Pleng p’răng puíh âng c’xêê 5 cung căh mặ k’đhơợng dzung âng t’nooi ma nuýh tooi chô ooy Quảng trường trung tâm chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên- Huế, đhị ta bhrợ têng “T’ngay bhiệc bhan giao lưu văn hoá, thể thao lâng du lịch zập acoon cóh apêê tỉnh zr’lụ k’noong k’tiếc Việt Nam-Lào zr’lụ miền Trung- Tây nguyên c’moo 2019” lâng bấc bh’rợ pr’hay pr’hươn. Cóh đợ lấh 300 nghệ sỹ, nghệ nhân, diễn viên pa căh mặt đhị t’ngay bhiệc bhan, vêy ngai blo tợơ k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào. Apêê nắc ơy z’lấh Trường Sơn đơơng tước đh’riêng pr’hát, xa nập xập đơơng chr’năp truyền thống âng zập acoon cóh Lào tước lâng t’ngay bhiệc bhan.

  Trường THCS Dân tộc nội trú chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên- Huế t’ngay cung cơnh ha dưm r’rộ r’răm boóp p’rá k’chăng, đh’riêng hát t’nớt âng apêê nghệ sỹ, diễn viên Lào. Đhị đâu bơơn chr’hoong A Lưới ra pặ đoọng ha 4 k’bhúhh nghệ thuật apêê tỉnh Attapư, Sê-kông, Salavan, Savanakhet ặt đhêy cóh cr’chăl ta bhrợ têng bhiệc bhan giao lưu văn hoá, thể thao lâng du lịch zập acoon cóh apêê tỉnh zr’lụ k’noong k’tiếc Việt Nam-Lào zr’lụ miền Trung- Tây nguyên. Dứp tơơm bàng, ting k’bhúh pân đil, n’jứih diễn viên pa choom đoọng ha dưm diễn. A noo Chăn-tha-vi Son-vi-nhă-kệt, k’bhúh nghệ thuật tỉnh Atapư, Lào đọong năl, cr’chăl c’moo a hay, cóh g’lúh giao lưu văn hoá zr’lụ k’noong k’tiếc Việt- Lào đhị tỉnh Sơn La, anoo nắc bơơn xợơng pr’hát “Tình Việt- Lào” lâng pazêng cr’liêng pr’hát chr’nắp pr’hay pa bhlầng. A noo k’dua ma nuýh lơơng xrặ đoọng chô pa choom hát. Nâu kêi, mơ chu ting pấh bh’rợ giao lưu văn hoá zập acoon cóh Lào- Việt anoo zêng hát pr’hát nâu: “Bhui har pa bhlầng bơơn tước đâu. T’ngay đâu nắc t’ngay n’niên âng a va Hồ. Zập ngai cung lêy nắc cơnh k’tiếc k’ruung âng đay. Rau tr’chắp, tr’nhêr, đoàn kết đh’rứah nhâm mâng cơnh lalăm a hay.”

  K’bhúh ma nuýh Lào ặt ma mông truíh da ding Trường Sơn vêy bấc rau chr’nắp văn hoá mr’cơnh lâng văn hoá zập acoon cóh Việt Nam. Tợơ lang a  hay, zập acoon cóh đăh Tây apêê tỉnh miền Trung vêy chr’nắp zr’ziêng ghít liêm lâng ma nuýh Lào tợơ apêê bh’rợ giao lưu, tr’câl tr’bhlêy. Ma nuýh Cơ Tu ặt ma mông đhị chr’hoong Kà Lừm, tỉnh Sê Kông vêy pr’ặt zr’ziêng lâng ma nuýh Cơ Tu đhị apêê chr’hoong Nam Giang, Đông Giang, Tây Giang, tỉnh Quảng Nam lâng ma nuýh Tà Ôi đhị chr’hoong da ding k’coong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Ma nuýh Cơ Tu đhị Lào xọoc dzợ zư đớc bấc chr’nắp văn hoá ty đanh cóh pr’đhang đong ặt, vel bhươl, xa nập xập, j’niêng cr’bưn, pr’ặt tr’mông… Pazêng apêê bh’rợ âng T’ngay bhiệc bhan giao lưu văn hoá, thể thao lâng du lịch zp acoon cóh apêê tỉnh zr’lụ k’noong k’tiếc Việt Nam-Lào zr’lụ miền Trung- Tây nguyên  căh vêy prá pa chô lâng p’rá Lào lâng p’rá Việt, đhơ cơnh đếêc nắc ngai cung năl rau chr’nắp cóh văn hoá âng zập acoon cóh. A moÓ Ma-Li-Xắc Xít-Thi-Đum, bh’cộ âng k’bhúh văn nghệ Atapư, Lào đọong năl, bh’rợ biểu diễn nghệ thuật quần chúng lâng pa căh xa nập xập ty đanh âng zập acoon cóh cóh ha dưm t’ngay 18 c’xêê 5 nắc đớc đoọng ha moó pazêng rau liêm chr’nắp: “Bhui har pa bhlầng bơơn pa căh mặt đoọng ha k’bhúh Atapư ting pấh t’ngay bhiệc bhan đhị chr’hoong A Lưới. Cóh đhr’năng giao lưu đăh văn hoá cung cơnh ặt tr’đăn, pa bhlầng nắc k’bhúh Quảng Trị ặt cha, xa xập mr’cơnh lâng đăh Lào lâng tiết mục cung mr’cơnh đăh Lào.”

