A bóc bha nậ đác Ea Pal, cóh chr’hoong M’Đrắk xoọc xrêết n’léh k’tiếc cóh cr’loọng a bóc cóh bấc t’ngay ahay. Ting cơnh bh’rợ bhrợ têng, a bóc n’nâu pa nong đác lấh 410 r’bhâu m3, ch’hooi đác đoọng ha clung ruộng ha roo bơr hân noo bhứah 80 héc ta đhị chr’val Krông Jing lâng thị trấn M’Drắk, nắc nâu cơy, 90% đhăm a bóc đác lứch ma cr’đoóh, nắc đhiệp a con a bóc t’tứi cóh cr’loọng. T’coóh Phạm Văn Hoá, ắt cóh thị trấn M’Drắk xay moon, hân đhơ 1,2 héc ta ha roo âng pr’loọng đong đăn bha nậ đác Ea Pal, nắc pr’loọng đong công cắh n’năl tơợ chêếc pay đác đoọng pa nong ooy ha roo.

Xoọc đâu a bóc đác n’nâu cắh dzợ vêy đác, xơớt goóh bấc bhlâng. Đác cóh a bóc nắc lứch, tu cơnh đêếc ha roo âng pr’loỌng đong zi công cắh dzợ choom trôông dzấc, k’dâng 10 t’ngay dzợ cắh vêy boo nắc xơớt goóh bhlâng ạ. Đhăm n’nâu bơơn pay pa chô k’dâng tơợ 6-7 tấn ha roo, lâng chr’nắp 50 r’bhâu đồng nắc bil lấh 35 ức đồng.

Đh’rứah lâng rau bil hư cóh bh’rợ tr’nêng nông nghiệp, xơớt goóh cóh chr’hoong M’Đrắk nắc dzợ bhrợ đhr’năng ta bhúch đác đươi dưr váih cóh prang zr’lụ. P’căn Phan Thị Thành ắt cóh cr’noon 11, chr’val Cư M’ta xay moon nắc k’nặ 3 cv’xêê n’nâu pr’loọng đong đoo lướt câl đác cóh bình chô đươi: “Pr’loọng đong cu đươi dua cóh muy t’ngay ha bh’rợ z’zêệ, cha ộm k’dâng 20 lít, nắc tu xơớt goóh nắc cắh vêy đác nắc ng’câl chô đơơng đươi. Muy t’ngay pr’loọng đong zi đươi bơr bình nắc bil 20 r’bhâu đồng. P’răng puýh pa bhlâng cơnh đâu nắc cắh n’năl tơợ chêếc dzết đác. Pr’loọng đong zi xoọc k’nặ khoan giếng, nắc ng’khoan bil tơợ 30 – 40 ức đồng, pr’loọng đong cu cắh vêy zên nắc lướt vặ tơợ lơơng.”

Ting cơnh t’coóh Nguyễn Thế Thập- Trưởng phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon chr’hoong M’Drắh, pazêng a bóc đác cóh bha nậ đác đhị chr’hoong nắc lứch xrêết. K’nặ 500 héc ta ha roo lứch ma răng, k’dâng 650 – 700 héc ta vêy cơnh răng lứch; k’ha riêng héc ta t’nơơm chr’nóh ếp t’ngay cơnh a bhoo, a tuông, tâm phóc ma răng; lấh 1 r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr cóh apêê chr’val Krông Jing, Cư Kroá, Cư Prao, Cư M’ta, Ea Pil lâng thị trấn M’Drắk lứch ta bhúch đác đươi bấc bhlâng. T’coóh Thập xay moon, bh’rợ trôông dzấc t’nơơm chr’nóh crêê xơớt goóh đhị vel đong xoọc đâu nắc đhiệp ng’đương g’nưưm ooy boo. Ha dzợ bh’rợ bhr’lậ, pa liêm bha nậ đác, nắc đhiệp vêy pr’đươi cóh pazêng hân noo pa bhrợ ha y: “Azi t’bhlâng bhr’lậ cớ pazêng công trình bha nậ đác đoọng g’đéch đhr’năng bil đác. Ooy đanh đươnh, nắc  bhrợ dự án nhăn xa nay bh’rợ âng UBND tỉnh đoọng nhăn xã hội ting xay bhrợ ooy bh’rợ pa liêm z’roóh đác đoọng pa dưr đhr’năng pa nong đác âng pazêng bha nậ đác, đoọng pa xiêr đhr’năng xơớt goóh cơnh xoọc đâu đhị chr’hoong M’Drắk. Zúp zooi ooy m’ma đoọng đhanuôr đơớh pa bhrợ, đơớh tước ooy hân noo ha ót ha pruốt 2019 – 2020; ting n’nắc, xay moon đoọng đhanuôr xăl chr’nóh chr’bêết crêê cơnh lâng đhr’năng tr’xăl âng pleng k’tiếc”./.

