Lấh 50 cmoo n’đhang cơnh lâng a ngắh Zơ râm Bằng, loom chắp kiêng bh’rợ taanh a din doó mơ choom pặt. Bơơn năl, Zơ râm Bằng n’niên lâng dưr pậ cóh muy pr’loọng đong vêy bấc lang ặt bhrợ lâng bh’rợ taanh a din,chóh k’páih. Tu cơnh đêếc tơợ bêl tứi, a ngắh âi bơơn ca căn âng đay pa choom đoọng t’taanh, tr’nơợp nắc muy taanh a duông, a doóh, n’đoóh… đọong ha pr’loọng đong đươi dua. Bh’nhăn pa choom, Zơ râm Bằng bh’nhăn chắp kiêng, pa chắp ch’mêệt lêy, pa choom p’xoọng kinh nghiệm âng apêê a mế, a moó ng’cơnh l’lương u liêm tíh, mr’cơnh, doó choom cr’dzắc, ng’cơnh k’xíc a rác, ra pặ a rác ooy a din đoọng bhrợ t’váih x’rắ….

Lấh 50 hân noo ha rêê lướt z’lấh, n’đhang tr’pang têy Zơ râm Bằng công dzợ t’bách  x’răng. Tơợ tr’pang têy n’nâu, a ngắh âi taanh t’váih cắh năl mơ ta la a din cơnh lâng đợ x’rắ liêm pr’hay.

Cắh muy năl taanh a doóh, a duông, n’đoóh cơnh c’xu, a ngắh Zơ râm Bằng dzợ choom taanh apêê ch’đhung, võng bệch,, pr’nơng, n’tuốc, đhr’nức, đhr’num, bhr’nặ, cr’têêng pa pat, xr’nap… liêm pr’hay. Bêl trơợp, bh’nơơn âng a ngắh bhrợ t’váih âi bhrợ têng cóh pr’loọng đong. R’dợ, bấc ngai t’moóh câl a ngăh nắc ha dợ pa chắp tước bh’rợ pa câl.  Trung bình zấp bh’nơơn vêy chr’nắp tơợ 100-650 r’bhâu đồng, vêy bêl nắc tước k’ức đồng. Đươi vêy z’hai g’lăng tu cơnh đêêc bh’nơơn  âng a ngắh bhrợ t’váih bơơn  đha nuôr Cơ Tu cóh apêê vel n’lơơng tước câl chô đươi dua dua ting t’ngay ting bấc a năm. Rau liêm choom tr’haanh ch’ngai, cắh muy đha nuôr cóh vel nắc dzợ bấc ngai t’mooi du lịch công tước chơớc pay câl đợ bh’nơơn âng a ngắh.

Cắh muy bhrợ đọong pa dzoóc râu pa chô ha pr’loọng đong, a ngắh Bằng dzợ pa choom đoọng ha pêê a đhi a moó n’lơơng cóh vel ooy bh’rợ ng’cơnh choom đoọng taanh đợ bh’nơơn liêm choom bhlâng… Năc Chi hội pân đil vel Công Dồn, đhị bấc g’lúh họp vel, a ngắh ta luôn p’too moon lang p’niên chơớc pa choom lâng zư đớc bh’rợ taanh a din âng acoon cóh đay, zấp bêl cốh vel bhrợ têng bhiệc bhan n’nâu, a ngắh zêng c’chăl ooy đêếc đoọng bhrợ têng tr’thi t’taanh ha pân đil cóh vel. Zấp bêl g’lúh thi, a ngắh nắc bơơn pa choom p’xoọng z’hai g’lăng cóh bh’rợ taanh a din lâng pa dưr loom chắp kiêng bh’rợ đoọng ha pêê a đhi a moó n’lơơng. Tu cơnh đêếc, cóh vel Công Dồn nâu câi, bh’rợ taanh a din công dzợ bơơn zư đớc. T’ngay, a đhi a moó lướt ha rêê, ha bu chô nắc k’rong cóh Gươl pơớc tr’xâu, p’zay tợt t’taanh, bấc nắc bhrợ đoọng ha bh’rợ đươi dua pr’loọng đong lâng đươi cóh bấc g’lúh bhiệc bhan âng vel.

N’đhơ râu pa chô tơợ taanh a din cắh bấc n’đhang prang bấc c’moo ha nua a ngắh công  dzợ p’zay zư đớc tr’xâu, t’moọt loom chắp kiêng âng ta la a din cơnh lâng rơơm kiêng zư đớc lâng pa dưr bh’rợ taanh a din đanh đươnh âng a coon cóh./.

