Vêy cơnh cậ đợ zên bơơn pay pa chô bêl lươt pa bhrợ n’đăh tôh c’noong k’tiêc bâc lâh mơ coh vel đong, năc bâc ngai crêê ta k’dua pa bhrợ ha lêệng pa bhlâng, pa bhrợ lâng bh’rợ zr’năh k’đhap lâng coh đhr’năng căh liêm crêê, crêê c’la g’lơc căh chroot zên công. A noo Mùa A Giàng, manuyh coh cr’noon Phố Trồ, thị trấn Phỏ Bảng, chr’hoong Đồng Văn, ơy bâc chu lươt ooy tôh c’noong k’tiêc đoỌng ta bơơn bh’rợ pa bhrợ. Muy chu bơơn xơợng pr’zơc k’dua lướt ooy n’đăh tôh c’noong k’tiêc đoọng xraach bhơi crâng, manuyh c’la xay moon zập t’ngay chroot zên công tơợ 300- 400 r’bhâu đồng. Hân đhơ cơnh đêêc, bhrợ tươc x’rịa c’moo năc căh bơơn lêy zên. A noo Mùa A Giàng xay moon: Xơợng cơnh apêê đoo moon lươt z’lâh n’đăh tôh c’noong k’tiêc doọ ng’đươi bha ar bha tợ rau rị đoọng doọ bil zên, năc bêl crêê c’la bh’rợ g’lớc năc căh n’năl chêêc ta mooh n’đăh ooy: “Nâu cơy ơy văl chô, công ta luôn xay moon đoọng ha ađhi anoo căh choom lươt z’lâh c’noong k’tiêc, ha dang crêê ta coop năc da dô ha k’điêl k’coon. Ha dang kiêng lượt pa bhrợ năc bhrợ têng bha ar đoọng crêê cơnh.”

Coh tỉnh Hà Giang vêy bâc đhanuôr ma lươt z’lâh c’noong k’tiêc đoọng pa bhrợ, xang n’năc căh ta chroot zên, vêy cơnh cậ năc crêê ta pa chô ooy k’tiêc k’ruung, tu căh zập bha ar bha tơ crêê cơnh xa nay pháp luật. Vêy cơnh cậ, vêy manuyh pa bhrợ crêê lực lượng chức năng Trung Quốc coop, giam, toom zên, vêy ngai lâh chêệt bil. T’cooh Bùi Tiến Dũng, Chủ tịch UBND chr’val Sủng Là, chr’hoong Đồng Văn xay moon: đhị zr’lụ chr’val vêy k’dâng 160 cha năc lươt z’lâh c’noong k’tiêc lươt pa bhrợ năc đhiệp 12 cha năc năc vêy bha ar bha tơ crêê cơnh: “Tu cr’noọ kiêng vêy bh’rợ, thu nhập, tu c’lâng coh crâng vêy ta bhrợ bâc năc đhanuôr ma lươt z’lâh c’noong k’tiêc chêêc bh’rợ. Chr’hoong công ơy zup zooi đoọng ha công an lâng xay moon p’too pa choom ooy xa nay pháp luật xuất cảnh lất xa nay.”

Ting t’ngay zâl cha groong manuyh pa bhrợ lươt z’lâh c’noong k’tiêc tươc ooy Trung Quốc pa bhrợ, coh cr’chăl ahay, chính quyền bơr n’đăh c’noong k’tiêc ơy bhrợ têng bâc bh’rợ tr’lum, prá xay, xay moon đợ bh’rợ k’đhơợng lêy manuyh pa bhrợ. Tơợ xa nay gr’hoót, ký kết, UBND chr’hoong Đồng Văn ơy bhrợ têng ký hợp đồng đoọng ha 366 cha năc manuyh lươt pa bhrợ coh k’tiêc k’ruung n’lơơng. Bh’rợ ký kết gr’hoot k’rong bhrợ ooy bh’rợ pa bhrợ năc ting chrooi đoọng pa dưr bh’rợ k’đhơợng lêy manuyh pa bhrợ lươt z’lâh c’noong k’tiêc lât xa nay. Ting n’năc, t’bhlâng xay moon, p’too pa choom đhanuôr n’năl xơợng đươi xa nay pháp luật, chr’năp bhlâng năc xa nay Hiệp định c’noong k’tiêc ơy vêy zập cấp, ngành xay bhrợ. Thượng tá Nguyễn Hồng Tinh, Phó trưởng Công an chr’hoong Đồng Văn xay moon: Xoọc đâu năc dzợ k’ha riêng manuyh lươt pa bhrợ lât xa nay: “Pazêng c’bhuh zư lêy coh bhươl cr’noon ơy bhrợ têng bh’rợ xay moon năc kiêng lươt n’đăh tôh năc xay bhrợ crêê cơnh xa nay pháp luật. Kiêng lươt pa bhrợ năc bhrợ têng hợp đồng ký kết lâng chr’hoong, z’lâh c’noong k’tiêc năc vêy bha ar bha tơ lươt chô, năc đhiệp tươc zr’lụ đăn c’noong k’tiêc, căh choom lươt ch’ngai lâh mơ.”

