Bơơn xơợng cán bộ n’đắh xuôi tước xay moon zâl cha groong p’niên đơớh pay k’diíc k’điêl, tr’pay diíc điêl cóh bhúh xoọng, tước ha bu đhanuôr tơợ pazêng bhươl cr’noon chr’val Ga Ry, chr’hoong Tây Giang nắc tước ooy Gươl cóh cr’noon Zơ Lao. Bh’rợ prá xay cắh muy k’đơơng bấc apêê pân đil ting n’nắc dợ vêy apêê pân juýh, manuýh t’coóh ta ha, p’niên ting pấh, p’rá prá xay k’rơ pa bhlâng. Lâng đhanuôr cóh zr’lụ c’noong k’tiếc ch’ngai bha dắh cơnh Ga Ry, bh’rợ đoọng k’coon lướt pay k’diíc, bơơn k’điêl đơớh nắc bấc bhlâng. Hân đhơ cơnh đêếc, bêl bơơn xơợng apêê bộ đội Biên phòng lâng cán bộ hội pân đil tỉnh xay moon xa nay Luật pay k’diíc, k’điêl pr’loọng đong, prá xay liêm pr’hay, xay moon ghít đợ rau zr’nắh k’đháp, công cơnh rau cắh liêm crêê âng bh’rợ pay k’diíc k’điêl cắh crêê c’moo lâng apêê p’niên x’dơơr, nắc đhanuôr n’năl ghít pa bhlâng. Xang bêl bh’rợ prá xay n’nắc, muy câu lạc bộ zâl cha groong p’niên đơớh pay k’diíc k’điêl – tr’pay diíc điêl mr’đoo bhúh xoọng vêy ta bhrợ t’váih, lấh 100 hội viên pân đil ting pấh. A moó Bhling Thị Đúc, Chủ tịch Hội Liên hiệp pân đil chr’val Ga Ry, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam prá: “Cóh l’lăm ahay nắc vêy vêy 4 apêê đơớh pay k’diic k’điêl, ơy xay moon, nắc cắh ơy bhrợ t’váih câu lạc bộ zâl cha groong đơớh pay k’diíc k’điêl, pay k’diíc k’điêl cóh bhúh xoọng. Tơợ đâu nắc a tốh hội liên hiệp pân đil chr’val pazum đh’rứah lâng tư pháp lâng dân số kế hoạch hoá pr’loọng đong lướt xay moon tước ooy pazêng bhươl cr’noon đoọng ha apêê hội viên pân đil n’năl lâng doọ bhrợ lất luật.”