NÍU GIỮ NGHỀ DỆT THỔ CẨM CƠTU

                                                     CTV Nguyễn Văn Sơn

Từ những cuộn chỉ bình thường, qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Cơ Tu đã biến những nguyên liệu gần gũi với thiên nhiên thành những tấm thổ cẩm với đường nét hoa văn sắc xảo, bắt mắt . Tình yêu và niềm đam mê với nghề đã góp phần vào việc gìn giữ, bảo tồn nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Cơtu.

        Ở tuổi 63 nhưng với bà Zơ râm Bằng, niềm đam mê nghề dệt thổ cẩm chưa bao giờ giảm. Được biết, Zơrâm Bằng sinh ra và lớn lên trong một gia đình có nhiều đời gắn bó với nghề trồng bông, dệt vải thổ cẩm. Vì thế, ngay từ nhỏ, chị đã được mẹ của mình truyền nghề, lúc đầu chủ yếu dệt những tấm choàng(aduông), adoót(áo), váy…phục vụ sinh hoạt gia đình. Càng học, Zơ râm Bằng càng đam  mê, chị tìm tòi, học thêm kinh nghiệm của các mẹ, các chị cách  giăng chỉ sao cho khéo để tấm vải thổ cẩm làm ra thẳng, đều mà không bị rối, cách tra hạt cườm vào tấm vải để tạo hoa văn,...

       Hơn 60 mùa rẫy đi qua, nhưng đôi tay Zơrâm Bằng vẫn lướt thoăn thoắt trên khung dệt. Từ đôi bàn tay này, bà đã dệt nên không biết bao nhiêu tấm thổ cẩm với  những hoạ tiết hoa văn tinh tế, đặc sắc.

      Không chỉ biết dệt áo(adoót), tấm choàng(aduông), váy thổ cẩm thông thường, bà Zơrâm Bằng còn dệt được cả túi xách(chơ đhung), võng nằm(võng bếch), mũ(pr’nơng), tấm rèm(ư tuốc), khăn đội đầu(chỳch/đhơ nưức), tấm đắp(j’nuum), tấm điệu con(aduông k’con), dây thắt ngực(cơtờờng papỏt), dây buộc đầu(cơting trving), yếm(xờ nát)… đẹp mắt. Lúc đầu, sản phẩm bà làm ra chủ yếu phục vụ trong gia đình. Dần dần, nhiều người hỏi mua bà mới nghĩ đến chuyện làm để bán. Trung bình mỗi sản phẩm có giá từ 100 đến 650.000 đồng, có khi là 1 triệu đồng. Nhờ khéo nên sản phẩm của bà làm ra được bà con Cơtu ở các làng khác đến mua về dùng ngày một nhiều. Tiếng lành đồn xa, không chỉ bà con trong thôn mà nhiều khách du lịch cũng tìm đến đặt mua những sản phẩm của bà

        Không chỉ làm để tăng thu nhập cho gia đình, bà Bằng luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với các chị em phụ nữ trong thôn về cách làm thế nào để dệt nên những sản phẩm tinh tế, đầy màu sắc…Là Chi hội phụ nữ thôn Công Dồn, trong các cuộc họp ở thôn bà luôn  khuyến khích các cháu nữ Cơtu học dệt. Với mong muốn truyền dạy cho lớp trẻ hiểu và trân quý nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc mình, mỗi khi trong thôn tổ chức ăn mừng lúa mới, Ngày hội Đại đoàn kết, bà đều lồng vào đó để tổ chức thi dệt cho phụ nữ trong thôn. Cứ mỗi lần thi, bà lại học hỏi được thêm nhiều kinh nghiệm trong nghề dệt và truyền niềm đam mê nghề cho các chị em khác. Vì thế, ở làng Công Dồn bây giờ, nghề dệt thổ cẩm truyền thống vẫn còn được lưu truyền. Ban ngày, chị em lên nương làm rẫy, chiều về họ lại tụ tập ở Gươl ngồi bên khung dệt, cần mẫn dệt nên những tấm thổ cẩm với họa tiết hoa văn phong phú, chủ yếu phục vụ cho sinh hoạt gia đình và dùng trong các dịp lễ hội của làng.

      Cho dù thu nhập từ dệt thổ cẩm không cao nhưng suốt bao năm qua bà vẫn cần mẫn gắn bó bên khung cửi, gửi hồn vào những tấm thổ cẩm với mong muốn  níu giữ và phát huy nghề truyền thống của tổ tiên./.