Zr’lụ da ding ca coong Quảng Ngãi xoọc vêy bấc vêy rau tr’xăl coh zập đăh. Tr’mông tr’meh âng lâh 51.000 pr’loọng đong đhanuôr acoon coh đhị vel đong âng tỉnh vêy c’nặ ha dưr lâng ting ha dưr dal lâh mơ. Bh’nơơn bh’rợ âng pr’loọng đong acoon coh bơơn mơ 24 ức đồng/cha nắc/c’moo. Bh’nơơn bh’rợ âng bấc pr’loọng đong ơy ha dưr z’zăng đươi vêy năl cơnh đươi dua khoa học kỹ thuật đhị bhrợ têng, băn rơơi. T’cooh Đinh Văn Kin, ặt đhị chr’val Sơn Trung, chr’hoong Sơn Hà xay moon: “Khoa học kỹ thuật bơơn Nhà nước zúp zooi pa choom, cơnh băn a’ọc nắc lêy pa choom kỹ thuật đoọng năl cơnh băn a’ọc, ba bi cơnh choh tơơm n’loong cung cơnh đếêc, ha dang đoọng đhanuôr ha dợ nâu kêi đhanuôr căh năl cơnh choh bhrợ.”

Nông, lâm nghiệp bơơn năl ghit nắc pr’đợơ liêm choom bhlầng coh pa dưr tr’mông tr’meh âng đhanuôr, pa xiêr đha rựt đanh mâng đhị 6 chr’hoong da ding ca coong lâng zr’lụ đhanuôr zập acoon coh đhị tỉnh Quảng Ngãi. Đh’rưah lâng đếêc apêê tơơm chr’noh bha lầng, bấc vel đong nắc cơnh chr’hoong Sơn Hà ơy ap ghit xay bhrợ apêê bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuôch ting c’lâng k’rong, r’dợ bhrợ pa tệêt lâng vêy chính sách zup zooi bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr acoon coh.Đươi tợơ đếêc nắc chr’năp bhrợ têng zập c’moo âng chr’hoong dzoóc tợơ 8-9%/c’moo. Đợ pr’loọng đong đha rựt xiêr dzợ lâh 25%. Sơn Hà nắc chr’hoong đha rựt tr’nợơp âng tỉnh Quảng Ngãi bơơn Thủ tướng Chính phủ xay moon nắc z’lâh đha rựt cr’chăl c’moo 2018-2020. Pa căn Đinh Thị Thanh Hường, Chủ tịch UBND chr’hoong Sơn Hà đoọng năl: “Coh đhr’năng bhrợ têng pa tệêt pa zưm thị trường k’rong cala nắc rau tr’nợơp lêy tợơp bhrợ  têng âng chr’hoong Sơn Hà. Lalăm a hay, pr’loọng đong đhanuôr bhrợ têng la leh, k’tứi căh ting cơnh quy trình. Xọoc đâu, bele pa tệêt ooy thị trường Big C nắc tơơm m’ma, bhrợ têng ơy ting cơnh muy quy trình nhâm mang, vêy rau lêy cha mệêt âng ngành chức năng. Cơnh đếêc ơy bhrợ vaih rau c’năl liêm choom âng đhanuôr đăh pa xiêr đha rựt.”

Cầu Mò O, huyện miền núi Sơn Hà

Đọong t’bhlầng pa dưr tr’mông tr’meh đhanuôr acoon coh, cr’chăl c’moo 2014-2019, tỉnh Quảng Ngãi ơy k’rong lâh 4.000 tỷ đồng. Coh đếêc, lâh 1.660 tỷ đồng k’rong đoọng ha bh’rợ  pa xiêr đha rựt, lâh 474 tỷ đồng k’rong bhrợ têng bh’rợ âng k’tiếc k’ruung đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê, mơ dzợ nắc k’rong apêê bh’rợ lơơng. Đh’rưah lâng đếêc, tỉnh Quảng Ngãi cung ơy pa căh bấc Nghị quyết, bh’rợ, chính sách liêm crêê cơnh lâng đhr’năng lalua âng vel đong đoọng pa dưr đâh zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da  ding ca coong. T’cooh Nguyễn Xuân Bắc, Chủ tịch UBND chr’hoong Trà Bồng moon: “Pr’đợơ k’rơ tợơ apêê bh’rợ âng k’tiếc k’ruung cơnh bh’rợ 30a, vel bhươl t’mêê, 135 lâng apêê bh’rợ lơơng, ơy bhrợ crêê tước đhr’năng ha dưr za zưm. Rau đếêc nắc pa căh c’rơ ha dưr kinh tế đâh lâng k’rơ lâh mơ, xăl đăh cơ cấu kinh tế ghit liêm lâh mơ.”