Bơr c’moo ahay, Hội Liên hiệp Pân đil tỉnh Quảng Nam lâng Hội pân đil chr’hoong Tây Giang ơy bhrợ bấc g’lúh prá xay ooy bh’rợ p’niên cắh choom đơớh pay k’diíc k’điêl lâng tr’pay diíc điêl cóh bhúh xoọng. Lâng bh’rợ lướt xay moon buôn n’năl, doọ bấc cơnh, prá xay ghít lâng cơnh cr’noọ, pr’ắt tr’mông âng apêê pân đil- p’niên pân đil, apêê lướt xay moon nắc ơy bhrợ t’váih rau tin đươi cóh đhanuôr. P’căn Phạm Thị Thanh Thuỷ, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp pân đil tỉnh Quảng Nam xay moon, tơợ bh’rợ sinh hoạt câu lạc bộ lâng xay moon ooy bh’rợ oó đơớh pay k’diíc k’điêl, oó tr’pay diíc điêl cóh bhúh xoọng, đhanuôr ting t’ngay ơy n’năl ghít, doọ dợ vêy cr’noọ cắh liêm crêê cơnh ahay ooy pr’ắt tr’mông pr’loọng đong. Tơợ đêếc, cắh muy pa xiêr đhr’năng p’niên đơớh pay k’diíc k’điêl, tr’pay diíc điêl cóh bhúh xoọng, ting n’nắc nắc dợ pa xiêr đhr’năng tr’vey tr’lin cóh pr’loọng đong, bhrợ lất ooy a chắc a zân âng p’niên k’tứi: “Đoọng zâl cha groong p’niên đơớh pay k’diíc k’điêl, tr’pay diíc điêl cóh bhúh xoọng nắc azi công t’bhlâng xay moon ooy xa nay n’nâu cóh pazêng chr’val da ding k’coong, pa bhlâng lêy pay muy bơr bh’rợ đoọng bhrợ têng bh’rợ zâl cha groong p’niên tr’pay diíc điêl bêl cắh ơy zập c’moo, tr’pay diíc điêl cóh bhúh xoọng đhị chr’hoong Bắc Trà My, Nam Trà My, Đông Giang lâng nâu cơy nắc cóh chr’val Ga Ry đoỌng bhrợ p’cắh bh’rợ n’nâu. Cóh bh’rợ lướt xay moon, p’too pa choom, azi tr’đăn lâng đhanuôr, đoọng đhanuôr prá xay, ting n’nắc azi xay moon pazêng c’năl bha lâng đoọng đhanuôr buôn n’năl, buôn hay, đoọng p’too moon manuýh cóh pr’loọng đong đay, chr’nắp bhlâng nắc apêê k’căn vêy k’coon tơợ 0- 16 c’moo.”

Pazêng bh’rợ lướt xay moon, p’too pa choom đăn lâng cơnh pr’ắt tr’mông âng đhanuôr acoon cóh, crêê cơnh lâng j’niêng cr’bưn, crêê cơnh cr’noọ cr’niêng âng apêê pân đil đharứt… nắc zập cấp Hội pân đil tỉnh Quảng Nam bhrợ têng, ơy lâng xoọc ting tr’xăl cr’noọ bh’rợ âng đhanuôr cóh bh’rợ pazum tếy zâl t’bil lơi đhr’năng p’niên đơớh pay k’diíc k’điêl, tr’pay diíc điêl cóh bhúh xoọng doọ dợ u váih cóh pr’ắt tr’mông bhươl cr’noon.  Đh’rứah lâng xay moon, p’too pa choom, bh’rợ zúp zooi bhrợ cha đoọng ha hội viên pân đil cơnh: đoọng m’ma c’roóc, pa choom ooy bh’rợ băn a xiêm, chóh đẳng sâm đh’rứah lâng t’nơơm a bhoo… vêy ta lêy nắc bh’rợ crêê liêm, nhâm mâng âng zập cấp Hội Liên hiệp pân đil tỉnh Quảng Nam cóh bh’rợ zúp zooi apêê a đhi a moó đhị zr’lụ c’noong k’tiếc t’bil đharứt lâng t’bil lơi đợ bh’rợ cắh liêm crêê cóh pr’ắt tr’mông âng manuýh Cơ Tu./.

