Đớp pay k’tiếc choh crâng tợơ c’moo 2002, tước nâu kêi pr’loọng đong a noo Nguyễn Văn Thắng, ặt đhị vel 12, chr’val Tiên Kiên, chr’hoong Lâm Thao ơy vêy bh’nơơn k’ha riêng ức đồng tợơ mơ 2 hecta crâng tràm pay bha lầng ga mắc. A noo Thắng đoọng năl, đhăm crâng choh tợơ lâh 6 c’moo ơy tước cr’chăl pay pa câl, dap lêy zập hecta crâng tràm âng pr’loọng đong nắc vêy pay lãi mơ 70 ức đồng. N’đhơ xoọc đâu ơy vêy bấc doanh nghiệp, zr’lụ  bhrợ têng tước zước câl ha dợ a noo Nguyễn Văn Thắng quyết định choh pa đanh 2 c’moo dzợ, bêl đếêc nắc bh’nơơn dal lâh tợơ 2-3 chu lâng chr’năp xoọc đâu: “Tước c’moo đâu nắc ơy k’nặ 6 c’moo, tơơm chr’noh ơy choom pa câl ha dợ tu a zi căh ơy kiêng pa câl nắc đớc ga mắc tước 7, 8 c’moo ha dợ pa câl, bêl đếêc pa câl lâng chr’năp mơ 140 ức đồng, căh dáp lâng zên bhrợ têng nắc dzợ đơơng chô  lãi 120 ức đồng. Cung ơy vêy 3 căh cợ 4 doanh nghiệp tước zước câl, đăh pa câl nắc liêm buôn. Nhà nước nắc lêy t’vaih pr’đợơ đoọng đhanuôr vêy k’tiếc choh pa xoọng crâng đoọng pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ.”

Rơơm kiêng âng a noo Thắng cung năl rơơm kiêng âng mơ 20 pr’loọng đong choh crâng đhị zr’lụ 12. T’cooh Phạm Văn Quế, Trưởng khu dân cư số 11, chr’val Tiên Kiên, chr’hoong Lâm Thao đọong năl, tợơp bêl vêy c’lâng xa nay pa đớp k’tiếc, pa đớp crâng đoọng ha đhanuôr nắc pr’ặt tr’mông âng đhanuôr đhị vel đong ơy hadưr lâh. Đhơ cơnh đếêc, k’đhap k’ra xoọc đâu nắc tu đhăm k’tiếc k’tứi căh ơy choom vaih zr’lụ choh bhrợ k’rong pa zưm. T’ping lâng choh crâng bơơn mơ 80m3 căh cợ bấc bhlầng nắc 100 mét khối/ha/ cr’chăl đhị 6 c’moo, bh’nơơn nắc mơ 100-150 ức đồng/cr’chăl. Coh đếêc, đoọng xăl đơơng đoọng ha n’loong ga mắc nắc choom đớc k’rong 250m3, vêy đoo 300 mét khối/ha/cr’chăl. Pa câl n’loong coh ha rêê vêy đơơng chô lâh 250 ức đồng/ha/cr’chăl. Nâu đoo  nức cơnh bhrợ pa dưr crâng n’jưah đanh mâng, n’jưah đơơng chô bh’nơơn dal đoọng ha ma nuyh choh crâng, t’cooh Phạm Văn Quế, Trưởng Khu dân cư số 11, chr’val Kiên Tiên, chr’hoong Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ xay moon: “Xay moon đoọng ha đhanuôr năl nắc lêy đớp pay k’tiếc âng Nhà nước pa đớp đoọng choh crâng đoọng tệêm ngăn bh’nơơn lâng zêl cha groong hr’lang k’tiếc, choh n’loong đhị k’tiếc bha đưn la lưih. Kiêng bhrợ têng n’hau nắc cung vêy zên, rơơm bơơn pa xoọng apêê dự án zup zooi đhanuôr vặ zên k’rong choh bhrợ pazêng tơơm chr’noh vêy đơơng chô bh’nơơn bh’rợ dal, tu đhr’năng lalua, n’đoo m’ma liêm nắc chr’năp zăng dal coh thị trường.”

