Bh’rợ Homestay tr’nơợp cóh chr’val Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng xoọc bhrợ pa liêm đợ bh’rợ pr’lứch hơơn, ra văng lêy t’moót đươi bhrợ đoọng ha ta mooi g’lúh đhêy lễ 2/9.

Homestay đhị khuôn viên bhứah lấh 100 mét vuông nắc zêng lêy da ding k’coong, tâm k’ruung lâng đợ đhị crâng laliêm, zâp c’moo plêệng k’tiếc đha hư mát. Đhị đâu nắc đhị đhêy ắt chi ớh pr’hay đoọng ha đợ ta mooi, lêy cha mêết cruung k’tiếc lâng bhiệc bhan văn hoá chr’nắp âng đhanuôr Cơ Tu. Anoo Đinh Văn Như, c’la homestay nâu xay moon, đhị lêy cha mêết lalua cóh 2, 3 vel đông k’coong ch’ngai đắh Bắc, c’moo 2018, anoo nắc vêy cr’noọ k’rong bhrợ pa dưr pa xớc bh’rợ du lịch sinh thái pazưm lâng zư lêy văn hoá Cơ Tu đhị vel đông đay. Xang bêl bhrợ têng lêy liêm choom 2, 3 tour du lịch đệ t’ngay, anoo Như bhrợ pa dưr tổ hợp tác tu đhanuôr. bơơn chính quyền vel đông zooi zúp, hơnh déh, đoọng zên bhrợ têng tr’nơợp mơ 400 ực đồng, pazưm lâng zên chấc k’rong lấh 100 ực đồng, anoo k’rong bhrợ đhị ắt đhêy lâng đhị đương hơnh déh ta mooi. Anoo Đinh Văn Như rơơm kiêng, ooy du lịch cộng đồng bhrợ đoọng bhiệc bhrợ, t’bơơn zên đoọng ha đhanuôr lấh mơ nắc đoọng zư lêy văn hoá Cơ Tu đhị xoọc đhr’năng bil pất: “Bêl ahay tu crêê râu lướt moót âng văn hoá đắh ngoai lâng pr’ắt tr’mung âng đhanuôr dzợ bấc zr’nắh k’đhạp nắc văn hoá âng đhanuôr ting bil a’năm. acu rơơm kiêng ooy du lịch cộng đồng nâu bhrợ pa dưr cớ văn hoá Cơ Tu. Ha dang cắh zư lêy văn hoá tơợ đâu nắc đợ râu chr’nắp liêm văn hoá âng đhanuôr zêng ma bil pất. Tu cơnh đâu, acu lêy nắc pa bhlâng chr’nắp lêy pa dưr pa xớc du lịch cộng đồng, bhrợ đoọng bhiệc bhrợ ha đhanuôr lâng n’jứah zư lêy pa liêm văn hoá.”

( Ảnh khai thác)

Ắt ma mung cóh thành phố Đà Nẵng lấh 20 c’moo, hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu amoó Hoàng Oanh nắc vêy g’lúh lướt ooy Hoà Bắc. Tơợ g’lúh tr’nơợp chô tước đhị zr’lụ k’tiếc nâu, anoó nắc ơy c’jệ lêy cruung k’tiếc laliêm cóh đâu. Hân đhơ cơnh đêếc, râu âng amoó chắp kiêng lấh mơ nắc bơơn đh’rứah ặt cha liêm đh’rứah lâng xơợng xa nưl chiing cha gâr, đh’rứah lâng pân jứih pân đil Cơ Tu tân tung da dặ đhị đh’rông óih... “Lướt ooy đâu acu lêy cruung k’tiếc cóh đâu liêm pr’hay bhlâng. Đợ j’niêng cr’bưn âng đhanuôr cóh đâu cung liêm chr’nắp. Lướt ooy đâu bơơn ắt pazưm đh’rứah lâng cruung k’tiếc, acoon manứih nắc xơợng cha ngaách loom luônh, ha vil lơi đợ râu ga lêếh zr’nắh zâp t’ngay. Choom moon cóh đâu liêm buôn đoọng pa dưr pa xớc du lịch sinh thái.”