Phụ nữ vùng biên

với công tác tuyên truyền tảo hôn

          CTV Tấn Sĩ, Xuân Lam

2 năm gần đây, các câu lạc bộ phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, phòng chống bạo lực gia đình… lần lượt ra đời ở các xã vùng cao, biên giới của huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam…Các câu lạc bộ này đi vào hoạt động không chỉ khẳng định sự quan tâm, chăm lo của toàn xã hội đối với  phụ nữ, trẻ em nghèo, trẻ em dân tộc thiểu số, giúp những đối tượng yếm thế trong cộng đồng vươn lên mà còn góp phần đẩy lùi nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nghe nói có cán bộ dưới xuôi lên tuyên truyền phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, mới đầu giờ chiều bà con dân bản xã Ga Ry, huyện Tây Giang đã có mặt đông đủ ở Gươl thôn Zơ Lao. Buổi nói chuyện không chỉ thu hút phụ nữ mà còn rất đông nam giới, người già, trẻ nhỏ tham gia, tiếng trao đổi, chuyện trò sôi nổi. Với người dân vùng biên xa xôi như Ga Ry, việc cho con đi lấy chồng, lấy vợ sớm diễn ra khá phổ biến. Thế nhưng, khi được nghe mấy chú bộ đội Biên phòng và cán bộ hội phụ nữ tỉnh phổ biến Luật hôn nhân gia đình, trò chuyện thân tình, chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, cùng những hệ lụy của việc kết hôn khi chưa chưa đủ tuổi vị thành niên, bà con đã hiểu ra nhiều điều. Và ngay sau cuộc nói chuyện đó, một câu lạc bộ phòng chống tảo hôn-hôn nhân cận huyết thống đã ra đời, thu hút hơn 100 hội viên phụ nữ tham gia. Chị Bling Thị Đúc, Chủ tịch Hội LHPN xã Ga Ry, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Trước đây thì có tảo hôn 4 trường hợp, có tuyên truyền có phối hợp, nhưng chưa thành lập các câu lạc bộ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Từ đây trở đi thì hội liên hiệp phụ nữ xã sẽ phối hợp với tư pháp và dân số kế hoạch hóa gia đình đi tuyên truyền theo từng điểm thôn để cho hội viên phụ nữ mình hiểu biết và không vi phạm luật tảo hôn-hôn nhân cận huyết thống.”

Hai năm qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Nam và Hội Phụ nữ huyện Tây Giang đã mở nhiều đợt tuyên truyền về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Với cách truyền đạt dễ hiểu, ngắn gọn, đi sâu vào đời sống tâm sinh lý của đối tượng chính là phụ nữ-trẻ em gái, các tuyên truyền viên đã dần ạo được lòng tin trong bà con. Bà Phạm Thị Thanh Thủy, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Quảng Nam cho biết, thông qua sinh hoạt câu lạc bộ và tuyên truyền về tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bà con đã dần dần thay đổi định kiến cũng như những suy nghĩ lệch lạc về hôn nhân, hạnh phúc gia đình. Qua đó, không chỉ góp phần hạ thấp tỷ lệ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, mà còn giảm được tình trạng bạo lực gia đình, xâm hại tình dục trẻ em: “Để phòng ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống thì chúng tôi cũng đã tập trung tuyên truyền nội dung này ở các xã vùng cao, đặc biệt chọn điểm một số mô hình để ra mắt mô hình phòng ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống ở huyện Bắc Tra My, Nam Trà My, Đông Giang và hôm nay là ở xã Ga Ry để ra mắt mô hình này. Trong quá trình tuyên truyền, chúng tôi gần gũi với bà con trao đổi, chia sẻ nói những kiến thức cơ bản nhất, ngắn nhất để bà con dễ hiểu dễ nhớ, để vận động thành viên trong gia đình, đặc biệt là các bà mẹ có con từ độ tuổi 0-16 tuổi”

Các hoạt động tuyên truyền sát với đời sống đồng bào, phù hợp với phong tục tập quán, tâm tư tình cảm của phụ nữ nghèo…mà các cấp Hội phụ nữ tỉnh Quảng Nam thực hiện, đã và đang góp phần thay đổi nhận thức của người dân trong việc chung tay đẩy lùi, tiến đến xóa bỏ nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống ra khỏi cộng đồng làng. Bên cạnh tuyên truyền, việc hỗ trợ sinh kế cho hội viên phụ nữ như: trao bò giống, cung cấp kiến thức chăn nuôi vịt xiêm, trồng đẳng sâm xem canh cây bắp…được coi là cách làm căn cơ, bền vững của các cấp Hội LHPN tỉnh Quảng Nam trong việc giúp chị em vùng biên vươn lên thoát nghèo và xóa bỏ  hủ tục lạc hậu ra khỏi đời sống của người Cơ Tu./.