Công tơợ bh’rợ tông lươt pa bhrợ, pazêng manuyh bhrợ têng bh’rợ pa câl manuyh ơy g’lơc đơơng âng pân đil lươt pa bhrợ lâng đợ zên lương bâc bhlâng xang n’năc g’lơc pa câl. Ting cơnh Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang, tơợ tr’nơơp c’moo tươc nâu cơy năc ơy coop 3 cha năc crêê tươc ooy bh’rợ pa câl, câl manuyh, 16 cha năc pân đil lâng p’niên k’tưi dưr lướt tơợ bhươl cr’noon căh n’năl hau tu, căh ơy n’năl hau tu. Đơn vị ơy pazum đh’rưah lâng Công an k’tiêc k’ruung pr’zơc coop 1 cha năc buôn chêêc coóp p’niên k’tưi. Thiếu tá Nguyễn Quốc Hải, Phó đồn trưởng Đồn biên phòng Phó Bảng xay moon: “Coh c’moo ahay n’đăh Trung Quốc pa chô 13 cha năc bhrợ lât xa nay xuất nhập cảnh. Azi công ơy pazum đh’rưah lâng chính quyền vel đong vêy bh’rợ p’too pa choom rơợng griing, xay moon đoọng ha đhanuôr n’năl bêl lươt pa bhrợ năc ng’bhrợ bha ar bha tơ crêê cơnh xa nay pháp luật.”

Xa nay ooy pazêng rau chêệt bil tơợ bh’rợ lươt pa bhrợ lât xa nay ơy vêy ta xay moon. Bâc pr’loong đong, bâc lang manuyh năc dưr ăt lâng rau bil hư tơợ bh’rợ ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng lât xa nay. Đoọng zâl cha groong đhr’năng n’nâu, zập cấp, ngành, chr’năp bhlâng năc chính quyền vel đong pazum têy bhrợ têng k’rơ lâh mơ./.

Anh Mùa A Giàng từng nhiều lần sang biên giới làm thuê

 Hà Giang: Rủi ro lao động "chui" sang Trung Quốc

                     PV Mạnh Phương

Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, tỉnh Hà Giang có số người sang Trung Quốc làm thuê ngày một tăng, chủ yếu làm các công việc như trồng, khai thác rừng, xây dựng, bốc dỡ hàng hóa và những công việc liên quan đến sản xuất nông nghiệp. Hầu hết số lao động này đi theo diện tự do, vi phạm các quy định pháp luật về xuất, nhập cảnh nên tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mạnh Phương, phóng viên Đài TNVN có bài đề cập vấn đề này:

Có thể thu nhập làm thuê bên kia biên giới cao hơn ở quê nhà nhưng nhiều người bị bóc lột sức lao động, làm việc vất vả trong điều kiện không đảm bảo an toàn, bị chủ lừa không trả tiền công. Anh Mùa A Giàng, người thôn Phố Trồ, thị trấn Phó Bảng, huyện Đồng Văn, từng nhiều lần sang bên kia biên giới kiếm việc làm thuê. Một lần nghe bạn  rủ qua bên kia biên giới phát cỏ rừng, người chủ hứa mỗi ngày  trả công 300-400 nghìn đồng. Thế nhưng, làm đến cuối năm vẫn chẳng thấy tiền đâu. Anh Mùa A Giàng nói: Nghe theo họ nói qua biên giới không cần làm giấy thông hành cho đỡ tốn tiền, nên khi bị chủ lừa không biết kêu ai: “Bây giờ đã quay về, cũng tuyên truyền cho anh em là không nên tò mò đi sang làm nếu bị bắt thì khổ cho vợ con. Nếu có đi lao động thì phải làm sổ thông hành cho an toàn.”  