(Ảnh:Khai thác)

          T’coóh Thái Văn Hoài Nam, Chủ tịch UBND chr’val Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang đoọng năl, đhị pr’đơợ dự án Zư lêy đợ râu liêm chr’nắp sinh học pazưm lâng du lich cộng đồng âng tổ chức UNDP zooi zúp lâng bh’rợ Bhrợ pa dưr bh’rợ du lịch sinh thái g’nưm ooy đhanuôr, đoọng zư lêy râu chr’nắp liêm sinh học lâng bhrợ padưr pr’ắt tr’mung đoọng ha đhanuôr acoon cóh Cơ Tu đhị 2 vel Tà Lang lâng Giàn Bí âng thành phố, vel đông cung ơy lêy cha mêết, k’đươi chuyên gia chô pa choom bh’rợ taanh n’đoóh a’doóh, bh’rợ taanh dzặc truyền thống đoọng ha pêê ađhi amoó cóh 2 vel Tà Lang lâng Giàn Bí. Lâng bhrợ pa dưr zâp tổ pr’hát xa nưl chi ớh chiing cha gâr, múa t’nơớt, ch’na đh’nắh lâng taanh dzặc... đoọng zư lêy lâng pa dưr đợ râu chr’nắp liêm văn hoá ty chr’nắp âng đhanuôr acoon cóh Cơ Tu. T’coóh Thái Văn Hoài Nam đoọng năl: “Xoọc đâu vel đông nắc ơy bhrợ pa dưr tổ du lịch. Ooy tổ du lịch nâu vêy 2, 3 c’bhúh. Cơnh c’bhúh pr’hát xa’nưl k’đhơợng chi ớh đợ pr’múa tân tung da dặ lâng zâp pr’hát n’jứah pr’hát a’duôn, n’jứah âng acoon cóh Cơ Tu. C’bhúh lêy đương pa bhrợ đoọng ha ta mooi bêl vêy cr’noọ lướt lêy moót chi ớh cóh crâng cắh cậ lêy chi ớh 2, 3 đhị cruung k’tiếc. C’bhúh bhrợ ch’na đh’nắh lêy zêệ bhrợ đợ ch’na đh’nắh a’yêm âng acoon cóh Cơ Tu. C’bhúh đương t’taanh dz’dzặc đợ pr’đươi lưu niệm... vel đông cung ơy bhrợ pa dưr đoọng ha tổ Homestay mưy trang web đoọng xay moon, p’cắh, k’noọ tước ooy bhrợ tước đêếc, xoọc đâu lấh mơ nắc p’cắh cóh mạng xã hội.”

Suối Vũng Bọt- Hòa Bắc

Ting cơnh t’coóh Bùi Nam Dũng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Hoà Vang, lâng bhiệc zooi zúp chr’val Hoà Bắc pa dưr pa xớc du lịch sinh thái, bhrợ pa dưr cớ 2, 3 j’niêng cr’nưn, văn hoá phi vật thể âng đhanuôr Cơ Tu, k’noọ tước đâu thành phố Đà Nẵng nắc t’bhlâng k’rong bhrợ, pa dưr cơ sở hạ tầng cóh vel đông. T’coóh Dũng cung đoọng năl, đhị c’nắt c’lâng lướt đấh La Sơn-Tuý Loan bhrợ xang, t’moót đươi nắc bhrợ pa dưr du lịch cóh đâu pa dưr pa xớc. Ooy đâu, n’jứah zư lêy văn hoá, n’jứah zúp đhanuôr t’bil ha ul pa xiêr đha rứt, bhrợ cha k’van đhị vel đông đay: “C’lâng La Sơn lướt zi lấh 3 vel âng đhanuôr acoon cóh nắc thành phố cung ơy vêy c’lâng bhrợ pa dưr 1 zr’lụ đhăm k’tiếc đhanuôr ắt ting cơnh c’lâng bh’rợ âng đhanuôr acoon cóh. Lâng bhrợ pa dưr đhị zr’lụ đhanuôr ắt nâu lâng đông gươl bhrợ t’mêê nắc bhrợ đhị bha nụ văn hoá du lịch, n’jứah zư lêy, n’jứah t’pấh du lịch. Bêl c’nắt c’lâng La Sơn-Tuý Loan bhrợ liêm xang nắc p’têết đhị đêếc 1 trung tâm đoọng xay moon p’cắh ha ta mooi. Thành phố lâng chr’hoong cung xoọc bhrợ têng bấc xa’nay bh’rợ, chính sách lâng bấc c’lâng bh’rợ đoọng đhanuôr dưr zi lấh. Lấh mơ nắc acoon c’lâng du lịch bêl bhrợ têng xang nắc bhrợ pr’đơợ đoọng đhanuôr Cơ Tu dưr dzoọng bhrợ k’van đhị k’tiếc vel đông đay.”./.

