Mơ 9 giờ ra diu t’ngay 23/5, tợơ bêl pấh bhiệc bhan pr’lứch c’moo học đhị Trường trung học cơ sở Thanh Thạch, chr’hoong Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, muy k’bhúh pazêng 8 học sinh pr’zước tước k’ruung Gianh, c’nặt z’lấh vel 2, chr’val Thanh Thạch đọong hoọm. Xọoc bêl họom, 3 a đhi học sinh nắc coóh pr’đoọng crêê hr’lệêng đác. Xợơng boóp t’đang g’vớh, bấc đhanuôr nắc ơy tứơc k’ruung đác trôông dấc, đhơ cơnh đếêc bêl ơy bơơn trôông tước toor nắc 3 a đhi nắc lấh pặt r’hơơm. Căh ơy lứch k’pân, bêl 1 giờ ha bu đếêc, 2 a đhi Hồ Thị Ánh Tuyết, học sinh lớp 3 lâng Hồ Thị Kim Yên, học sinh lớp 1, Trường Tiểu học lâng Trung học cơ sở số 1 Trọng Hóa, chr’hoong Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình ta pr’zước họom đhị zr’lụ tu k’ruung Gianh. Xọoc bêl họom, a đhi nâu nắc hr’lệêng đác lâng căh dzợ mamông. Xọoc bêl hoọm, 2 a đhi nâu hr’lệêng đác lâng căh dzợ ma mông. Apêê  a đhi nâu zêng lưm k’đháp k’ra. Amế a ma, ngai nắc lướt bhrợ cha ch’ngai, ngai nắc bhrợ ha rêê t’bơơn tr’mông. Apêê a đhi ặt cóh đong căh vêy ngai pa ghít lêy. Miền Trung xoọc cóh hân noo p’răng xơớt, a pêê a đhi buôn ta pr’zước lướt họom cóh tâm đác, k’ruung, đhr’năng căh tệêm ngăn ặt váih k’rơ bhlầng. Rau căh pa ghít, rau lu lơ âng ma nuýh ta ha nắc bhrợ váih đhr’năng bhrêy tắh, hr’lệêng đác ting t’ngay dưr bấc. Aconh căn nắc lêy chắp bh’rợ t’bơơn tr’mông, ha dợ căh lấh k’rang tước rau tệêm ngăn âng apêê ca coon. Nắc rau căh pa ghít k’rang tước âng apêê aconh căn bhrợ váih rau cr’pân tợơ a bóc k’tứi cóh bhươn, cóh ha rêê ha lai. Bấc c’la k’rong bhrợ têng apêê cr’noọ bh’rợ tợơ ơy uốch k’tiếc, dziếu pay chuốh nắc đớc boọng đhậu bhlầng bhrợ cr’pân ha dợ căh vêy groong pa liêm. Lâng đhr’năng p’niên Phạm Văn Sĩ, 10 tuổi, học sinh lớp 4 Trường Tiểu học Phước Đồng, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa nắc muy ba bi lêy cơnh đhr’năng nặc. Bêl pr’zước lướt hoọm, c’nặt z’lấh đhậu tu dziếu pay chuốh nắc bhrợ p’niên nâu hr’lệêng đác. Apêê a bóc đác tu bhrợ têng nắc bhrợ váih biêng lâng apêê p’niên. Bêl dưr váih đhr’năng bhrêy tắh căh ngai pa chô trách nhiệm. T’coóh Bùi Cao Pháp, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân chr’val Phước Đồng, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa moon, c’la k’rong bhrợ têng apêê dự án, apêê đong thầu, đơn vị bhrợ têng nắc pa ghít tước bh’rợ groong pa mâng đhị zr’lụ uốch, pếch cơnh đếêc. “Đhr’năng bơơn pay chuốh cóh apêê k’ruung tâm nắc tông pay a năm. Chr’val nắc t’bhlầng toọm bhrợ, ha dợ apêê nắc đoo bhrợ ha dợ căh pa chô trách nhiệm. Apêê p’loon pay h’mơ nắc pay. Moon pa rớơt lâng đhanuôr  hêê nắc lêy pa ghít  đhị t’ngay cha noọng lâng apêê p’niên.”

