T’ngay 30/4/1975, miền Nam ơy bơơn pa chô, k’tiếc k’ruung bơơn za zưm. Cóh chiến thắng nâu, vêy công chroi k’rong âng pazêng ma nuýh bhrợ Điệp báo âng Ban An ninh Khu Sài Gòn-Gia Định ( dzợ đớc nắc Ban An ninh T4)- tiền thân âng Công an Thành phố HCM. Pazêng điệp báo ơy chroi k’rong c’rơ g’lếêh đoọng ha t’ngay pa chô miền Nam, đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah đương xâng bh’ar xrắ âng Hiếu Hiền, PV ắt đhị tpHCM bhrợ têng.

        Bh’rợ học sinh, sinh viên biểu tình zêl a rập Mỹ đhị Sài Gòn lalăm c’moo 1975 pa tếêt lâng a chắc âng muy dân biểu cóh chế độ Việt Nam Cộng hoà, , nắc đoo Gíáo sư Nguyễn Văn Hàm, pa choom Triết học đhị Đại học Vạn Hạnh. Tợơ c’moo 1973, pazêng g’lúh biểu tình âng t’coóh bhrợ têng vêy ting pấh âng bấc lang đhanuôr, tợơ pazêng ma nuýh pa bhrợ tước lang apêê bhriêl chôm, ta bhrợ ta luôn đhị zập t’ngay. Cóh đếêc, vêy bấc chu biểu tình ơy âng chô bh’nơơn liêm choom cơnh bêl biểu tình “ Ký giả ăn mày” moót t’ngay 10/10/1974 t’pấh dâng 5 bhan ch’nắc. m’bứi ngai vêy ngoọ tước, ma nuýh dzoọng đắh hoọng âng zập chu biểu tình nắc muy ch’nắc mạng lưới điệp báo âng Ban An ninh T4. Nắc muy giáo sư pa choom Triết học đhơ cơnh đếêc nắc choom bhrợ thơ, xrắ văn, Nguyễn Văn Hàm bơơn bấc tướng lĩnh chắp hơnh lâng k’đươi chô ooy đong cha a vị. đhị pazêng chu cha cha n’nặc, t’coóh ơy chấc k’rong bấc xa nay chr’nắp đắh đhr’năng âng a rập. nắc cơnh xa nay: bơơn nnăl đhị đhưr yếu cóh hệ thống quân sự âng Việt Nam Cộng hoà đhị bôl Tân Cảnh, tỉnh Kon Tum; t’ơơi boóp t’moóh ha dang Quân đội nhân dân Việut Nam zêl prúh pa chô Phan Thiết nắc ma nuýh Mỹ vêy rách chô zúp zooi quân đội Việt Nam Cộng hoà cắh? Điệp báo Nguyễn Văn Hàm moon ghít nắc ma nuýh Mỹ cắh rách cớ. Lâng bhrợ crêê cơnh xay moon âng t’coóh. X’ría c’moo 1974, chính quyền Việt Nam Cộng hoà hếch tơơng đhơ cơnh đếêc nắc cắh vêu pr’đợơ đoọng coóp zư giáo sư Nguyễn Văn Hàm, tu cơnh đếêc nắc k’đươi k’chệêt t’coóh lâng muy chu bhrêy  xe hơi đhị p’léh 7 Lý Thái Tổ. Điệp báo Nguyễn Văn Hàm truíh cớ bele a đay crêê apêê tông k’chệêt ha dọ doó choom chệêt:

        Bêl c’lâm nắc zêng xa nập cóh a chắc boọ ham. A cu chệêt la ngắt 3-4 t’ngay. Cắh ngai ngoọ nắc a cu dzợ choom ma mông. Đhanuôr bêl đếêc, zập ngai zêng cr’er a cu. Vêy muy ch’nắc a mế đha rựt đhị Tây Ninh cắh bool năl Sài Gòn h’cơnh, ơy pếêh p’lêê ra đu cóh bhươn âng pa cala cóh chợ pay zên đoọng lướt xe xiêr ooy Sài Gòn lướt lưm a cu lâng âng đơơng đoọng ha cu m’bứi bánh ít. Bêl đếêc a cu xoọc chệêt ra ngắt. bêl dưr, acu cảm động bhlầng, đh’rứah cha bánh ít đh’rứah hooi đác mắt lâng gr’hoót lâng a mế nắc a cu pa zay bhrợ đoọng ha k’tiếc k’ruung tệêm ngăn, za zưm k’tiếc k’ruung.