Phát triển du lịch cộng đồng

 gắn với bảo tồn văn hóa Cơ Tu giữa lòng phố biển

PV/VOV-Miền Trung

Hòa Bắc đang trở thành một trong những điểm đến mới lạ, hấp dẫn mang sắc thái riêng không chỉ ở thành phố Đà Nẵng mà cả khu vực miền Trung. Du khách đến đây không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh đẹp của những cánh rừng nguyên sinh đa dạng, mà còn được khám phá, trải nghiệm phong tục, văn hóa lễ hội độc đáo, riêng có của đồng bào Cơ Tu nơi đây.   

Mô hình homestay đầu tiên ở xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng đang hoàn thiện những khâu cuối cùng, chuẩn bị đưa vào hoạt động phục vụ du khách dịp nghỉ lễ 2/9.

Homestay tọa lạc trên khuôn viên rộng hơn 100 m2 bốn bề là núi non, sông suối cùng những cánh rừng nguyên sinh đa dạng, quanh năm khí hậu mát mẻ. Đây chắc hẳn là điểm dừng chân lý tưởng cho những du khách thích khám phá, trải nghiệm cảnh sắc thiên nhiên và lễ hội văn hóa độc đáo của đồng bào Cơ Tu. Anh Đinh Văn Như, chủ mô hình homestay tâm sự, qua tham quan thực tế ở một số tỉnh miền núi phía Bắc, năm 2018, anh ấp ủ ý định đầu tư phát triển mô hình du lịch sinh thái cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa Cơ Tu ngay trên quê hương mình. Sau khi tổ chức thử nghiệm thành công một số tour du lịch ngắn ngày, anh Như khởi xướng thành lập tổ hợp tác vì cộng đồng. Được chính quyền địa phương ủng hộ, hỗ trợ vốn ban đầu 400 triệu đồng, cộng với số tiền dành dụm hơn 100 triệu đồng, anh đầu tư làm khu lưu trú và điểm tiếp khách này. Anh Đinh Văn Như mong muốn, thông qua du lịch cộng đồng tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân và quan trọng hơn là để bảo tồn văn hóa Cơ Tu trước nguy cơ bị mai một, lai căng văn hóa: “Trước đây do tác động của văn hóa bên ngoài và đời sống của người dân còn lắm khó khăn nên văn hóa của đồng bào bị mai một dần. Tôi muốn thông qua du lịch cộng đồng này khôi phục lại văn hóa Cơ Tu. Nếu mình không giữ gìn và bảo tồn văn hóa ngay từ bây giờ để văn hóa đồng bào không bị mai một, bị lai căng văn hóa. Vì vậy tôi thấy rất cần thiết để phát triển du lịch cộng đồng, tạo việc làm thu nhập cho người dân vừa bảo tồn văn hóa.”

