K’đhơợng coh têy 8 hộp thực phẩm chức năng cr’liêng ng’ộm AnCan SHB t’mêê câl lâng đợ zên k’nặ 2,3 ức đồng, t’cooh Nguyễn Thành, đhanuôr cóh đội 3, chr’val Thanh Chăn, chr’hoong Điện Biên, tỉnh Điện Biên môp loom moon, đoọng câl z’nươu n’nâu, a đoo năc pay pazêng zên lương hưu âng đay, k’miah đơc đoọng pa dưah đh’reh cr’ăy coh zập c’xêê. Ting cơnh t’cooh Thành, coh bơr t’ngay 13 lâng 14/8 bêl đêêc ahay, muy c’bhuh manuyh xay moon năc tơợ đơn vị y tế Sài Gòn Hà Nội SHB tước xay moon năc vêy tộ đoọng âng chính quyền chr’val Thanh Chăn, vêy công văn đoọng phép âng Uỷ ban Nhân dân chr’hoong Điện Biên lâng Chi Cục liêm crêê chr’na đha năh tỉnh Điện Biên ooy bh’rợ lướt ch’mêêt lêy c’rơ k’gooh ha pazêng apêê pân juyh pân đil tơợ 40 tươc 80 c’moo đhị chr’val. K’đơơng c’lâng đoọng ha c’bhuh manuyh n’nâu năc Chủ tịch Hội manuyh t’cooh ta ha âng chr’val, vêy dzợ bha ar cr’noọ bh’rợ vêy ta đóng dấu bhrôông âng chính quyền vel đong, tu cơnh đêếc zập ngai công ting xơợng đươi.

Xang bêl khám siêu âm cóh luônh, t’cooh Thành vêy ta xay moon năc crêê cr’ăy Nang ch’chiêl hoọng lâng k’dua câl z’nươu ng’ộm coh 6 c’xêê, xay moon đơc năc coh 6 c’xêê t’tun công ty tươc khám cớ. Tu năc manuyh t’cooh ta ha lâng bh’rớ khám doọ bil zên năc zên câl z’nươu n’nâu vêy ta pa xiêr 50%, dzợ mơ 260 r’bhâu đồng muy hộp. Hân đhơ cơnh đêêc, ộm mơ bơr pêê cr’liêng, t’cooh Thành dưr vaih k’ăy ta đhưa lâng năc vêy manuyh n’lơơng moon z’nươu âng đoo câl rau la lua cậ tỵ năc thức phẩm chức năng, căh vêy pr’đươi cơnh z’nươu pa dưah cr’ăy. “Bêl a đoo khám năc a đoo moon a cu crêê cr’ăy Nang ch’chiêl, xang n’năc a đoo đoọng z’nươu n’nâu, ng’đơc năc Nang ch’chiêl. Năc acu ộm cơnh đêêc năc ơy ộm mơ bơr pêê cr’liêng năc a cu xơợng k’ăy ta đhưa, acu căh dzợ pân ộm. Acu xoọc đương a đoo chô xay moon đoọng a đoo lêy cơnh đêêc năc ađoo vêy ta đơc bác sĩ ha dzợ coh x’rịa năc tỵ manuyh g’lơc ch’chơơr. Acu manuyh t’cooh đhur apêê dưr đoọng z’nươu cơnh đêêc năc apêê g’lơc ch’chơơr, apêê đoo lêệng c’chêêt acu.”

Công cơnh t’cooh Thanh, bâc apêê đhanuôr n’lơơng cóh đội 3 xang bêl siêu âm zazum coh luônh công vêy ta xay moon bâc rau cr’ăy n’lơơng cơnh: Loom vêy n’xiêng đhr’năng muy, vêy đac coh ch’chiêl đh’rưah lâng vêy đhâl, k’ăy n’hang… ting n’năc năc boop p’rá ha dang căh đơơh câl z’nươu pa dưah năc cr’ăy u vaih ngân lâh mơ, bil c’rơ. K’rang ooy c’rơ âng đay, năc vêy ta khám đoọng k’gooh, zúp zooi 50% zên câl z’nươu năc bâc ngai doọ chơợ zên câl k’zệt hộp thực phẩm chức năng vêy ta xay moon coh bh’rớ khám đoọng chô đươi. Vêy ngai năc dzợ lướt vặ zên tơợ lơơng đoọng vêy zập zên câl z’nươu âng bác sỹ xay moon. P’căn Bế Thị Loan, đhanuôr đội 3, chr’val Thanh Chăn, chr’hoong Điện Biên, tỉnh Điện Biên prá: “Bêl khám nắc ta đang k’dua tơr muy cha năc, nắc tơr muy cha năc khám n’năc, tươc ooy cu năc moon loom cu vêy n’xiêng, loom vêy n’xiêng ắt đhị đâu đhị tôh. Nâu cơy i nhi câl z’nươu, câl mơ đâu năc choom dưah cr’ăy. Ha dang căh câl nâu cơy bêl u tước ooy cr’ăl k’ăy ngân lâh mơ năc bil bâc zên câl z’nươu, bêl k’ăy ngân năc i nhi công chêêt bil. U moon cơnh đêêc năc ngai căh k’pân, k’pân năc ng’câl. Z’nươu chô tước ooy đong đay ha dzợ a đay căh câl, ha dzợ ng’chơợ zên năc ng’chêêt năc zập ngai công khám, ngai công câl.”