Nắng nóng kéo dài, các công trình thủy lợi cạn trơ đáy

M’Drắk: Hạn hán gây hại cây trồng,

 trên 1.000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt

                                         PV Tuấn Long

          Tình trạng khô hạn nghiêm trọng đang xảy ra tại huyện M’Drắk, ở phía đông của tỉnh Đắk Lắk, khiến hơn 1.000 ha cây trồng bị xoá sổ, trên 1.000 hộ dân bị thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Thiên tai ở tỉnh đang cho thấy sự khó lường hơn bao giờ hết vì các huyện Buôn Đôn, Ea Súp ở phía tây, Krông Ana ở phía nam, đang tập trung khắc phục hậu quả lũ lụt.

Hồ thủy lợi Ea Pal ở huyện M'Drắk đã cạn trơ đáy nhiều ngày qua. Theo thiết kế, hồ này có dung tích trên 410.000 m3, cấp nước cho cánh đồng lúa hai vụ rộng 80 ha ở xã Krông Jing và thị trấn M'Drắk, nhưng nay, 90% diện tích lòng hồ đã nứt nẻ, chỉ trơ lại vài vũng nước nhỏ. Ông Phạm Văn Hóa ở thị trấn M'Drắk cho biết, dù 1,2 ha lúa của gia đình ở sát ngay đập Ea Pal, nhưng gia đình vẫn không tìm được nguồn nước để cứu lúa: "Hiện nay hồ nước này không còn nước, hạn hán toàn phần rồi. Nước trong hồ thì hết nên cánh đồng lúa nhà tôi là không cứu nổi, khoảng 10 ngày nữa không mưa là nó khô cháy. Diện tích này cho thu mỗi năm khoảng 6-7 tấn lúa, với giá 50 thì phải mất trên 35 triệu đồng." 

Cùng với thiệt hại trong sản xuất nông nghiệp, hạn hán ở huyện M’Đrak còn khiến tình trạng thiếu nước sinh hoạt xảy ra khắp nơi. Bà Phan Thị Thành ở thôn 11, xã Cư M'ta cho biết, gần 3 tháng nay gia đình phải đi mua nước đóng bình về sử dụng: " Gia đình tôi sử dụng một ngày cho nấu nướng, ăn uống khoảng 20 lít, nhưng hạn hán thì không có nước dùng thì phải đi mua về sinh hoạt. Một ngày cả nhà dùng hai bình thì mất 20 nghìn. Nắng nóng hạn hán thế này chẳng biết tìm đâu ra nguồn nước. Nhà tôi đang tính khoan giếng, mà khoan phải hết 30-40 triệu đồng, trong khi nhà không tiền thì lại phải đi vay thôi."

Theo ông Nguyễn Thế Thập-Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện M'Drắk, hầu hết các hồ thủy lợi trong huyện đã cạn trơ đáy. Gần 500 ha lúa nước đã bị chết khô, khoảng 650-700 ha sắp mất trắng; hàng trăm ha cây trồng ngắn ngày gồm các loại như: ngô, đậu, lạc bị đe dọa; hơn 1.000 hộ dân ở các xã Krông Jing, Cư Króa, Cư Prao, Cư M'ta, Ea Pil và thị trấn M'Drắk bị thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Ông Thập cho biết, việc cứu cây trồng bị hạn ở địa phương hiện nay chỉ có thể nhờ vào mưa. Còn việc sửa chữa, nâng cấp thủy lợi, chỉ có tác dụng trong những vụ sản xuất sắp tới."Chúng tôi sẽ tập trung sửa chữa lại các công trình thủy lợi để tránh thất thoát nước. Về lâu dài, sẽ lập dự án xin chủ trương của UBND tỉnh để xin xã hội hóa nạo vét kênh mương để tăng khả năng tích nước của các hồ đập thủy lợi để hạn chế hạn hán như hiện nay ở huyện M'Drắk. Hỗ trợ giống để bà con tái đầu tư sản xuất chuyển đổi nhanh tái sang vụ đông xuân 2019-2020; đồng thời, tuyên truyền bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu."./.