Sống ở thành phố Đà Nẵng hơn 20 chục năm nhưng đến nay chị Hoàng Oanh mới có dịp lên Hòa Bắc. Ngay từ lần đầu đặt chân lên vùng đất này, chị đã bị “ hút” bởi  cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp nơi này. Nhưng điều chị thích thú hơn cả là được cùng ăn, ở, hòa mình với tiếng cồng, tiếng chiêng, cùng những chàng trai, cô gái Cơ Tu nhảy điệu tân tung da dá dưới ánh lửa trại bập bùng ….: “ Lên đây tôi thấy cảnh sắc thiên nhiên nơi này thật tuyệt vời- cảnh vật hoang sơ, gần gũi. Những phong tục, tập quán của bà con nơi đây cũng rất độc đáo. Lên đây được hòa nhập với thiên nhiên con người mình cảm thấy thư thái, quên đi những bực dọc, suy tư hàng ngày.  Có thể nói nơi này điều kiện tự nhiên rất thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái”

Vũng Bọt- Hòa Bắc

Ông Thái Văn Hoài Nam, Chủ tịch UBND xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang cho biết, trên cơ sở dự án “ Bảo tồn đa dạng sinh học gắn với du lịch cộng đồng” do tổ chức UNDP tài trợ và  Đề án “Xây dựng mô hình du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng, nhằm bảo tồn đa dạng sinh học và tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc Cơ Tu tại hai thôn Tà Lang và Giàn Bí” của thành phố, địa phương cũng đã tiến hành khảo sát, thuê chuyên gia về truyền dạy nghề dệt thổ cẩm, đan lát truyền thống cho chị em ở 2 thôn Tà Lang, Giàn Bí. Đồng thời, thành lập các tổ văn nghệ (múa cồng chiêng), ẩm thực và đan lát…nhằm bảo vệ, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng của đồng bào dân tộc Cơ Tu. Ông Thái Văn Hoài Nam cho hay:“ Hiện nay địa phương đã thành lập tổ du lịch. Trong tổ du lịch này có một số nhóm. Như nhóm văn nghệ phụ trách biểu diễn những điệu múa tân tung da dá và các bài hát song ngữ, vừa tiếng Cơ Tu, vừa tiếng Kinh.  Nhóm trekking phục vụ khách có nhu cầu đi bộ trong rừng hoặc tham quan một số điểm thiên nhiên hoang dã . Nhóm ẩm thực phụ trách việc nấu các món ăn đặc sản của người Cơ Tu. Nhóm đan lát đan 1 số sản phẩm  lưu niệm…Địa phương cũng đã thành lập cho tổ homestay một trang web để giới thiệu, quảng bá, mình nghĩ đến đâu làm đến đó, hiện chủ yếu vẫn quảng bá chính trên mạng xã hội”

Theo ông Bùi Nam Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa Vang, cùng với việc hỗ trợ xã Hòa Bắc phát triển du lịch sinh thái, phụng dựng lại một số phong tục, tập quán, văn hóa phi vật thể của đồng bào Cơ Tu, sắp tới, thành phố Đà Nẵng tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng trên địa bàn. Ông Dũng cũng cho biết, tuyến đường cao tốc La Sơn- Túy Loan hoàn thành, đưa vào khai thác sẽ thúc đẩy du lịch nơi đây phát triển. Qua đó, vừa bảo tồn văn hóa, vừa giúp bà con xóa đói, giảm nghèo, làm giàu trên chính quê hương của mình: “Đường La Sơn đi qua 3 thôn của đồng bào dân tộc thì thành phố cũng đã có chủ trương xây dựng 1 khu tái định cư mới theo thiết kế của đồng bào dân tộc. Đồng thời xây dựng thiết chế ngay tại khu tái định cư đó cùng với nhà rông xây mới sẽ tạo thành cụm văn hóa du lịch, vừa bảo tồn, vừa thu hút du lịch. Khi tuyến đường La Sơn- Túy Loan hoàn thành sẽ kết nối chỗ đó 1 trung tâm để giới thiệu, quảng bá du khách. Thành phố và huyện cũng đang thực thi nhiều chủ trương, chính sách và nhiều biện pháp để đồng bào vươn lên. Đặc biệt là con đường du một khi hoàn thành sẽ tạo điều kiện để chính đồng bào Cơ Tu đứng lên để làm giàu trên chinh mảnh đất của mình.”/.