Đọong g’đéch đhr’năng chệêt bil ca ay loom luônh, lalăm, ma nuýh ta ha, apêê aconh căn nắc t’bhlầng lêy apêê acoon đay cóh pazêng t’ngay đhêy cha noọng. Đắh chính quyền vel đong, bấc zr’lụ vel bhươl nắc ơy groong pazêng a bóc buôn dưr váih đhr’năng hr’lệêng đác, clặ moon pa rớơt pazêng zr’lụ đác hooi hor. Đhị chr’val Thanh Thạch, chr’hoong Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, vel đong nắc ơy ra lắp camera đhị zr’lụ đác hooi hor cóh dứp poong Thanh Thạch đọong đấh loon bơơn lêy pazêng p’niên hoọm dác, k’dua k’bhúh ma nuýh đương k’đhợơng lêy. Ting cơnh t’coóh Đinh Mạnh Toàn, Chủ tịch UBND chr’val Thanh Thạch, chr’hoong Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, bh’rợ ra lắp camera nắc ơy moon pa rớơt k’đhợơng lêy bấc p’niên lướt hoọm cóh k’ruung đác nắc lêy vêy ma nuýh ta ha ting lướt. “K’ruung n’juối dal bhrợ têng cơnh ooy đoọng ra lắp pa lứch nắc lêy ra lắp muy đhị a năm. Bh’nơơn nắc k’đhợơng lêy bấc p’niên lướt hoọm đác. Tợơ bh’rợ nâu nắc lêy ra lắp pa xoọng lâng vêy cơnh đoọng xay moon, k’đhợơng lêy.”

Đhơ cơnh đếêc, k’ruung nắc n’juối dal, p’niên nắc bấc ha dợ zên nắc m’bứi tu cơnh đếêc nắc ra lắp camera cung k’đháp bhlầng đoọng k’đhợơng lêy lứch đhr’năng p’niên tước k’ruung tâm hoọm. Ha dợ đhr’năng lalua nắc đhâng t’ngay 23/5, đhị vel đong  nâu dưr váih tu bhiệc hr’lệêng đác. Tu cơnh đếêc, t’coóh Đinh Mạnh Toàn, Chủ tịch UBND chr’val Thanh Thạch moon, Nhà trường nắc pa ghít tước bh’rợ pa choom cơnh đoọng ha p’niên bha luốh đác. Đhơ cơnh đếêc, xoọc đâu, bh’rợ pa choom bha luốh đác cóh trường học nắc căh vêy ta bhrợ têng đh’rứah, trường ngai nắc bhrợ. Ếêh rau trường n’đoo cung choom pa chooấcp choom đoọng ha học sinh bha luốh đác tu pr’đợơ ta bhúch zập rau. Nắc đhị thành phố ga mắc cơnh Đà Nẵng, ếêh rau trường n’đoo, aconh căn n’đoo cung vêy pa choom đoọng ha học sinh bha luốh đác. Sở Giáo dục lâng Đào tạo thành phố Đà Nẵng ơy pa zưm lâng Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Lao động- Thương binh lâng Xã hội t’bhlầng xã hội hóa, t’đang apêê tổ chức cóh k’tiếc k’ruung hêê lâng tợơ k’tiếc k’ruung lơơng nắc zúp zooi đăh pa choom bha luốh đác, zêl cha groong đhr’năng hr’lệêng đác đoọng ha học sinh. Tước đâu, thành phố Đà Nẵng vêy k’zệt r’bhầu học sinh tiêu học bơơn pa choom bha lúôh đác đhị 50 bệê a bóc cóh vel bhươl.

Đhị bấc vel đong cung n’léh váih pazêng cr’noọ bh’rợ xã hội hoá pa choom bha luốh đoọng ha p’niên. T’mêê đâu, a noo Phạm Bá Trường xoọc ặt ma mông lâng pa bhrợ đhị tỉnh Cà Mau ơy ra lắp đoọng k’nặ 20  bệê a bóc đác ting c’lâng xã hội hóa đhị bơr pêê tỉnh. Đhị thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, anoo ra lắp 3 bệê a bóc. Apêê học sinh lưm t’rmung k’đháp đha rựt lâng apêê a coon đhi vel phong Quy Hòa bơơn a noo cher đoọng a bóc bha luốh, pa choom đoọng doó pay zên. Tước đâu, apêê lớp pa choom nâu nắc vêy k’nặ 250 học viên, bấc bhlầng nắc học sinh cóh trường lâng apêê acoon đhi coh vel phong Quy Hòa. Xọoc đâu, anoo Phạm Bá Trường xọoc k’rong zên mơ 700 triệu đồng ralắp a bóc ting cơnh pr’đợơ liêm đoọng thi đấu đhị Trường THCS Lê Hồng Phong. Anoo Trường pa prá, nắc giáo viên pa choom thể dục thể chất lâng lấh 15 c’moo pa choom bha luốh đác, a noo rơơm apêê a đhi học sinh zêng choom bha luốh đác đoọng pa xiêr đhr’năng hr’lệêng đác: “Ting cơnh a cu năl nắc bấc g’lúh hr’lệêng đác dưr váih. C’la cu nắc giáo viên pa choom bha luốh đác, cung ơy lêy bấc tu bhiệc tu cơnh đếêc nắc đơơng cr’noọ bh’rợ nâu pa choom doó pay zên đoọng ha pêê a đhi đha rựt. Cr’nọo bh’rợ nâu tệêm ngăn.”