        Giáo sư Nguyễn Văn Hàm nắc muy cóh pazêng k’ha riêng ch’nắc điệp báo bơơn Ban An ninh T4 k’đươi moót bhrợ đhị nội bộ chế độ Việt Nam Cộng hoà. Pazêng điệp báo bhrợ têng muy a đay, nắc muy năl ma nuýh k’đhợơng a cọ đay ha dợ cắh năl ngai lơơng xoọc bhrợ têng bhiệc cơnh đay. Cóh pazêng c’moo 1975, bấc điệp báo ơy bơơn k’đươi bhrợ lâng bhiệc chr’nắp dal bhlầng cóh chế độ Việt Nam Cộng hoà cơnh Văn phòng Tổng Thống, Văn phòng Thủ tướng, Tổng nha Cảnh sát, Phủ Đặc uỷ trung ương tình báo, Bộ Dân vận lâng chiêu hồi… lâng zên Đại sứ quán âng Mỹ đhị Sài Gòn. Chính quyền bêl đếêc cắh ngoọ tước nắc, pazêng nhân viên âng apêê chớih pay, t’pấh nắc pazêng du học sinh lướt học cóh k’tiếc k’ruung lơơng, cóh pr’loọng đong vêy ma nuýh âng chính quyền, ha dợ  nắc pazêng điệp báo âng k’bhúh ma nuýh đắh tốh. đắh a hêê, nâu đoo nắc pazêng ma nuýh bơơn t’đui đoọng tr’nợơp cóh k’bhúh điệp báo âng Ban An ninh T4. Đại tá Thái Doãn Mẫn, Ủy viên Ban An ninh TW Cục miền Nam, Phó Ban An ninh T4 đoong năl đắh c’lâng bh’rợ âng điệp báo:

        Điệp báo k’đươi ma nuýh glúh cắh cợ t’moót ma nuýh moót nắc lêy bhrợ đoọng bơơn. Đhơ cơnh đếêc nắc nghệ thuật đhị bêl choom đoọng moót, đhị bêl đoọng glúh. Choom glụ apêê chô đắh đay nắc đươi vêy pr’loọng đong apêê, bêl bh’rợ cách mạng ha dưr, a rập nắc k’pân g’hớt. ha dợ bêl a rập bhrợ ta bhứah nắc lêy t’moót. Ba bi cơnh bêl a rập bhrợ ta bhứah Hạ viên nắc điệp báo bêl đếêc đoọng t’moót ma núyh.

        Tiểu ban Điệp báo âng Ban An ninh T4 ta bhrợ t’váih tợơ c’moo 1963, vêy bh’rợ ch’mếêt lêy ghít đhr’năng a rập lâng bhrợ pa dưr mạng lưới n’lớơp cóh loom a rập. muy cóh pazêng cán bộ điệp báo k’rong bấc xa nay vêy chr’nắp nắc k’bhúh điệp báo số 6 âng pân đại tá Nguyễn Thị Thảo vêy choom pa đăn lâng bấc c’lâng xa nay chr’nắp cơnh: đhr’năng zên bạc, za nươu tr’hau, đạn dược âng Nguỵ, râu chi viện âng Mỹ, pazêng ma nuýh đắh cách mạng bhrợ bhiệc đoọng ha rập, c’lâng bh’rợ tình báo, c’lâng bh’rợ tác chiến âng nguỵ. Lâng bấc bh’ar xrắ bơơn glúh đắh nguôi nắc pazêng bh’ar tr’nợơp dzợ vêy dấu bhrôông. Hay pazêng t’ngay c’xêê pa bhrợ cóh loom a rập, Đại tá Nguyễn Thị Thảo đoọng năl đắh bhriêl choom âng ma nuýh bhrợ điệp báo vêy cóh a chắc đay:

        Lalăm nắc lêy vêy loom chắp kiêng k’tiếc k’ruung, râu bơr nắc vêy c’rơ tổ chức, râu pêê nắc năl ghít c’lâng xa nay. Vêy tinh thần chắp kiêng k’tiếc k’ruung nắc vêy c’rơ lơi a chắc a rang đay bhrợ râu bhiệc cr’pân. Tợơ đếêc nắc năl đhị pa đhêy, đhị lêy bhrợ. Muy ch’nắc điệp báo nắc bhriêl choom đhị bhrợ têng

        Pazêng điệp báo bêl đớp pay bh’rợ ta zao đoọng nắc cung bêl pay pa chô ha đay bhiệc chiến đấu lâng a rập cắh vêy đươi tước súng ch’rắh. Bêl a rập n’năl, crêê ta coóp nắc bhiệc cắh choom g’đéch. Vêy ngai cơnh đại tá Nguyễn Thị Thảo zâng lâng đhr’năng zr’nắh âng a rập đhơ cơnh đếêc nắc cung căh moon râu rị, zư lớơp râu xa nay chr’nắp âng hêê. Điệp báo Nguyễn Văn Hàm cóh c’xêê 11/1974 m’bứi dzợ năc lấh bil mặt bêl apêê k’chệêt lâng muy chu bhrêy tắh xe hơi… t’ngay miền Nam bơơn giải phóng, vêy pazêng chiến sĩ điệp báo dzợ ắt bhrợ đoọng liêm xang bhiệc âng đay, zêng lâng bhiệc ch’ngai tợơ k’tiếc k’ruung hêê. Vêy ngai nắc ắt zâng lâng đhr’năng hếch tơơng âng đhanuôr hêê tu ngoọ apêê nắc ting a rập. K’bhúh bhrợ bh’rợ điệp báo đớp xâng pazêng boóp t’đang âng k’tiếc k’ruung, liêm choom nắc ma nuýh grơơ c’rơ cóh mặt trận tr’zêl lớơp lia./.