  Ở tỉnh Hà Giang có khá nhiều trường hợp người dân tự ý qua biên giới làm thuê sau đó bị chủ quỵt tiền, thậm chí bị trục xuất về nước do không đủ giấy tờ hợp pháp. Cá biệt, có trường hợp người lao động bị các lực lượng chức năng Trung Quốc bắt, giam giữ, phạt tiền, nhiều trường hợp thiệt mạng. Ông Bùi Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, cho biết: trên địa bàn xã hiện có khoảng 160 người qua bên kia biên giới lao động thuê nhưng chỉ 12 trường hợp là có hợp đồng lao động: “Do nhu cầu việc làm, thu nhập, do đường mòn lối mở nhiều nên bà con tự ý qua biên giới làm thuê. Huyện cũng có hỗ trợ cho công an và tuyên truyền cho bà con về pháp luật xuất cảnh trái phép.”

Từng bước giải quyết tình trạng người lao động vượt biên sang Trung Quốc làm thuê, thời gian qua, chính quyền hai bên biên giới đã tổ chức nhiều cuộc gặp gỡ, trao đổi, hội đàm, đưa ra các giải pháp quản lý lao động. Trên cơ sở thỏa thuận, ký kết, UBND huyện Đồng Văn đã  tổ chức ký hợp đồng cho 366 người đi lao động ở nước ngoài. Việc ký kết thỏa thuận hợp tác lao động đã góp phần tăng cường quản lý lao động xuất cảnh trái phép. Bên cạnh đó, tăng cường tuyên truyền cho người dân nhận thức được vấn đề chấp hành luật pháp, đặc biệt về Hiệp định biên giới đã được các cấp, ngành đặc biệt quan tâm. Thượng tá Nguyễn Hồng Tinh, Phó trưởng Công an huyện Đồng Văn cho biết: Hiện vẫn còn hàng trăm trường hợp lao động xuất cảnh trái phép: “Các tổ tự quản cơ sở đã thực hiện công tác tuyên truyền sang kia phải thực hiện quy định pháp luật như thế nào. Muốn sang lao động thì thông qua hợp đồng ký kết với huyện, qua biên giới phải có giấy thông hành nhưng chỉ vùng giáp biên không đi xa.”

Cũng từ việc lén lút sang lao động làm thuê, các đối tượng buôn người đã lôi kéo phụ nữ trẻ đi lao động với mức lương cao sau đó lừa bán. Theo Bộ chi huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang, từ đầu năm đến nay đã bắt giữ 3 đối tượng liên quan đến tội phạm mua bán người, 16 trường hợp phụ nữ và trẻ em bỏ đi khỏi địa bàn không lý do, chưa xác định nguyên nhân. Đơn vị đã phối hợp với Công an nước bạn bắt 1 trường hợp bắt cóc trẻ em. Thiếu tá Nguyễn Quốc Hải, Phó đồn trưởng Đồn biên phòng Phó Bảng cho biết: “ Trong năm qua phía Trung Quốc trao trả 13 trường hợp vi phạm xuất nhập cảnh. Chúng tôi đã phối hợp với chính quyền địa phương có biện pháp giáo dục răn đe, tuyên truyền cho người dân khi đi làm thuê phải làm giấy tờ đúng quy định.”

Câu chuyện về những cái chết thảm từ lao động di cư trái phép đã được cảnh báo.  Nhiều gia đình, nhiều cảnh đời đã phải chịu những hệ lụy mất mát từ lao động xuất cảnh trái phép. Để ngăn chặn được tình trạng này, các cấp, ngành đặc biệt là chính quyền địa phương phải thực sự chung tay vào cuộc./.