Tươc câ 5 giờ ra diu zâp t’ngay, bêl xơợng xa nul kẻng t’meh âng Đồng Biên phòng Cà Xèng, 5 pr’zơc Ca Ngọc Huyên, lớp 9, Cao Xuân Giang, Cao Văn Bằng, học lơp 7; Cao Xuân Công lớp 6 lâng đha đhi t’lach Cao Xuân Lệ, học lớp 5 đơơh r’ngheh dưr, lăp đh’num pr’lop pa liêm lâng luh ooy tang tập thể dục. Xang bêl tập thể dục xang, apêê pr’zơc rao buôch, cha cha ra diu xang năc lươt xe đạp tươc trường. Ha bu, xang bêl học bài xang, apêê pr’zơc luh ooy tang cha ơh bóng lâng apêê a dêy, a noo bộ đội biên phòng. Ha dum, zâp ngai a pêê pr’zơc zêng tơt học bài âng đay. Đợ bài toàn k’đhap, đợ bài văn căh âi năl zêng bơơn apêe a dêy a noo bộ đội Biên phòng Cà Xèng pa choom đoọng ghit liêm. Bâc t’ngay đhêy x’ría tuần, apêê pr’zơc đh’rưah ting pâh pa bhrợ lâng apêê chiến sĩ bộ đội biên phòng, cơnh prih tang, gr’lêêh đoong n’loong cha năm, dzic bhơi, choh r’ve, băn a tưch...

Pr’zơc Cao Xuân Giang, ma nưih Rục, ăt coh vel Mò O Ồ Ồ, chr’val Thượng Hóa, chr’hoong Minh Hóa, xay moon: L’lăm bêl bơơn Đồn Bbiên phòng Cà Xèng đơp băn, pr’ăt tr’mông âng đay pa bhlâng zr’năh k’đhap, ca conh bil đơơh, ca căn lươt pay k’dic n’lơơng tu cơnh đêêc a đhi căh vêy đhị ăt za nươr:“ Coh Đồn Biên phòng pa bhlâng bhui har tu bơơn apêê a dêy, a va p’too pa choom, bơơn ăt lâng apêê a noo, a đhi n’lơơng, tu cơnh đêêc a zi bhui har kiêng ăt coh đâu. Cr’noọ cr’niêng âng cu năc t’bhlâng học đoọng brương tr’nu choom bhrợ bộ đội biên phòng.”

Coh pa zêng 5 p’nong ca coon băn âng Đồn Biên phòng Cà Xèng, Cao Ngọc Huyên ma nưih Chứt năc a đoo t’ha bhlâng. Tu cơnh đêêc, Huyên bơơn apêê a dêy bộ đội k’đươi k’dhơợng lêy, p’too moon apêê a đhi n’lơơng, pa choom đoọng học bài, ma mông năl cr’er đoàn kết. Pr’ăt tr’mông âng Cao Ngọc Huyên công mr’cơnh lâng Cao Xuân Giang. Ca conh đơơh căh ma mông, ca căn lươt pa bhrợ ooy ch’ngai, a đoo đhêy học ăt coh đong pa ăt đha đhi. Cao Ngọc Huyên đoọng năl moot ăt coh đồn Biên phòng Cà Xèng n’đhơ ch’ngai na noo lâng ca căn n’đhang pr’zơc n’năc doó xơợng l’ngúa tu bơơn ăt lâng apêê a đhi n’lơơng đh’rưah ma mông, bơơn apêê a dêy bộ đội zư x’mir lêy: “Moot ooy đâu vêy pr’ăt tr’mông liêm lâh ăt coh đong. Coh đâu bơơn apêê a dêy bộ đội biên phòng ca er, zư x’mir lêy, pa choom học tập, câl bha ar x’ră, xa nập, giày dép, vêy xe đap lươt tươc trường. Lâh n’năc a cu công zooi apêê a noo chiến sĩ bhrợ bhiệc cơnh prih doóh, dzic k’tang,...”

Coh cr’chăl ha nua, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Bình âi k’đhơợng xay zâp apêê đơn vị Biên phòng xay bhrợ liêm choom bh’rợ “ Ca coon băn âng đồn biên phòng”. Tơợ bh’rợ xa nay n’nâu âi vêy 23 a đhi bơơn đơp băn coh 12 đồn Biên phòng. Xooc đhị bh’nơơn học tập công cơnh pr’ăt tr’mông âng apêê a đhi zêng liêm. Đhị đêêc bhrợ t’vaih râu băr dzang lâng râu mâng loom coh cán bộ chiến sĩ lâng đha nuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc đhị vel đong âng tỉnh. Thiếu tá Phan Xuân Ninh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Cà Xèng, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Bình đoọng năl:“Chô ooy đâu bơơn apêê a dêy, a noo lêy cơnh năc ma nưih coh đong, công zư x’mir lêy, p’too pa choom đoọng brương tr’nu choom dưr vaih acoon ma nưih liêm crêê. Nâu câi apêê a chau cha cha 3 g’luh cơnh bộ đội. Lâng zâp chế  độ bộ đội ng’cơnh ooy năc apêê a chau vêy chế độ cơnh đêêc. L’lăm a hay ma mông tự do, xang bêl đâc ooy đâu pa dhep, t’mêê công căh tộ, n’đhang nâu câi moon chô lâng ca conh ca căn năc căh pêê kiêng chô, kiêng ăt coh đồn./.”

