A Rất Thưng ặt đhị vel A Dinh, chr’val Chà Vàl, chr’hoong Nam Giang bơơn bấc pr’zợc p’niên năl tước lâng chắp cơnh cr’nọo bh’rợ đăh pa dưr pr’ặt tr’mông. Lêy k’tiếc k’bunh pậ bhứah, pleng k’tiếc liêm đoọng bhrợ têng cha cóh bôl k’tiếc, ma nuýh đha đhâm A Rất Thưng pân k’rong bhrợ têng, pa dưr tr’mông tr’méh tợơ crâng. Xọoc tợơp tu căh vêy zên, Thưng tự a đay ươm m’ma chr’nóh cơnh tơơm gáorớơc, gáo bhrôông, tơơm rang ray,…Căh muy ươm m’ma n’loong đoọng ha pr’loọng đong đay chóh, Thưng dzợ pa câl đoong ha ngai kiêng câl chóh đoọng pa xoọng bh’nơơn bh’rợ. C’lâng bh’rợ “pay ếp băn đanh” âng Thưng tước đâu nắc ơy bơơn bh’nơơn lấh mơ c’la đoo ngoọ tước. Xọoc đâu, Thưng vêy cóh têy lấh 2.500 tơơm lát, 3.000 tơơm gáo lâng bấc rau m’ma chr’nóh lơơng lâng pazêng đhăm bhứah 7hecta. A Rất Thưng đọong năl: “Tợơ  bêl pa dưr bhươn chr’nóh, pa câl p’lêê, tr’mông tr’méh âng pr’loọng đong doó dzợ lấh k’đháp k’ra cơnh lalăm.A cu dzợ pa câl Tà Vạc, zập t’ngay dzợ bơơn 200 r’bhầu đồng. Lấh mơ, a cu dzợ pa câl p’lêê p’coo pếêh pay tợơ crâng đoọng ha pêê đăh mạng, ship tước Đà Nẵng, đươi tợơ đếêc nắc vêy bh’nơơn bh’rợ zăng tệêm ngăn. Moon za zưm t’ping lâng lalăm a hay, tr’mông tr’méh tệêm ngăn lấh. Zập c’moo, căh dáp lâng zên k’rong bhrợ  nắc dzợ bơơn mơ 50 ức đồng.”

Cung cơnh A Rất Thưng, ma nuýh đha đhâm A Rất Vừng ặt đhị vel Pà Dương, thị trấn Thạnh Mỹ  ta luôn kiêng bhrợ pa dưr ca van cóh đhăm k’tiếc âng vel đong đay tợơ ơy bơơn k’điêl. Tợơ zên vặ âng Huyện đoàn Nam Giang đọong ha đha c’mor bhrợ têng cha, Vừng k’rong chóh bhrợ lâng băn bh’năn. Tợơ lấh muy cr’chăl pa zay bhrợ têng, pr’loọng đong A Rất Vừng nắc ơy vêy 10 hecta keo, 4 héc ta xoan, 10 p’nong k’roọc rứah. Lấh mơ, Vừng dzịư k’rong băn t’rị đoọng cày ruộng ha pân lơơng pay zên. Tr’mông tr’méh tệêm ngăn, k’đile Vừng doó dzợ bhrợ ha rêê cơnh lalăm. A moó ặt cóh đong k’rang lêy apêê ca coon, băn a tứch a đha lâng chóh bhơi rơ véh cóh bhươn đong. Bh’nơơn bh’rợ âng pr’loọng đong Vừng bơơn tợơ 80-100 ức đồng, nắc ặt cóh t’nooi zăng ca van cóh zr’lụ nâu. Bấc c’moo  a noo Vừng váih nắc ma nuýh đha đhâm tr’haanh bhlầng âng chr’hoong Nam Giang. A Rất Vừng xay moon: “Cung căh  vêy bơơn ting pấh pa choom bhrợ, tập huấn rau rị, lêy apêê bhrợ nắc ting bhrợ têng. Xọoc tợơp nắc cung vặ zên đoọng bhrợ têng, câl k’roọc, bhrợ têng đoọng ha pêê lơơng đoọng t’bơơn zên. Cóh pr’loọng đong nắc muy a cu bhrợ têng đơ bhlầng, câl t’rị đoọng cày prang c’moo. Băn k’roọc vêy rứah bơr pêê t’ngay, vêy bêl rứah tước k’zệt p’nong. T’mêê pa câl 5 p’nong đoọng chóh bhrợ đong ặt.”