Lâng đhăm k’tiếc bhrợ têng ha rêê đhuôch pay k’nặ 50% đhăm k’tiếc a bhuy, tỉnh Phú Thọ ơy năl ghit nâu đoo nắc pr’đợơ lâng đhr’năng liêm buôn bhlầng đoọng pa dưr tr’mông tr’meh âng vel đong. T’cooh Đỗ Ngọc Đoàn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ đoọng năl, lâh mơ chính sách zup zooi âng Trung ương, Phú Thọ ơy lâng xoọc t’pâh đhanuôr đươi dua đh’rưah rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật, công nghệ đhị bhrợ têng đoọng pa dưr dal chr’năp bh’rợ; bhrợ ta bhưah đhăm crâng choh đớc n’loong ga mắc, tơơm quế. Đh’rưah nắc k’rong zập đăh c’rơ, pa dưr dal bh’nơơn đươi dua k’tiếc, pa tệêt pa dưr tr’mông tr’meh bôl crâng lâng du lịch sinh thái đọong n’jưah bhrợ t’vaih pr’ặt zr’ziêng bhlưa bhrợ têng, k’đhợơng zư lêy lâng pa dưr crâng ha dưr đanh mâng, chroi k’rong zư nhâm mâng pr’ặt tr’mông, t’vaih bấc bhiệc b hrợ lâng pa dưr bh’nơơn bh’rợ, t’hước tước bhrợ padưr ca van coh đhăm k’tiếc crâng. T’cooh Đỗ Ngọc Đoàn moon: “C’xêê 7 t’mêê đâu, tỉnh ơy pa căh Nghị quyết đăh zup zooi đoọng pa dưr tr’mông tr’meh bhrợ têng ha rêê đhuôch, coh đếêc zup zooi pa dưr crâng n’loong ga mắc. Chr’năp bhlầng nắc xăl crâng keo bhrợ bha ar xoọc đâu đoọng xăl pa dưr tơơm n’loong ga mắc đoọng pa dưr dal chr’năp. Pa dưr dal tơơm n’loong ga mắc căhy muy bhrợ têng cơnh t’mêê bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuốch nắc dzợ đơơng chô bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr đh’rưah dzợ chroi k’rong zư lêy môi trường crâng đác.”

Pazêng bh’nơơn ơy bơơn tợơ xăl choh crâng pay tơơm n’loong k’tứi đoọng đớc pay tơơm n’loong ga mắc  xoọc nắc pr’đợơ pa dưr crâng vaih nắc ngành kinh tế bha lầng coh pa dưr tr’mông tr’meh âng đhanuôr tỉnh Phú Thọ, chroi k’rong pa tệêt trách nhiệm  âng ma nuyh choh crâng lâng rau pa chô bh’nơơn tợơ crâng./.

Phú Thọ: Phát triển kinh tế lâm nghiệp,

gia tăng giá trị từ trồng rừng gỗ lớn

                                                                                                                         PV Minh Long  

          Tận dụng lợi thế diện tích đất lâm nghiệp với gần 190 nghìn ha rừng và đất lâm nghiệp, chiếm trên 50% diện tích đất tự nhiên, những năm gần đây, tỉnh Phú Thọ tập trung phát triển cây trồng lâm nghiệp chính như: keo, mỡ, quế, tràm, đặc biệt là ứng dụng các biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh, chăm sóc, chuyển hóa kinh doanh rừng trồng gỗ nhỏ sang gỗ lớn trong phát triển kinh tế đồi rừng đã góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nâng cao thu nhập cho người dân sinh sống từ nghề rừng.

  Nhận khoán giao đất trồng rừng từ năm 2002, đến nay gia đình anh Nguyễn Văn Thắng, ở khu 12, xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng từ khoảng 2 ha rừng tràm lấy gỗ. Anh Thắng cho biết, diện tích rừng trồng sau 6 năm đã đến kỳ thu hoạch, ước tính với mỗi ha rừng tràm gia đình thu lãi khoảng 70 triệu đồng. Mặc dù thời điểm hiện tại đã có nhiều doanh nghiệp, cơ sở chế biến đến đặt mua nguyên liệu nhưng anh Nguyễn Văn Thắng quyết định sẽ trồng kéo dài thêm khoảng 2 năm nữa, lúc đó sẽ cho hiệu quả cao hơn gấp từ 2 đến 3 lần so với giá hiện nay: “Năm nay trồng gần 6 năm, cây nguyên liệu cũng bán được nhưng do kinh tế của mình chưa có nhu cầu sử dụng đến nên sẽ trồng thêm 7 đến 8 năm rồi thu hoạch, lúc đó bán được khoảng 140 triệu đồng, trừ chi phí cũng lãi 120 triệu. Cũng đã có 3 hay 4 doanh nghiệp tìm đến đặt hàng mua, đầu ra tiêu thụ thuận lợi vì cung không đủ cầu. Nhà nước sau này tạo điều kiện cho dân có thêm đất sẽ trồng thêm rừng để nâng cao thu nhập.”