Bác sỹ chuyên khoa I Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm y tế chr’hoong Điện Biên xay moon: đơn vị vêy đơp công văn âng Uỷ ban Nhân dân chr’hoong Điện Biên lâng Chi Cục liêm crêê chr’na đha năh tỉnh Điện Biên ooy bh’rợ xay moon bh’rợ quảng cáo Y tế âng Công ty Cổ phần xay moon lâng pr’đươi y tế Sài Gòn Hà Nội SHB đhị zr’lụ tơợ t’ngay 25/7/2019 tước t’ngay 25/10/2019. Hân đhơ cơnh đêêc, coh pazêng công văn n’nâu lứch xay moon ghít đoọng công ty n’nâu bhrớ têng bh’rớ prá xay ooy pr’đươi pa dưr c’rơ, căh choom bhrợ têng bh’rớ khám pa dưah đh’reh cr’ăy, căh cậ pa câl pr’đươi đhị bh’rớ prá xay. Ha dang đhanuôr kiêng câl pr’đươi năc xay moon đhị ng’câl ghít liêm, xay moon đợ zên câl âng pazêng pr’đươi. Tu cơnh đêêc, lâh ooy bh’rớ bhrớ lất xa nay âng nhà nước ooy bh’rợ k’đhơợng xay Y tế, công ty n’nâu năc dzợ ton đươi rau căh n’năl âng đhanuôr đoọng xay moon pa lâh pr’đươi âng thực phẩm chức năng năc cơnh pr’đươi âng z’nươu pa dưah đh’reh cr’ăy: “Bh’rớ xay moon đươi thực phẩm chức năng ting cơnh z’nươu, năc bhrớ ha đhanuôr ngoọ a lua cơnh đêêc, choom pa dưah đh’reh cr’ăy. Bâc đhanuôr đươi xơợng ooy rau căh ghít n’năc, ting n’năc năc câl bấc thực phẩm chức năng âng công ty bhrớ têng bh’rớ pa câl lất xa nay, bêl căh ơy nhăn phép ooy xa nay bh’rớ n’năc. Công ta đang moon lâng đhanuôr ơy lâh câl thực phẩm chức năng n’năc năc tước lum cán bộ y tế đoọng xay moon lâng rơơm đhanuôr n’năl nâu đoo năc thực phẩm chức năng, ha dzợ êêh rau z’nươu pa dưah cr’ăy.”

Tơợ chính quyền vel đong, t’cooh Ngô Xuân Chinh, Phó Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân chr’hoong Điện Biên xay moon, xang bêl bơơn xơợng rau xay moon âng VOV lâng pazêng cơ quan báo chí, chr’hoong ơy bhrớ bha ar ta đang moon pazêng cơ quan chuyên môn, Công an chr’hoong đơơh hân lướt xay bhrớ ghít rau n’lất âng công ty ta moon n’têh bêl ma xăl bh’rớ tơợ quảng cáo, xay p’căh pr’đươi tước ooy bh’rớ khám, pa câl thực phẩm chức năng bêl căh ơy vêy xa nay đoọng bhrớ têng âng cơ quan chuyên môn. Ting n’năc ta đang moon pazêng chr’val, cơ quan y tế ta nih đha nâng bhr’lậ bh’rớ ch’mêêt lêy pazêng bh’rợ cơnh đêêc. “Ting cơnh xay moon âng VOV, azi ơy pazao đoọng ooy pazêng cơ quan chuyên môn, Uỷ ban Nhân dân pazêng chr’val đhị chr’hoong công xay bhrợ ghít bh’rớ n’nâu. Lâng pazêng bh’rớ bhrớ lất xa nay âng pháp luật năc azi xay bhrớ mơ xang, tước ooy trách nhiệm toọm ting cơnh xa nay hình sự năc xay bhrớ ta nih đha nâng. Nắc nâu cơy azi vêy bha ar p’too moon pazeneg cơ quan chuyên môn, Uỷ ban Nhân dân pazêng chr’val bhr’lậ, ta nih đha nâng xay bhrớ crêê cơnh xa nay ta đang moon âng Uỷ ban Nhân dân chr’hoong rau đêêc năc bhrợ têng hội thảo, xay moon pr’đươi, căh choom bhrớ bh’rớ khám, pa câl z’nươu cơnh pazêng đơn vị xoọc bhrợ.”