 Pazêng chr’năp bhrợ têng prang zr’lụ dáp lêy tước x’rịa c’moo 2018 bơơn lâh 5.100 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế ha dưr ghit lêy. Đợ pr’loọng đong đha rựt nắc đhanuôr acoon coh dáp tước x’rịa c’moo 2018 dzợ lâh 18.000 pr’loọng, pay k’nặ 55%. Zập c’moo, đợ pr’loọng đong đha rựt zr’lụ da ding ca coong Quảng Ngãi xiêr mơ 5%, lâh mơ chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đại biểu tỉnh Đảng bộ g’luh 19 pa gluh. T’cooh Lê Viết Chữ, Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ngãi đoọng năl: “Đăh pa dưr tr’mông tr’meh nắc năl ghit da ding ca coong bhrợ têng nông lâm nghiệp nắc đoo  bha lầng. Coh đếêc, t’đui đoọng pa dưr công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, ha dợ công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp nắc lêy k’rong đoọng ha bh’rợ bhrợ têng lâm sản lâng t’đui đoọng apêê cr’noọ bh’rợ  bhrợ têng thuỷ điện k’tứi lâng mơp glặp đoọng k’rong đác đoọng pa dưr ha dợ vêy cơnh quy hoạch ghit liêm. Mơ dzợ nắc t’đui đoọng cơ cấu cớ nông nghiệp âng da ding ca coong ting c’lâng bhrợ têng hàng hoá, bhrợ têng c’rọol bhươn tông lâng ting c’lâng hợp tác xã.”

Pa xiêr đha rựt nắc lalua ta nih, zập đăh, đanh mâng, ting c’lâng pa đăn zập đăh. Lâng c’lâng bh’rợ “Liêm ma mơ, đoàn kết, chắp lâng tr’zup đh’rưah ha dưr”, tỉnh Quảng Ngãi nắc lêy k’rang lâh mơ đăh bhrợ têng đoọng ha zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding ca coong âng tỉnh, dưr vaih nắc zr’lụ vêy apêê pr’đợơ đoọng ha tr’mông tr’meh ha dưr lâh mơ. Tợơ đếêc, pa ếp bhlưa apêê zr’lụ lơơng coh tỉnh ha dựo dzợ zư lêy môi trường crâng đác a bhuy, tệêm ngăn đoọng ha bh’rợ ha dưr za zưm đanh mâng./.

Cánh đồng lúa ở huyện Minh Long

Cải thiện đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số

Trong những năm qua, cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở đã tập trung chăm lo, đầu tư, phát triển toàn diện vùng dân tộc thiểu số và miền núi Quảng Ngãi. Cơ sở hạ tầng ngày được xây dựng đồng bộ hơn. Kinh tế từng bước phát triển. Quốc phòng, an ninh được giữ vững. Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh. Đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số ngày càng được cải thiện và nâng cao.

Khu vực miền núi Quảng Ngãi đang có nhiều thay đổi về mọi mặt.  Đời sống vật chất và tinh thần của hơn 51.000 hộ đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh có bước phát triển và ngày càng được nâng cao. Thu nhập bình quân của hộ dân tộc thiểu số ước đạt 24 triệu đồng/người/năm.  Nhiều hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số đã khá lên nhờ biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi. Ông Đinh Văn Kin, ở xã Sơn Trung, huyện Sơn Hà bộc bạch: “Khoa học kỹ thuật được nhà nước hỗ trợ tập huấn, như nuôi heo phải tập huấn kỹ thuật để biết cách nuôi heo, ví dụ như trồng cây cũng thế,, nếu đưa cho dân mà dân bữa nay không biết kỹ thuật cũng không làm gì.”