Mong muốn của anh Thắng cũng là nguyện vọng của khoảng 20 hộ trồng rừng ở khu 12. Ông Phạm Văn Quế, Trưởng khu dân cư số 11, xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao cho biết, kể từ khi có chủ trương giao đất, giao rừng đời sống người dân địa phương ngày càng được cải thiện. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là do diện tích nhỏ lẻ nên chưa thể hình thành những vùng nguyên liệu tập trung. So với trồng rừng nguyên liệu chỉ đạt khoảng 80 mét khối hoặc tối đa là 100 mét khối/ha/chu kỳ khoảng 6 năm, thu nhập chỉ đạt khoảng 100 đến 150 triệu đồng/chu kỳ. Trong khi đó, để chuyển sang cây gỗ lớn có thể đạt trữ lượng 250 mét khối, thậm chí 300 mét khối/ha/chu kỳ. Bán gỗ đứng, cây chưa khai thác có thể mang lại thu nhập hơn 250 triệu đồng/ha/chu kỳ. Đây là hình thức phát triển rừng vừa bền vững, vừa mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng rừng, ông Phạm Văn Quế, Trưởng khu dân cư số 11, xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ chia sẻ: “Tuyên truyền cho nhân dân nên nhận đất của Nhà nước giao khoán trồng rừng vừa để cải thiện thu nhập vừa bảo vệ đất đai chống xói mòn, "phủ xanh đất trồng, đồi núi trọc". Muốn làm cái gì cũng phải có vốn, mong muốn có thêm các dự án hỗ trợ người dân vay vốn đầu tư trồng những loại cây có hiệu quả kinh tế cao bởi trên thực tế những giống cao sản có giá khá cao trên thị trường.”

Với diện tích đất lâm nghiệp chiếm gần 50% diện tích đất tự nhiên, tình Phú Thọ xác định đây là tiềm năng và lợi thế trong phát triển  kinh tế của địa phương. Ông Đỗ Ngọc Đoàn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ cho biết, ngoài chính sách hỗ trợ của Trung ương, Phú Thọ đã và đang khuyến khích nông dân áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất để nâng cao giá trị sản phẩm; mở rộng diện tích trồng cây gỗ lớn, cây quế. Đồng thời huy động các nguồn lực, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, gắn phát triển kinh tế đồi rừng với du lịch sinh thái để vừa thiết lập mối quan hệ giữa sản xuất, quản lý, bảo vệ với phát triển rừng bền vững, góp phần ổn định cuộc sống, tạo được nhiều việc làm và tăng thu nhập, tiến tới làm giàu trên đất đồi rừng. Ông Đỗ Ngọc Đoàn nói: “Tháng 7 vừa qua tỉnh đã ban hành Nghị quyết về hỗ trợ cho phát triển kinh tế nông lâm nghiệp, trong đó chú trọng hỗ trợ phát triển rừng cây gỗ lớn. Đặc biệt là chuyển đổi rừng keo - nguyên liệu giấy hiện nay chuyển đổi sang phát triển cây gỗ lớn để nâng cao giá trị. Phát triển cây gỗ lớn không chỉ thực hiện tái cơ cấu ngành lâm nghiệp, phát triển kinh tế lâm nghiệp mà còn mang lại thu nhập cao cho nông dân đồng thời còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.”

Những kết quả đạt được từ chuyển kinh doanh rừng trồng gỗ nhỏ sang gỗ lớn đang là tiền đề phát triển lâm nghiệp thành ngành kinh tế mũi nhọn trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ, góp phần gắn trách nhiệm của người làm nghề rừng với việc hưởng lợi từ rừng./.