Xoọc đâu vêy k’ha riêng manuyh t’cooh ta ha âng bấc chr’val đhị chr’hoong Điện Biên cơnh: Thanh Chăn, Sam Mứn, Noong Hẹt… crêê ta g’lơc, bil bấc zên lâng bh’rớ mr’cơnh cơnh đêêc. Bh’rớ ton đươi ooy rau xơợng đươi âng đhanuôr, rơơm kiêng vêy c’rơ liêm âng manuyh jeh k’ăy đoọng pa câl hàng căh crêê cơnh lâng cr’noọ năc bh’rớ pa bhlâng choom ng’moon zâl lơi lâng năc đơơh vêy cơ quan chức năng âng chr’hoong Điện Biên đơơh hân xay bhrớ ghit, vêy đợ rau moon p’rơơt đoọng đhanuôr doọ dzợ crêê ta g’lơc./.

Điện Biên: Mập mờ giữa thuốc và thực phẩm chức năng, nhiều người cao tuổi “dính bẫy” lừa đảo

                                                                Vũ Lợi

Vừa qua trên địa bàn huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, một đơn vị có tên Công ty Cổ phần Tư vấn và Thiết bị y tế Sài Gòn Hà Nội SHB đã lợi dụng việc tổ chức hội thảo giới thiệu sản phẩm để lừa bán cho người dân hàng trăm hộp thực phẩm chức năng và đánh đồng cho rằng đó là thuốc để chữa bệnh. Đối tượng mà nhóm người của công ty này nhắm đến là những người cao tuổi, kém minh mẫn và đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều hạn chế về kiến thức Y tế.

       Cầm trên tay 8 hộp thực phẩm chức năng viên uống AnCan SHB vừa mua với giá gần 2,3 triệu đồng, ông Nguyễn Ngọc Thành, người dân ở đội 3, xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên bức xúc cho biết, để mua được số thuốc này, ông đã phải lấy cả tiền lương hưu của mình, dành dụm dùng để khám chữa bệnh hàng tháng. Theo ông Thành, trong các ngày 13 và 14/8 vừa qua, một nhóm người tự nhận là đơn vị y tế Sài Gòn Hà Nội SHB đến cho biết là đã được sự chấp thuận của chính quyền xã Thanh Chăn, có công văn cho phép của Ủy ban Nhân dân huyện Điện Biên và Chi Cục an toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Điện Biên về việc tổ chức khảo sát sức khỏe miễn phí cho toàn thể nam nữ trong độ tuổi từ 40 – 80 trên địa bàn xã. Đưa đường cho nhóm người này lại là Chủ tịch Hội Người Cao tuổi của xã, có kèm theo tờ kế hoạch được đóng dấu đỏ của chính quyền địa phương nên ai cũng tin tưởng.

        Sau khi khám siêu âm tổng quát ổ bụng, ông Thành được kết luận bị Nang Thận và yêu cầu mua trước một liệu trình thuốc trong vòng 6 tháng, hẹn 6 tháng sau công ty sẽ đến tái khám. Do là người cao tuổi và chương trình khám miễn phí nên mỗi hộp thuốc ông sẽ được giảm 50%, chỉ còn 260.000 đồng/hộp. Tuy nhiên chỉ mới uống được vài viên, ông Thành đã xuất hiện hiện tượng bị tức ngực và được người quen cho biết số thuốc ông vừa mua thực chất chỉ là thực phẩm chức năng, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. “Khi mà nó khám đấy thì nó nói rằng tôi là Nang Thận, sau đó thì nó cung cấp thuốc này, gọi là thuốc Nang Thận. Thì tôi uống như vậy là hết mấy viên thì tôi thấy tức ngực, tôi không dám uống nữa. Tôi đang chờ nó về chứng minh cho nó thấy rằng là như thế các anh mang tiếng là bác sỹ nhưng mà cuối cùng các anh lừa tôi. Tôi tuổi cao rồi mà các anh phát như thế này khác nào các anh lừa đảo, các anh giết tôi.”