Lấh mơ đh’nớc cơnh A Rất Thưng, A Rất Vừng,  nắc dzợ bấc apêê lơơng bơơn pa hay tước nắc Nguyễn Thanh Quang đhị Thành Mỹ lâng cr’nọo bh’rợ băn a đhắh crâng; ARất Lựu lâng cr’noọ bh’rợ chóh crâng; căh cợ nắc Hiền Tâm- Bí thư Đoàn trường THPT Nguyễn Văn Trỗi lâng a lắc Tà Vạc xọoc bơơn lêy cha mệêt váih nắc pr’đươi OCOP; Zơ Râm Chương  ặt đhị Đắc Tôi lâng cr’noọ bh’rợ băn a xiu lâng a đhắh crâng; cr’noọ bh’rợ băn k’roọc âng Coor Dênh đhị chr’val Tà Pơơ; Lâng k’ha riêng đha đhâm c’mor lơơng cóh bh’rợ đha đhâm c’mor pa dưr bhrợ têng cha đhị Nam Giang. Rau đâu nắc ting moon ghít lấh mơ rau đa đấh, pân pa chắp, pân bhrợ âng lang p’niên chr’hoong Nam Giang .

Anoo A Lăng Trượp, Bí thư Huyện đoàn Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoong năl: Lang p’niên xoọc đâu, pa bhlầng nắc apêê p’niên ma nuýh acoon cóh đhị  vel đong vêy bấc c’năl, đa đấh đhị pr’chắp bh’rợ, cơnh bhrợ têng. Đhơ cơnh đếêc, dzợ bấc apêê pr’zợc xoọc lưm k’đháp k’ra tu căh vêy zên k’rong bhrợ têng. Lấh mơ bh’rợ xay moon, ting pấh pa choom, pa căh apêê cr’noọ bh’rợ bh’nơơn dal… Huyện đoàn Nam Giang cung ơy pa tệêt lâng Ngân hàng Chính sách Xã hội chr’hoong zúp zooi zên đoọng ha đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha. Anoo A Lăng Trượp moon: “Pazêng c’moo đăn đâu, Trung ương Đoàn, Tỉnh đoàn ơy vêy bấc rau tr’xăl cóh apêê bh’rợ đăh tổ chức đoàn, cóh đếêc xay moon ghít đăh tợơp  bhrợ têng lâng bhrợ têng cha cóh đoàn viên cóh đha đhâm c’mor. Tợơ đếêc, Ban Thường vụ Huyện đoàn ơy xay bhrợ, k’đươi bhrợ pậ  bhứah đăh tập huấn tợơp bhrợ têng cha, cơnh pa đăn lâng đợ zên vặ đhị Ngân hàng Chính sách Xã hội… Tợơ đếêc, cóh vel đong nắc r’dợ n’léh bấc cr’nọo bh’rợ bh’nơơn dal, điển hình apêê tiêu biểu xọoc r’dợ bhrợ pa dưr đươi cơnh đếêc nắc vêy chr’nắp tr’haanh đhị vel đong.”

Pa dưr bh’nơơn ơy bơơn cóh cr’chăl a hay, lang p’niên chr’hoong Nam Giang lêy pa zay lấh mơ dzợ, pa dưr lứch c’rơ tợơp dưr bhrợ têng, chroi k’rong bh’rợ têng liêm choom apêê bh’rợ bhrợ pa dưr tr’mông tr’méh âng đhanuôr đhị vel đong./.

Tuổi trẻ vùng cao Nam Giang

 tiên phong xóa đói nghèo

                                                 PV Kim Cương

Tuổi trẻ huyện miền núi Nam Giang, tỉnh Quảng Nam luôn là lực lượng nòng cốt tiên phong trong các phong trào tại địa phương. Nổi bật là phong trào thanh niên lập thân lập nghiệp. Từ phong trào này, xuất hiện ngày càng nhiều những mô hình làm ăn kinh tế cho hiệu quả cao, góp phần xóa đói, giảm nghèo

A Rất Thưng ở thôn A Dinh, xã Chà Vàl, huyện Nam Giang được nhiều bạn trẻ biết đến và nể phục bởi lối tư duy linh động trong phát triển kinh tế. Nhận thấy đất đai niền núi rộng lớn, khí hậu thích hợp để phát triển kinh tế vườn đồi, chàng thanh niên A Rất Thưng mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế lâm nghiệp. Bước đầu do đồng vốn hạn hẹp, Thưng tự mình ươm một số giống cây trồng như gáo vàng, gáo đỏ, cây rang ray (cây làm gia vị), … . Không chỉ ươm cây giống cho gia đình, Thưng còn linh động bán cho nhiều người có nhu cầu để có thêm nguồn thu nhập. Phương châm “lấy ngăn nuôi dài” của Thừng đến nay đã thành công ngoài mong đợi. Hiện Thưng có trong tay hơn 2.500 cây lát, 3.000 cây gáo và nhiều loại giống cây khác với tổng diện tích 7 héc ta. A Rất Thưng cho hay: “Từ khi phát triển trồng trọt, bán giống cây, bán quả, cuộc sống gia đình không còn khó khăn như trước nữa. Mình còn bán thêm rượu Tà Vạc, mỗi ngày kiếm được gần 200 ngàn đồng. Ngoài ra, mình còn bán hàng trái cây trên núi cho khách qua mạng, ship hàng tận Đà Nẵng, nhờ đó có thu nhập ổn định. Nói chung so với trước đây, cuộc sống ổn định hơn rất nhiều. Bình quân mỗi năm cũng được khoảng 50 triệu đồng đã trừ các chi phí.”

