Đha nuôr lâng pr’zớc da dêr! Lấh 2.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công, vận động viên quần chúng... âng 9 tỉnh, thành phố zr’lụ Nam Bộ lâng Nam Trung bộ âi chô lâng thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên ting pấh T’ngay bhiệc bhan Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch đha nuôr Chăm g’luh V c’moo 2019. Đhị đâu, apêê c’bhúh vêy bêl xay trúih văn hóa, ch’na dh’năh âng acoon cóh đay.

Ting pấh T’ngay bhiệc bhan Văn hóa – Thể thao lâng Du lịch đha nuôr Chăm  g’luh n’nâu nghệ nhân Nguyễn Văn Cư, c’bhúh tỉnh Ninh Thuận nắc ma nưih buôn đhưưng cha gâr ghi-năng, pa-ra-nưng cóh apêê bhiệc bhan ty đanh âng ma nứih Chăm. T’coóh Cư âi ting 20 c’moo ặt ma mông lâng C’bhúh Nghệ thuật dân gian chăm âng tỉnh Ninh Thuận. Nâu câi, t’coóh đhur ặ, a đoo chô bhrợ t’váih lớp pa choom bh’rợ đhưưng cha gâr ha lang p’niên. T’coóh Cư xay moon, bấc c’moo đăn đâu, bh’rợ pa chăp ch’mêệt lêy, zư đớc văn hóa ma nứih Chăm bơơn pa ghít lêy tước. Lang p’niên công bơơn năl trách nhiệm âng đay cóh bh’rợ zư đớc râu liêm pr’hay âng acoon cóh đay. Xoọc,, cóh đong t’coóh Cư vêy 12 cha nắc p’niên ting pa choom đhưưng cha gâr Ghi-năng, pa-ra-nưng... Đanh đanh, t’coóh công bơơn muy bơr vel đong cơnh Bình Thuận, Quảng Nam, Bình Định k’đươi tước pa choom đoọng đhưưng cha gâr. Nghệ nhân Nguyễn Văn Cư trúih, 3 tr’coó xa nul pa zêng cha gâr ghi-năng, pa-ra-nưng lâng kèn sa-ra-nai ta luôn lướt dh’rứah lâng căh choom căh vêy cóh zấp đoo bhiệc bhan ty đanh âng ma nứih Chăm: K’tiếc k’ruung hêê pa dưr nắc ma nứih Chăm ting t’ngay ting pa dưr lâng ting t’ngay ting văn minh. Cóh văn minh n’nắc, ma nứih Chăm zi căh choom lơi jợ apêê bhiệc bhan, đhr’niêng cr’bưn âng ma nứih Chăm. T’ngay đâu, lang p’niên tiing học bấc. Nắc tu apêê đoo lêy căh choom lơi tu cơnh đêếc p’zay ting pa choom.

Ting pấh T’ngay bhiệc bhan Văn hóa – Thể thao lâng Du lịch đha nuôr Chăm căh muy vêy apêê nghệ nhân ga rứa nắc dzợ vêy pa bhlâng bấc apêê pr’zớc ma nứih Chăm cóh apêê vel đong n’lơơng. Đhị giao lưu, apêê pr’zớc năl lấh ooy râu bấc ơl âng văn hóa, ch’na đh’năh đha nuôr đay. Ca sỹ p’niên Ali Samat cóh tỉnh Tây Ninh hâng hơnh bêl bơơn pa căh pr’hát “ Gửi em người thiếu nữ Chăm” âng đay xrắ lâng hát lâng p’rá Chăm: Ma nứih Chăm nắc vêy bấc đhị, tơợ Chăm Islam, Bà la môn, Bà Ni, Hơ roi... Nâu đoo nắc t’ngay bhiệc bhan văn hóa za zum âng ma nứih Chăm k’tiếc k’ruung Việt Nam hêê. Chăp hơnh Nhà nước âi bhrợ tváih pr’đơợ ha ma nứih Chăm bơơn k’rong pa zum t’ngay đâu, pa bhlâng bhui har. Záp ngai coong bhui har bhlâng tu nâu  đoo nắc t’ngay bhiệc bhan ga mắc bhlâng âng ma nứih Chăm đoọng zâp ngai đoàn kết k’rong pa zum đhị đâu bhui har./.

Những người giữ gìn, lan tỏa văn hóa người Chăm

Thưa bà con và các bạn: Hơn 2.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công, vận động viên quần chúng… của 9 tỉnh, thành phố khu vực Nam Bộ và Nam Trung bộ đã về thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên tham gia Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng bào Chăm lần thứ V năm 2019. Tại đây, các Đoàn có dịp giới thiệu văn hóa, ẩm thực của dân tộc mình.

Tham gia Ngày hội Văn hóa - Thể thao và Du lịch đồng bào Chăm lần này nghệ nhân Nguyễn Văn Cư, đoàn tỉnh Ninh Thuận chuyên đánh trống gi năng, pa ra nưng trong các lễ hội truyền thống của người Chăm. Ông Cư từng 20 năm gắn bó với Đoàn Nghệ thuật dân gian Chăm của tỉnh Ninh Thuận. Bây giờ, tuổi cao, ông về quê mở lớp, truyền nghề đánh trống cho thế hệ trẻ. Ông Cư tâm sự, những năm gần đây, công tác nghiên cứu, bảo tồn văn hóa người Chăm được chú trọng. Lớp trẻ cũng nhận thức được trách nhiệm của mình trong gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Hiện, trong nhà ông Cư  có 12 người trẻ theo học cách đánh trống ghi năng, pa ra nưng... Thỉnh thoảng, ông cũng được một số địa phương như Bình Thuận, Quảng Nam, Bình Định mời đến dạy cách đánh trống. Nghệ nhân Nguyễn Văn Cư say sưa kể, 3 nhạc cụ gồm trống ghi - năng, pa - ra - nưng và kèn sa - ra - nai luôn đi kèm với nhau và không thể thiếu  trong tất cả các lễ hội truyền thống của người Chăm: (Đất nước mình phát triển là người Chăm ngày càng phát triển và càng ngày càng văn minh. Trong văn minh đó, người Chăm chúng tôi không thể bỏ qua các lễ hội, tín ngưỡng nghi thức truyền thống người Chăm. Hôm nay, lớp hệ trẻ theo học nhiều. Tại vì họ thấy không thể bỏ được nên phải duy trì học tập.)

Tham dự Ngày hội Văn hóa - Thể thao và Du lịch đồng bào Chăm không chỉ có các nghệ nhân lớn tuổi mà còn có rất đông các bạn trẻ người Chăm ở các địa phương khác nhau. Qua giao lưu, các bạn trẻ hiểu hơn về sự đa dạng, phong phú của văn hóa, ẩm thực đồng bào mình. Ca sỹ trẻ Ali Samat ở tỉnh Tây Ninh tự hào khi được thể hiện ca khúc “Gửi em người thiếu nữ Chăm” do chính bạn ấy sáng tác, thể hiện bằng tiếng Chăm: (Người Chăm thì có rất nhiều nơi, từ Chăm Islam, Bà La Môn, Bà Ni, Hơ roi… Đây là ngày hội văn hóa chung của người Chăm đất nước Việt Nam của mình. Cảm ơn Nhà nước đã tạo điều kiện cho người Chăm được hội tụ hôm nay, rất là vui. Mọi người ai cũng vui hết tại vì đây là ngày hội lớn nhất của người Chăm để mọi người đoàn kết tụ tập lại đây vui vùng nhau /.)