Cuộc sống con nuôi Biên phòng nơi biên giới Quảng Bình

                                      Hôih Nhàn

          Ở huyện vùng cao, biên giới Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, có 5 cậu bé người Rục, Chứt, mồ côi cha hoặc mẹ đã trở thành con nuôi của Đồn Biên phòng Cà Xèng từ nhiều năm nay. Từ khi được các chú bộ đội biên phòng nhận nuôi, ngoài giờ đến trường, các bạn ấy cùng ăn và cùng sinh hoạt với cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng, những người mà các bạn xem như cha, chú trong gia đình mình.

Cứ 5 giờ sáng hàng ngày, khi nghe tiếng kẻng báo thức của Đồn Biên phòng cà Xèng, 5 bạn gồm Cao Ngọc Huyên, (lớp 9), Cao Xuân Giang, Cao Văn Bằng, học (lớp 7); Cao Xuân Công (lớp 6) và em út Cao Xuân Lệ, (lớp 5) lại nhanh chóng thức dậy, gấp chăn màn ngăn nắp và chạy ra sân tập thể dục. Sau khi tập thể dục xong, các bạn tự vệ sinh cá nhân, ăn sáng rồi đạp xe đến trường. Buổi chiều, sau giờ học bài, các bạn ra sân đá bóng, đánh bóng chuyền cùng với các chú, các anh bộ đội biên phòng. Buổi tối, tất cả các bạn đều ngồi vào góc học tập của mình, ôn lại những kiến thức, bài học ở trường. Những bài toán khó, những bài văn chưa hiểu đều được các chú, các anh bộ đội Đồn biên phòng Cà Xèng hướng dẫn kỹ lưỡng. Những ngày nghỉ cuối tuần, các bạn cùng tham gia lao động, sản xuất cùng với các chiến sĩ bộ đội biên phòng, như quét sân, cắt tỉa cành cây, hay làm cỏ rau, trồng rau, nuôi gà…

Bạn Cao Xuân Giang, dân tộc Rục, ở thôn Mò O Ồ Ồ, xã Thượng Hoá, huyện Minh Hoá, chia sẻ: Bố mất sớm, mẹ đi lấy chồng khác, trước khi được nhận làm con nuôi của Đồn Biên phòng Cà Xèng, cuộc sống của mình rất khó khă “Ở Đồn Biên phòng rất vui vì được các chú, các bác dạy giỗ, được ở với các anh, các em khác, nên cháu rất thích ở đây. Mơ ước của cháu là học thật giỏi để sau này là trở thành bộ đội biên phòng.”

Trong số 5 con nuôi của Đồn Biên phòng Cà Xèng, Cao Ngọc Huyên dân rộc Chứt là người lớn tuổi hơn. Vì vậy, Huyên được các chú bộ đội giao nhiệm vụ quán xuyến, bảo ban các em khác, bày vẽ cho các em học bài, sống yêu thương đoàn kết. Hoàn cảnh của Cao Ngọc Khuyên cũng không khác so với Cao Xuân Giang. Bố mất sớm, mẹ đi làm ăn xa, chị nghỉ học ở nhà chăm em. Cao Ngọc Huyên cho biết vào ở đồn Biên phòng Cà Xèng mặc dù xa chị và mẹ nhưng bạn ấy không buồn lắm vì được ở với các em khác cùng sống chung, được các chú bộ đội chăm sóc: “Vào đây ở có cuộc sống tốt hơn ở nhà. Ở đây được các chú bộ đội biên phòng thương yêu chăm sóc, hướng dẫn học tập, mua sách vở, quần áo, giày dép, có xe đạp đi đến trường. Ngoài ra cháu cũng giúp các anh chiến sĩ làm việc như quét dọn, cắt cỏ, làm cỏ…”

Thời gian qua, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo tất cả các đơn vị Biên phòng triển khai thực hiện hiệu quả chương trình “Con nuôi đồn biên phòng. Từ chương trình này đã có 23 em được nhận nuôi ở 12 đồn Biên phòng. Hiện tại kết quả học tập cũng như cuộc sống của các em đều rất tốt. Qua đó tạo sự lan toả và niềm tin trong cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ở khu vực biên giới trên địa bàn của tỉnh. Thiếu tá Phan Xuân Ninh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Cà Xèng, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Bình cho biết: “Về ở đây được các chú, các anh coi như người con trong nhà, cũng chăm sóc, dạy bảo, rồi phải rèn luyện để sau này nên người. Bây giờ các cháu ăn ba bữa như bộ đội. Và mọi chế độ bộ đội như thế nào các cháu có chế độ như thế. Trước đây sống tự do, sau khi lên đây được rèn luyện, mới đầu cũng khó chịu nhưng bây giờ bảo về với bố mẹ thì không muốn về, thích ở đồn hơn.”/.