc văn hóa dân tộc mình được biết đến nhiều hơn nữa”. (chị Nguyễn Thị Trạch, người Pa Hy ở phường Phong Điền)

“Được tham gia ngày hội tôi cảm thấy rất phấn khởi, tự hào. Mình còn được giao lưu với đơn vị bạn để xem ẩm thực dân tộc Tà Ôi mình thì như thế này còn dân tộc Pa Cô, Cơ Tu, Pa Hy thì như thế nào, gia vị, nguyên liệu có gì khác không”. (Ông Kê Đức Đền, dân tộc Tà Ôi xã A Lưới 2)

Vừa rồi là ý kiến của ông Đặng Văn Quyết, người Cơ Tu ở xã A Lưới 5, chị Nguyễn Thị Trạch, người Pa Hy ở phường Phong Điền và ông Ông Kê Đức Đền, dân tộc Tà Ôi xã A Lưới 2.

Đông đảo người dân và du khách được hòa mình vào những làn điệu dân ca, dân nhạc, dân vũ;đắm chìm trong tiếng cồng chiêng vang vọng giữa núi rừng và tìm hiểu những nét đặc trưng về văn hóa, thể thao và du lịch của đồng bào các dân tộc thiểu số thành phố Huế. Bà April Marie, du khách đến từ Mỹ và chị Hồ Họa My, du khách đến từ tỉnh Quảng Trị cảm nhận:

“Tôi đến đây cùng con trai và cháu ngoại. Tôi được tham quan, tìm hiểu về mảnh đất, con người, văn hóa và thưởng thức nhiều món ăn ở đây. Người dân ở đây rất thân thiện và tốt bụng, phong cảnh đẹp. Nếu có cơ hội tôi sẽ trở lại đây lần nữa”.

“Đến với A Lưới, tôi thấy bà con rất mến khách, chúng tôi luôn được chào đón. Còn văn hóa của bà con thì rất tuyệt vời. Ngày nay, văn hóa của đồng bào ngày càng mai một nhưng A Lưới đã lưu giữ được văn hóa truyền thống để truyền lại cho con cháu sau này”.

Nhắc đến dải đất miền Tây của thành phố Huế, chúng ta không chỉ nhớ về một vùng căn cứ anh hùng kiên cường năm xưa, mà còn nghĩ ngay đến một ngôi nhà chung ấm áp – nơi hội tụ văn hóa của anh em các dân tộc Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu, Pa Hy hay Bru - Vân Kiều mình...

Giữa đại ngàn xanh thẳm, tiếng cồng chiêng vẫn ngày đêm ngân vang hòa cùng tiếng gió, tiếng suối. Từ bao đời nay, bà con chúng ta vẫn luôn nhắc nhau gìn giữ từng câu ca, điệu múa, từng nếp sinh hoạt lễ hội và cả những nghề truyền thống mà ông bà truyền lại. Tất cả những vốn quý đó không chỉ là niềm tự hào của đồng bào miền núi, mà còn làm nên sức hấp dẫn rất riêng cho văn hóa xứ Huế.

Cũng với niềm tự hào ấy, bà Phạm Thị Liễu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã A Lưới 3 chia sẻ mong muốn: Thông qua những ngày hội rộn ràng như thế này, bà con và du khách gần xa sẽ càng thêm hiểu, thêm yêu vẻ đẹp văn hóa cũng như cảnh sắc của vùng cao.

“Xã A Lưới 3 cũng như các xã khu vực A Lưới mong muốn thông qua ngày hội này gửi tới người dân và du khách trên mọi miền đất nước về những nét văn hóa truyền thống của đồng bào Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu trên dãy Trường Sơn hùng vỹ. Chúng tôi cũng mong muốn giới thiệu cho du khách những sản phẩm du lịch sinh thái cộng đồng, sản phẩm OCOP đặc trưng, những môn thể thao truyền thống hấp dẫn và sự độc đáo trong nguyên liệu, gia vị chế biến món ăn của bà con”.

Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi từ lâu đã trở thành một ngày vui lớn, một điểm hẹn văn hóa vô cùng ý nghĩa của bà con vùng cao thành phố Huế. Đây không chỉ là dịp để anh em các bản làng, các địa phương gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt thêm tình đoàn kết, mà còn là cơ hội tuyệt vời để giới thiệu với bạn bè muôn phương về cảnh sắc, con người và những tiềm năng phát triển của quê hương. Ngày hội năm 2026 này diễn ra đúng vào dịp thành phố Huế đang bước vào một chặng đường phát triển mới với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Giữa những cơ hội và những bước chuyển mình ấy, việc gắn kết và tôn vinh bản sắc văn hóa vùng cao lại càng trở nên quan trọng. Nhấn mạnh về ý nghĩa sâu sắc của Ngày hội năm nay, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao thành phố Huế khẳng định:

“Trước đây, việc tổ chức Ngày hội được giao cho chính quyền cấp huyện. Huyện thì có tiềm tực mạnh hơn, có sự huy động lực lượng phong phú hơn. Tuy nhiên, sau khi triển khai mô hình chính quyền 2 cấp,chúng tôi xem đây là bước thử nghiệm để đánh giá năng lực tổ chức của chính quyền cấp xã. Điều đáng mừng là lần này có 11 xã tham gia và mỗi xã đều mang đến ngày hội những nét đặc sắc của dân tộc mình. Tôi nghĩ rằng đây là lần đầu tổ chức với cấp xã thì mọi việc còn nhiều khó khăn, tuy nhiên đã cho thấy chính quyền cơ sở đã có nỗ lực lớn. Chính vì tổ chức ở cấp xã như thế này thì chúng ta càng thấy sự phong phú, đang dạng hơn của mỗi địa phương. Qua đó, thành phố cũng thấy rõ hơn tiềm năng, thế mạnh của mỗi xã để có những chính sách hỗ trợ, khuyến khách các địa phương phát triển về văn hóa, thể thao và du lịch”./.