Nông, lâm nghiệp được xác định là thế mạnh trong phát triển kinh tế -xã hội, giảm nghèo bền vững ở 6 huyện miền núi và khu vực đồng bào các dân tộc thiểu số ở Quảng Ngãi. Bên cạnh các cây trồng chủ lực, nhiều địa phương mà điển hình là huyện Sơn Hà đã chú trọng triển khai các chương trình, mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng tập trung, từng bước hình thành chuỗi liên kết và có chính sách hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ đó mà giá trị sản xuất bình quân hàng năm của huyện tăng từ 8-9%/năm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 25,29%. Sơn Hà là huyện nghèo đầu tiên của tỉnh Quảng Ngãi được Thủ tướng Chính phủ công nhận thoát nghèo giai đoạn 2018 – 2020. Bà Đinh Thị Thanh Hường, Chủ tịch UBND huyện Sơn Hà cho biết: “Trong thực hiện liên kết thị trường tiêu thụ phải nói là sự khởi đầu của huyện Sơn Hà. Trước đây, hộ nông dân sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, không theo quy trình. Hiện nay khi kết nối vào thị trường Big C thì cây giống, sản xuất, chế biến đã theo một quy trình nhất định, có sự kiểm soát của ngành chức năng. Như vậy đã tạo ra  sự chuyển biến nhận thức và cách làm của người dân trong giảm nghèo.”

Thu hoạch mía ở xã miền núi Ba Dinh, huyện Ba Tơ

Để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số, giai đoạn 2014-2019, tỉnh Quảng Ngãi đã huy động hơn 4.000 tỷ đồng. Trong đó, hơn 1.660 tỷ đồng đầu tư cho chương trình giảm nghèo, hơn 474 tỷ đồng đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, còn lại là đầu tư cho các chương trình khác. Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Ngãi cũng đã ban hành nhiều Nghị quyết, chương trình, chính sách phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương để thúc đẩy phát triển nhanh khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Ông Nguyễn Xuân Bắc, Chủ tịch UBND huyện Trà Bồng nói: “Nguồn lực đầu tư từ các chương trình mục tiêu Quốc gia như chương trình 30a, chương trình nông thôn mới, rồi chương trình 135 và các chương trình khác, có tác động rất lớn đến sự phát triển chung. Điều đó thể hiện qua tốc độ tăng trưởng về kinh tế nhanh và mạnh hơn, chuyển dịch về cơ cấu kinh tế nó rõ nét hơn.”

Tổng giá trị sản xuất toàn vùng tính đến cuối năm 2018 đạt hơn 5.160 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế có bước chuyển dịch mạnh. Tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số tính đến cuối năm 2018 còn hơn 18.000 hộ, chiếm tỷ lệ hơn 54,6%.  Bình quân mỗi năm, tỷ lệ hộ nghèo khu vực miền núi Quảng Ngãi giảm 4,9%, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ XIX đề ra. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Lê Viết Chữ cho Biết: “Về phát triển kinh tế, vẫn xác định miền núi, nông lâm nghiệp vẫn là chủ lực. Trong đó, ưu tiên phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, nhưng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phải tập trung cho chế biến nông lâm sản và ưu tiên cho một số công trình thủy điện nhỏ và vừa để tích nước vừa để phát triển nhưng phải có sự quy hoạch chặt chẽ. Còn lại phải ưu tiên cơ cấu lại nông nghiệp của miền núi theo hướng sản xuất hàng hóa, sản xuất trang trại và theo hướng hợp tác xã. Những chủ trương này mà mình làm tôi thấy rất hiệu quả, làm sao mỗi địa phương phải có sản phẩm đặc trưng và tập trung đầu tư cho sản phẩm đặc trưng đó trở thành sản phẩm hàng hóa, rất là cần. Thứ hai nữa, tôi nghĩ chính sách gì thì chính sách nhưng mình phải nghĩ làm sao cho đồng bào mình có đủ lương thực, có đủ nhu yếu phẩm để giữ rừng và chăm sóc rừng. Vậy là đã thành công rồi.Khi người dân đủ ăn, đủ mặc, con cái họ được học hành thì họ yên tâm giữ rừng. Và chính họ giữ rừng tốt nhất và chăm sóc rừng tốt nhất.”

Giảm nghèo phải thực chất, toàn diện, bền vững, theo hướng tiếp cận đa chiều. Với tinh thần “Bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển”,  tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục quan tâm đầu tư nhằm tạo cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh trở thành  khu vực có các điều kiện đời sống vật chất và tinh thần ngày càng tốt hơn. Qua đó, rút ngắn khoảng cách với các khu vực khác trong tỉnh nhưng vẫn gìn giữ được môi trường sinh thái tự nhiên, bảo đảm cho sự phát triển bền vững chung.

(Nguồn ảnh : Báo mới)