Đọong pa xiêr đhr’năng hr’lệêng đác đhị tỉnh Quảng Trị, bh’rợ pa dưr zr’lụ Hải Lăng âng Tổ chức tầm nhìn Thế giới ơy pa zưm lâng chính quyền vel đong pa choom bha luốh đác doó pay zên đoọng ha p’niên zr’lụ buôn váih boo đhí túh bhlong. A bóc bha luốh nắc pazêng c’nặt k’ruung tâm rệê, c’nặt zr’nóh bh’nậ đác, bhậ đoọng tệêm ngăn cóh đhr’năng pa choom. Nâu đoo nắc bh’rợ lalua ta níh đoọng ra văng cơnh liêm choom cóh dứp đác, đoọng lêy trôông dấc c’la đay, pa bhlầng nắc pazêng zr’lụ túh bhlong. Bh’rợ pa dưr zr’lụ Hải Lăng dzợ pa zưm xay moon đăh đương zêl cha groong bhrêy tắh lâng bhrợ apêê tang cha ớh pr’hay đoọng ha học sinh cóh cr’chăl đhêy cha noọng đoọng ha pêê a đhi cha ớh tệêm ngăn lâng liêm ta níh. Ting cơnh huấn luyện viên bha luốh Văn Đức Quang, apêê c’lâng zr’róh đác, apêê c’nặt k’ruung rệê bơơn bhậ váih năc a bóc đác, tệêm ngăn đoọng pa choom p’niên bha luốh. “Apêê pa choom bha luốh đác nâu nắc pa choom cơnh đoọng tự trôông dấc c’la đay lalăm. Thầy nắc pa choom đoọng ha pêê a đhi cơnh bha luốh, la lang, ta tọp. Xang đếêc, cóh đhr’năng pa choom nắc pa choom đoọng ha pêê bha luốh lâng tự trôông dấc ha đay căh cợ trôông dấc apêê lơơng crêê hr’lệêng đác”.

Pazêng đhr’năng hr’lệêng đác dưr váih zập t’ngay, apêê cơ quan truyền thông đại chúng ơy bấc chu moon pa rớơt ha dợ nắc tước cha noọng cớ pazêng đhr’năng hr’lệêng đác dưr váih cớ. Đọong pa xiêr đhr’năng chệêt bil cơnh đếêc nắc lêy vêy cơnh pa zưm têy âng pr’loọng đong, nhà trường lâng xã hội./.

Cảnh báo tình trạng đuối nước trong mùa hè

                                                   PVVOV miền Trung

Ngày 23/5, tại các tỉnh miền Trung xảy ra 3 vụ đuối nước, cướp đi sinh mạng của 6 trẻ nhỏ. Trước đó 1 ngày là vụ đuối nước tại Khánh Hòa, cướp đi mạng sống của 4 học sinh tiểu học. Những cái chết oan uổng của các em là sự thật quá đau lòng giữa mùa nắng khi những con sông ở miền Trung đang trơ đáy. Một nỗi đau mà lẽ ra chúng ta có thể phòng ngừa nếu người lớn không bất cẩn, ngành giáo dục triển khai dạy bơi học bơi một cách nghiêm túc.