Cũng như A Rất Thưng, chàng trai A Rất Vừng ở thôn Pà Dương, thị trấn Thạnh Mỹ luôn khát vọng làm giàu trên chính quê hương của mình sau khi “yên bề gia thất”. Từ nguồn vốn vay của Huyện đoàn Nam Giang dành cho thanh niên lập nghiệp, Vừng đầu tư vào trồng trọt và chăn nuôi. Sau một thời gian nỗ lực vượt khó, gia đình A Rất Vừng đã sở hữu 10 héc ta keo, 4 héc ta xoan, 10 con bò sinh sản. Ngoài ra, Vừng còn đầu tư nuôi trâu để đi cày thuê cho bà con trong vùng. Kinh tế gia đình ổn định, vợ Vừng không phải lên nương, lên rẫy nữa. Chị ở nhà chăm con, nuôi gà vịt và trồng hoa màu quanh nhà. Thu nhập trung bình của gia đình anh Vừng từ 80-100 triệu đồng, thuộc diện khá giả trong vùng. Nhiều năm liên tục anh Vừng trở thành điển hình thanh niên tiêu biểu của huyện Nam Giang. A Rất Vừng chia sẻ: “Cũng chẳng phải được tập huấn gì nhiều, thấy người ta làm thì bắt chước học theo thôi. Ban đầu cũng vay vốn để làm, mua bò, làm thuê mướn này kia dành dụm trong gia đình. Trong gia đình thì chỉ có một mình tôi làm là chính, mua trâu về cày rẫy cho người ta quanh năm. Mình nuôi bò thì cũng đẻ được ít con, cũng có lúc nuôi mười mấy con. Vừa rồi bán hết 5 con để xây cái nhà.”

Ngoài cái tên A Rất Thưng, A Rất Vừng, nhiều người thường nhắc đến Nguyễn Thanh Quang ở Thành Mỹ với mô hình nuôi heo rừng;  ARất Lựu với mô hình trồng rừng; hay Hiền Tâm- Bí thư Đoàn trường THPT Nguyễn Văn Trỗi với sản phẩm rượu rượu cất Tà Vạc đang được xem xét trở thành sản phẩm OCOP; Zơ Râm Chương ở xã Đắc Tôi với mô hình nuôi cá và heo rừng; mô hình trại Bò của Coor Dênh ở xã Tà Pơơ; Và hàng trăm thanh niên  tiêu biểu khác trong phong trào thanh niên phát triển kinh tế ở Nam Giang. Điều này càng khẳng định sự nhạy bén, linh động, dám nghĩ, dám làm của thế hệ trẻ huyện Nam Giang .

Anh A Lăng Trượp, Bí thư Huyện đoàn Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cho hay: Lớp thanh niên hiện nay, đặc biệt là các bạn trẻ người dân tộc thiểu số trên địa bàn có nhiều kiến thức, sự mạnh dạn, linh động trong cách nghĩ, cách làm kinh tế. Tuy nhiên, đa phần các bạn gặp nhiều khó khăn vì thiếu vốn đầu tư. Ngoài việc tư vấn, tập huấn, giới thiệu các mô hình hay hiệu quả… Huyện đoàn Nam Giang cũng đã thông qua Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện hỗ trợ vốn cho thanh niên lập nghiệp. Anh A Lăng Trượp nói: “ Những năm gần đây, Trung ương Đoàn, Tỉnh đoàn đã có nhiều đổi mới trong các phong trào hành động trong tổ chức đoàn, trong đó nhấn mạnh yếu tố khởi nghiệp và lập nghiệp trong đoàn viên thanh niên. Từ đó, Ban Thường vụ Huyện đoàn đã tổ chức triển khai, phát động rộng trãi về tập huấn khởi nghiệp, lập nghiệp, cách tiếp cận nguồn vốn vay tại Ngân hàng Chính sách Xã hội… Qua đó, trên địa bàn đã dần xuất hiện nhiều mô hình hiệu quả, điển hình cá nhân tiêu biểu đang từng bước xây dựng nên các sản phẩm có thương hiệu tại địa phương.”

Phát huy kết quả đạt được trong thời gian qua, tuổi trẻ huyện Nam Giang  tiếp tục nỗ lực, phát huy vai trò xung kích của mình, góp phần thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương./.