  Lalăm đếêc, pa rá đhị ha dưm tợơp  bhrợ têng “T’ngay bhiệc bhan giao lưu văn hoá, thể thao lâng du lịch zp acoon cóh apêê tỉnh zr’lụ k’noong k’tiếc Việt Nam-Lào zr’lụ miền Trung- Tây nguyên c’moo 2019, t’coóh Bun-gan Xa-phu-vong, Thứ trưởng Bộ Thông tin, Văn hóa lâng Du lịch k’tiếc k’ruung Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào moon ghít, pr’ặt zr’ziêng liêm ga mắc lâng pa zưm zập đăh bhlưa Lào - Việt Nam nắc pr’hắt pa bhlầng vêy cóh bha lang k’tiếc. Pr’ặt zr’ziêng bhlưa đhanuôr bơr k’tiếc k’ruung bơơn Chủ tịch Hồ Chí Minh lâng Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hẳn, Chủ tịch Xu-pha-nu-vông chắp hơnh bhrợ t’váih, m’jứah lâng apêê lang t’coóh xa nay tợơ a hay bhrợ pa dưr. Đhanuôr bơr k’tiếc k’ruung ơy đh’rứah ặt tớt, đươi za zưm muy chiến hào zêl a rọp a bhuy lâng cóh bh’rợ zư lêy, pa dưr k’tiếc k’ruung xoọc đâu. T’coóh Bun-gan Xa-phu-vong, Thứ trưởng Bộ Thông tin, Văn hóa lâng Du lịch k’tiếc k’ruung Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào moon:“Azi tin đươi nắc bh’rợ bhrợ têng t’ngay bhiệc bhan g’lúh nâu nắc pa dưr lâng t’bhlầng lấh mơ dzợ bh’rợ prá xay đăh văn hóa nghệ thuật bhlưa 2 k’tiếc k’ruung Lào - Việt Nam; n’jứah t’bhlầng pa tệêt pa nhâm lấh mơ dzợ loom luônh đồng chí, a đhi noo bhlưa 2 k’tiếc k’ruung Lào - Việt Nam moon za zưm lâng đhanuôr zr’lụ vêy za zưm c’lâng k’noong k’tiếc moon lalay”.

  Apêê Lào chô cóh hân noo pô phượng chớh, cóh c’lâng Hồ Chí Minh ma bhuy chr’nắp z’lấh vel đong chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên- Huế. Đương tr’lưm cớ đhị apêê g’lúh giao lưu t’tun./.

Sắt son tình nghĩa Việt- Lào

-------

Hoài Nam

        Nắng tháng Năm rát mặt vẫn không ngăn được dòng người đổ về Quảng trường trung tâm huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên- Huế, nơi diễn ra “Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc thiểu số các tỉnh vùng biên giới Việt Nam- Lào khu vực miền Trung- Tây nguyên năm 2019” với nhiều hoạt động hấp dẫn. Trong số hơn 300 nghệ sỹ, nghệ nhân, diễn viên có mặt tại Ngày hội, có những người đến từ nước bạn Lào. Họ đã vượt Trường Sơn đem đến lời ca, tiếng hát, nét trang phục truyền thống đặc sắc của các dân tộc Lào đến với ngày hội.