Khoảng 9h sáng ngày 23/5, sau khi dự lễ tổng kết năm học tại Trường trung học cơ sở Thanh Thạch, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, một nhóm gồm 8 học sinh đã rủ nhau ra sông Gianh, đoạn qua thôn 2, xã Thanh Thạch để tắm. Trong lúc tắm, 3 em học sinh nữ đã không may bị đuối nước. Nghe tiếng hô hoán, nhiều người dân đã đổ ra sông để cứu, tuy nhiên khi vớt được lên bờ cả 3 em đã tử vong. Chưa hết bàng hoàng, vào khoảng 13h chiều cùng ngày, 2 em Hồ Thị Ánh Tuyết, học sinh lớp 3 và Hồ Thị Kim Yên, học sinh lớp 1, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở số 1 Trọng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình rủ nhau xuống tắm tại khu vực thượng nguồn sông Gianh. Trong lúc tắm, 2 em này đã bị đuối nước tử vong. Điểm chung của những trường hợp đau lòng này là các em đều hoàn cảnh khó khăn. Ba mẹ, người thì đi làm ăn xa, người thì lên rẫy, ra đồng kiếm sống. Các em thiếu sự quản lý của người lớn, ít có sự quan tâm đến an toàn của con. Miền Trung đang trongmùa nắng gắt, vào hè, trẻ em thường rủ nhau tắm sông, tắm suối, nguy cơ mất an toàn. Sự thờ ơ, thiếu trách nhiệm của người lớn khiến tai nạn đuối nước không ngừng gia tăng. Cha mẹ lại chỉ coi trọng việc mưu sinh, nuôi dưỡng con cái mà ít quan tâm đến sự an toàn của con. Chính bản thân cha mẹ cũng coi thường mức độ nguy hiểm từ các ao hồ nhỏ trong vườn, trong rẫy. Nhiều chủ đầu tư các công trình sau khi múc đất, hút cát để lại hố sâu nguy hiểm nhưng không hoàn thổ, cũng không rào chắn.  Trường hợp cháu Phạm Văn Sĩ, 10 tuổi, học sinh lớp 4 Trường Tiểu học Phước Đồng, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa là một ví dụ. Trong lúc rủ nhau ra suối, đoạn qua sâu do khai thác cát dẫn đến cái chết thương tâm. Các ao hồ do thi công biến thành những cái bẫy đối với các cháu nhỏ. Khi xảy ra tai nạn không ai chịu trách nhiệm. Ông Bùi Cao Pháp, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phước Đồng, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho rằng, chủ đầu tư các dự án, các nhà thầu, đơn vị khai thác khoáng sản cần ý thức hơn trong việc rào chắn, hoàn thổ những ao hồ nhân tạo như vậy: “Việc khai thác cát trên các sông suối chủ yếu là khai thác trộm, khai thác lậu thôi. Xã tăng cường xử lý chứ các đối tượng đó họ làm họ không có trách nhiệm. Họ cứ tranh thủ lấy được cái nào là họ lấy thôi. Khuyến cáo bà con cẩn thận trong mùa hè đối với các cháu.”

Để tránh những cái chết thương tâm, trước hết, người lớn, các bậc phụ huynh cần tăng cường quản lý con em mình trong những ngày nghỉ hè. Về phía chính quyền địa phương, nhiều vùng nông thôn đã rào chắn những ao hồ thường xảy ra tai nạn đuối nước, cắm biển cảnh báo những nơi có vùng nước xoáy. Tại xã Thanh Thạch, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, địa phương đã lắp đặt camera tại vùng nước xoáy dưới chân cầu Thanh Thạch nhằm kịp thời phát hiện những trẻ em tắm sông, cử lực lượng ra ngăn chặn. Theo ông Đinh Mạnh Toàn, Chủ tịch UBND xã Thanh Thạch, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, việc lắp đặt camera đã cảnh báo ngăn chặn rất nhiều trẻ em ra tắm sông mà không có người lớn đi cùng. “Sông dài thì làm sao lắp hết được chỉ đặt một chỗ thôi. Hiệu quả là ngăn chặn được nhiều đứa ra tắm. Từ việc này chúng tôi sẽ nghiêm cứu lắp thêm và có biện pháp tuyên truyền để ngăn chặn.”