Tương tự như ông Thành, nhiều người dân khác ở đội 3 sau khi siêu âm tổng quát ổ bụng cũng được thông báo hàng loạt căn bệnh khác như: Gan nhiễm mỡ độ I, ứ nước trong thận cộng nhiều sỏi, cặn thận, xương khớp yếu… cùng với đó kèm theo là những lời tư vấn nếu như không sớm mua thuốc điều trị thì bệnh tình sẽ càng ngày càng nặng, sức khỏe thuyên giảm. Lo sợ cho sức khỏe của mình, lại được khám miễn phí, hỗ trợ đến 50% tiền mua thuốc nên nhiều người không tiếc tiền bỏ ra mua hàng chục hộp thực phẩm chức năng được giới thiệu trong buổi khám về dùng. Có người còn phải vay mượn tiền người thân, hàng xóm để mua cho đủ liệu trình thuốc mà bác sỹ đưa ra. Bà Bế Thị Loan, người dân đội 3, xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên nói: “Khám gọi lần lượt từng người, từng người khám đấy, đến lượt tôi thì nói đấy bà gan nhiễm mỡ, mỡ đây này, gan nhiễm mỡ chỗ này này. Bây giờ bà mua thuốc, mua bằng này bằng này thì bà sẽ khỏi. Nếu mà bà không mua vào giai đoạn 2 đấy thì bà hết nhiều tiền, thì bà hết người bà cũng chết. Thế nói thế bảo ai mà không sợ phải không. Thuốc về tận nhà mình mà mình không mua thì chẵng nhẽ lại vì mấy đồng tiền kia mà chết thì ai cũng khám, ai cũng mua”.

Bác sỹ Chuyên khoa I Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm y tế huyện Điện Biên cho biết: đơn vị có nhận được công văn của Ủy ban Nhân dân huyện Điện Biên và Chi Cục an toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Điện Biên về việc thông báo họat động quảng cáo Y tế của Công ty Cổ phần Tư vấn và Thiết bị y tế Sài Gòn Hà Nội - SHB trên địa bàn từ ngày 25/7/2019 đến 25/10/2019. Tuy nhiên, trong các công văn này đều nêu rõ chỉ đồng ý cho phép công ty này tổ chức hội thảo, giới thiệu sản phẩm bảo vệ sức khỏe, không được phép tổ chức khám chữa bệnh, hay bán sản phẩm tại hội thảo. Nếu người dân có nhu cầu mua sản phẩm phải thông báo địa chỉ rõ ràng, niêm yết rõ giá của từng sản phẩm. Do đó, ngoài việc làm trái các quy định của nhà nước về quản lý Y tế, công ty này còn đang lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân để đánh đồng khái niệm thực phẩm chức năng như thuốc chữa bệnh. “Cái việc tư vấn sử dụng thực phẩm chức năng theo kiểu như là đơn thuốc cho nên người dân ngộ nhận là thuốc đó dùng để chữa bệnh. Nhiều người dân đã tin vào cái sự mập mờ đó để rồi mua rất nhiều thực phẩm chức năng mà công ty đã tổ chức bán trái phép khi không xin phép cái nội dung đó. Cũng khuyến cáo với bà con là đã mua cái thực phẩm chức năng này rồi thì hãy gặp cán bộ y tế tư vấn và mong bà con hiểu đây là thực phẩm chức năng chứ không phải thuốc chữa bệnh.”

Về phía chính quyền địa phương, ông Ngô Xuân Chinh, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Điện Biên cho biết, ngay sau khi nhận được phản ánh của VOV và các cơ quan báo chí, huyện đã ra văn bản đề nghị các cơ quan chuyên môn, Công an huyện khẩn trương vào cuộc làm rõ những sai phạm của công ty nêu trên khi tự ý thay đổi họat động từ quảng cáo, giới thiệu sản phẩm sang khám chữa bệnh, bán thực phẩm chức năng mà chưa được sự đồng thuận của cơ quan chuyên môn. Đồng thời yêu cầu các xã trực thuộc, cơ quan y tế nghiêm túc chấn chỉnh lại việc kiểm tra giám sát các họat động tương tự. “Theo phản ánh của VOV, chúng tôi sẽ giao cho các cơ quan chuyên môn, Ủy ban Nhân dân các xã trên địa bàn làm rõ việc này. Đối với những việc làm trái quy định của pháp luật thì chúng tôi sẽ làm đến cùng, đến trách nhiệm xử lý hình sự thì sẽ tổ chức thực hiện. Còn ngay sau đây chúng tôi sẽ có văn bản chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, Ủy ban Nhân dân các xã chấn chỉnh nghiêm túc thực hiện theo đúng nội dung chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân huyện đó là chỉ tổ chức hội thảo, giới thiệu sản phẩm, không tổ chức khám chữa bệnh, bán thuốc như các đơn vị đang làm”./.