  Trường THCS Dân tộc nội trú huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên- Huế những vừa qua luôn rộn vang tiếng hát, tiếng cười nói của các nghệ sỹ, diễn viên Lào. Nơi đây được huyện A Lưới bố trí cho 4 đoàn nghệ thuật các tỉnh Attapư, Sê-kông, Salavan, Savanakhet lưu trú trong suốt thời gian diễn ra Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc thiểu số các tỉnh vùng biên giới Việt Nam- Lào khu vực miền Trung- Tây nguyên. Dưới gốc cây bàng, từng tốp nam nữ diễn viên say sưa tập luyện cho các đêm diễn. Anh Chăn-tha-vi Son-vi-nhă-kệt, Đoàn nghệ thuật tỉnh Atapư, Lào cho biết, cách đây mấy năm, trong chuyến giao lưu văn hóa vùng biên giới Việt- Lào tại tỉnh Sơn La, anh tình cờ nghe được bài hát “Tình Việt- Lào” với những ca từ rất ý nghĩa. Anh nhờ người chép bài hát này về tập. Bây giờ, mỗi lần tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa các dân tộc Lào- Việt anh đều hát bài hát này: “Rất là vui mừng khi được đến đây. Hôm nay là ngày sinh của Bác Hồ. Mọi người cảm thấy giống như đất nước của mình luôn. Sự yêu nhau, mến nhau, đoàn kết với nhau vững bền, trong xanh như xưa.”

  Các bộ tộc Lào sống dọc dãy Trường Sơn có nhiều nét văn hoá tương đồng với văn hóa của đồng bào các dân tộc Việt Nam. Từ bao đời nay, các dân tộc phía Tây các tỉnh miền Trung có quan hệ sâu sắc với người Lào thông qua các hoạt động giao lưu, buôn bán. Người Cơ Tu sinh sống ở huyện Kà Lừm, tỉnh Sê Kông có mối quan hệ thân thiết với người Cơ Tu ở các huyện Nam Giang, Đông Giang, Tây Giang, tỉnh Quảng Nam và người Tà Ôi ở huyện miền núi A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Người Cơ Tu ở Lào hiện còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống trong kiến trúc nhà làng, trang phục, tập tục, nếp sống... Hầu hết các chương trình của ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc thiểu số các tỉnh vùng biên giới Việt Nam- Lào khu vực miền Trung- Tây nguyên đều không có thuyết minh bằng tiếng Lào và tiếng Việt, nhưng mọi người vẫn cảm nhận được nét độc đáo trong văn hóa của mỗi dân tộc. Chị Ma-Li-Xắc Xít-Thi-Đum, Trưởng Đoàn văn nghệ Atapư, Lào cho biết, chương trình biểu diễn nghệ thuật quần chúng và trình diễn trang phục truyền thống của các dân tộc trong đêm 18 tháng 5 để lại cho chị những ấn tượng tốt đẹp: “Rất vui mừng được thay mặt đoàn Atapư tham dự Ngày hội  tại huyện A Lưới. Trong quá trình giao lưu về văn hóa cũng gần với nhau, nhất là đoàn Quảng Trị ăn mặc giống bên Lào và tiết mục cũng giống bên Lào.”

  Ông Bun-gan Xa-phu-vong, Thứ trưởng Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào khẳng định, mối quan hệ truyền thống vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Lào - Việt Nam thật hiếm có trên thế giới. Mối quan hệ giữa nhân dân hai nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hẳn, Chủ tịch Xu-pha-nu-vông kính mến gây dựng, cùng các thế hệ lãnh đạo dày công vun đắp. Nhân dân hai nước đã kề vai sát cánh bên nhau, cùng chung một chiến hào chiến đấu với kẻ thù chung trước đây và trong công cuộc bảo vệ và xây dụng phát triển đất nước hiện nay. Ông Bun-gan Xa-phu-vong, Thứ trưởng Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào nói: “Chúng tôi tin tưởng rằng, việc tổ chức Ngày hội lần này sẽ phát huy và tăng cường hơn nữa việc trao đổi văn hóa nghệ thuật giữa hai nước Lào - Việt Nam; vừa tăng cường thắt chặt hơn nữa tình đồng chí, anh em giữa hai dân tộc Lào - Việt Nam nói chung và giữa nhân dân khu vực có chung đường biên giới nói riêng”.

  Chia tay các bạn Lào trong mùa hoa phượng nở, trên đường Hồ Chí Minh huyền thoại qua địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên- Huế. Hẹn gặp lại trong các lần giao lưu tiếp theo./.