Tuy nhiên, sông thì dài, trẻ em thì đông mà tiền thì ít nên việc lắp đặt camera cũng khó mà ngăn chặn được hết tình trạng trẻ em tắm sông, tắm suối. Mà thực tế là trưa ngày 23/5, tại địa phương này xảy ra vụ đuối nước đau lòng. Vì vậy, ông Đinh Mạnh Toàn, Chủ tịch UBND xã Thanh Thạch cho rằng, Nhà trường cần chú trọng tới việc dạy kỹ năng cho trẻ, trong đó kỹ năng bơi lội phải được đặt lên hàng đầu. Tuy vậy, hiện nay, việc dạy bơi trong trường học là chuyện mạnh ai nấy làm. Không phải trường nào cũng có thể dạy bơi cho học sinh bởi điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn. Ngay tại thành phố lớn như Đà Nẵng, không phải trường nào cũng dạy bơi cho học sinh, không phải gia đình nào cũng có điều kiện đưa con đến các hồ bơi dịch vụ cho con em mình học bơi. Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng đã phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Lao động- Thương binh và Xã hội đẩy mạnh xã hội hóa, kêu gọi các tổ chức trong nước và nước ngoài hỗ trợ công tác dạy bơi, phòng, tránh đuối nước và cứu đuối cho học sinh. Đến nay, thành phố Đà Nẵng có hàng chục ngàn học sinh tiểu học được học bơi tại 50 hồ bơi công cộng.

Tại nhiều địa phương cũng xuất hiện những mô hình xã hội hóa công tác dạy bơi. Mới đây, anh Phạm Bá Trường hiện sống và làm việc ở tỉnh Cà Mau đã đầu tư lắp đặt 20 hồ bơi theo hình thức xã hội hóa tại một số tỉnh. Tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, anh đầu tư lắp ráp 3 hồ bơi. Các học sinh hoàn cảnh khó khăn, nghèo và con em làng phong Quy Hòa được anh tặng đồ bơi, dạy bơi miễn phí. Đến nay, các lớp dạy bơi này có gần 250 học viên, phần lớn là học sinh trong trường và con em làng phong Quy Hòa. Hiện anh Phạm Bá Trường đang đầu tư khoảng 700 triệu đồng lắp ráp hồ bơi đạt chuẩn thi đấu ở Trường THCS Lê Hồng Phong. Anh Trường tâm sự, là giáo viên dạy giáo dục thể chất với hơn 15 năm dạy bơi, anh mong muốn các em học sinh đều biết bơi để hạn chế tai nạn đuối nước: “Theo như tối biết có nhiều trường hợp đuối nước thương tâm xảy ra. Bản thân tôi giáo viên bơi lội, cũng chứng kiến nhiều cho nên mới đem mô hình này dạy bơi miễn phí cho trẻ em nghèo. Mô hình nhân tạo này rất an toàn.”

Để giảm thiểu tình trạng đuối nước tại tỉnh Quảng Trị, Chương trình phát triển vùng Hải Lăng thuộc Tổ chức tầm nhìn Thế giới đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức dạy bơi miễn phí cho trẻ nơi vùng rốn lũ. Hồ bơi là những khúc sông cạn, đoạn mương thủy lợi được ngăn lại đảm bảo an toàn trong quá trình dạy. Đây là hoạt động thiết thực nhằm trang bị cho trẻ kỹ năng sinh tồn dưới nước, đặc biệt là những vùng thường xuyên bị lũ lụt. Chương trình phát triển vùng Hải Lăng còn kết hợp truyền thông phòng chống tai nạn thương tích và tổ chức các sân chơi lý thú cho học sinh trong dịp hè nhằm tạo cho các em một sân chơi an toàn và lành mạnh. Theo huấn luyện viên bơi Văn Đức Quang, các dòng kênh thủy lợi, các đoạn sông cạn được ngăn lại thành các hồ bơi dã chiến, bảo đảm an toàn để dạy cho các em: “Các em học bơi đây chủ yếu sẽ học kỹ năng tự cứu sống mình trước. Thầy sẽ dạy các em về các kiểu bơi cơ bản như kiểu bơi trườn sấp. Sau đó, trong quá trình dạy sẽ có hỗ trợ thêm cho các em cách tiếp xúc nước như thế nào, lên xuống nước và các kỹ năng như tự cứu đuối mình hay trường hợp người khác bị đuối nước cần phải xử lý như thế nào”

Những cái chết do đuối nước diễn ra hàng ngày. Các cơ quan truyền thông đại chúng nhiều lần cảnh báo nhưng cứ đến hè lại tái diễn những trường hợp đuối nước thương tâm. Để hạn chế những cái chết được báo trước rất cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội./.